Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

Bir insanın ayakkabılarını giyip yürümeden onu yargılama.

Kaynağı belirsiz söz

Felsefe

Kartın devamı

Söz genellikle Kızılderili bilgeliği diye bilinir, ama bilinen bir Kızılderili kaynağı yoktur. Çoğu zaman, içkiye karşı ve kadınların oy hakkı için mücadele eden Amerikalı vaiz Mary T. Lathrap’a (1838–1895) atfedilen “Judge Softly” (Yargılarken Yumuşak Ol) adlı şiire dayandırılır. Şiir, okurdan birini eleştirmeden önce onun mokasenleriyle bir mil yürümesini ister; ama ilk nerede ve ne zaman yayımlandığı henüz belirlenemedi. Sözün bazı biçimlerinde mokasen, bazılarında ayakkabı geçer. Türkçede yakın bir düşünceyi “Damdan düşen damdan düşenin hâlinden bilir” atasözü dile getirir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Saying of uncertain origin; often credited to Mary T. Lathrap

İlgili kaynak: Empati
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimFelsefe

Yedi kez düş, sekiz kez kalk.

Japoncada “nana korobi ya oki” (七転び八起き) diye söylenir; kelimesi kelimesine “yedi düşüş, sekiz kalkış” demektir. Japonya’da söz, Daruma bebeğiyle özdeşleşmiştir. Daruma, geleneğe göre Budizm’in Zen okulunu Çin’e getiren keşiş Bodhidharma’yı canlandırır. Yuvarlak bir hacıyatmazdır; ne kadar itilse de yeniden dik durur. Pek çok kişi kendine bir hedef koyduğunda bebeğin bir gözünü boyar, hedefine ulaşınca da öbür gözünü. İngilizcede de benzer bir söz vardır: “İlk seferde başaramazsan dene, yine dene.”

Japon atasözüKartı aç
AzimFelsefe

Değişim rüzgârları estiğinde kimi duvar örer, kimi yel değirmeni kurar.

Söz çoğu zaman eski bir Çin atasözü diye paylaşılır, ama Çince bir kaynağı bulunamamıştır. İmgenin anlaşılması için kaynağa gerek de yoktur: Duvar rüzgârı dışarıda tutar; yel değirmeni ise onu yakalar ve gücünü tahıl öğütmek, su çekmek gibi işlere çevirir. İnsan aynı değişime direnebilir de, onu işine yarayan bir güce dönüştürebilir de. “Değişim rüzgârı” deyimi, İngiltere Başbakanı Harold Macmillan’ın 1960’ta Cape Town’da yaptığı konuşmayla ünlendi. Macmillan bu sözle Afrika’yı saran bağımsızlık hareketlerini anlatıyordu.

Çin atasözü diye anılırKartı aç
AzimFelsefe

Susamadan kuyuyu kaz.

Çincede “lín kě jué jǐng” (临渴掘井), yani “ancak susayınca kuyu kazmak” diye bir deyim vardır; hazırlığı son ana bırakanlar için söylenir. İmgenin kökü, iki bin yıldan uzun süre önce derlenen Çin tıp kitabı Huangdi Neijing’e (Sarı İmparator’un İç Klasiği) uzanır. Kitaba göre hastalık yerleştikten sonra tedaviye başlamak, susayınca kuyu kazmaya ya da savaş başladıktan sonra silah dökmeye benzer. Türkçede aynı öğüdü “Ak akçe kara gün içindir” atasözü verir: Biriktirilen para, dar günde insanı kurtarır.

Çin atasözüKartı aç
AzimFelsefe

Mücevher sürtünmeden parlatılamaz.

Söz İngilizcede en geç 1836’da basılmıştı. Sonradan Hong Kong valisi olan İngiliz Çin uzmanı John Francis Davis, The Chinese adlı kitabında sözün tamamını Çin sözleri arasında şöyle verir: “Mücevher sürtünmeden parlatılamaz, insan da sıkıntı çekmeden olgunlaşamaz.” Benzer bir imge, Konfüçyüsçülüğün temel kitaplarından Liji’de (Törenler Kitabı) de geçer: İşlenmeyen yeşim işe yarar bir kap olmaz; öğrenmeyen insan da doğru yolu bilemez. Türkçede aynı düşünceyi “Zahmetsiz rahmet olmaz” atasözü anlatır.

Çin atasözüKartı aç
AzimFelsefe

İyilik yap, denize at.

Söz, Doğu Akdeniz’in ortak malıdır. Araplar da “İyilik yap, denize at” der; Yunanlılar aynı sözü kafiyeli söyler: “Káne to kaló ke ríxto sto gialó.” Türkçede sözün bir devamı da vardır: “İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.” Halik, yaratan yani Allah demektir. Denize atmak ise iyiliği yapıp unutmaktır: Hesabı tutulmaz, karşılığı beklenmez. Yolda bulduğu cüzdanı adını bile vermeden sahibine ulaştıran kişi, tam da bunu yapar.

Arap, Türk ve Yunan atasözüKartı aç
Sıradaki kartEn yüksek ağaca tırmanan en uzağı görür ama en sert de o düşer.Devam et →