Hiçbir şeyin faydası yok. Ya kendi kendime yardım edeceğim ya da işim bitti.

Kartın devamı

Nietzsche bu satırları 22 Şubat 1883’te, İtalya kıyısındaki Rapallo’dan yazdı. Mektup, Basel Üniversitesi’nde ilahiyat profesörü olan sadık dostu Franz Overbeck’e yazılmıştı. Çok hastaydı: Midesi uyku ilaçlarını bile kaldırmıyor, geceleri uykusuz ve acı içinde geçiyordu. Lou Salomé ile dostluğu bir önceki yıl kırgınlıkla bitmişti. Dokuz gün önce de Richard Wagner Venedik’te ölmüştü; Wagner bir zamanlar en yakın dostuydu, sonra Nietzsche onun karşısına geçmişti. Nietzsche mektupta Wagner’i tanıdığı en dolu insan diye anar, Böyle Buyurdu Zerdüşt’ün ilk kısmının çoktan baskıya girmiş olması gerektiğini yazar ve şöyle haykırır: “Hayır! Bu hayat! Üstelik ben hayatın savunucusuyum!” Cenova’ya taşınmayı, tam bir yalnızlık içinde sağlığını aramayı, mevsim elverince dağlara gitmeyi planlar. Karttaki cümle bu planların hemen ardından gelir.