Ikigai Daily
Menü
AzimBilgi

Boston’da 1990’da yapılan bir çalışmada, bakımevinde yaşayan ve yaşları 90 civarındaki dokuz kırılgan yaşlı, sekiz haftalık ağırlık çalışmasıyla bacak güçlerini neredeyse üçe katladı. Kas güçleri ortalama yüzde 174 arttı. Bu sonuç, kasların çok ileri yaşta bile çalışmaya yanıt verdiğini gösteriyor.

JAMA, 1990

Sağlık

Kartın devamı

Çalışmayı Maria Fiatarone, Tufts Üniversitesi’nden araştırmacılarla birlikte yürüttü; sonuçlar Amerikan Tabipler Birliği’nin dergisi JAMA’da yayımlandı. Boston’daki Hebrew Rehabilitation Center for Aged adlı bakımevinde yaşayan, en yaşlısı 96 yaşında on gönüllü, ağırlık makinelerinde uyluk kaslarını yüksek yoğunlukta çalıştırdı; dokuzu programı tamamladı. Güç artışının yanı sıra uyluk kasları yüzde 9 kadar büyüdü, topuk-burun yürüyüş testindeki hızları da yüzde 48 arttı. Yaşa bağlı kas kaybına sarkopeni denir. Sarkopeni düşme, kırık ve başkasına muhtaç kalma riskini artırır; hareketsizlik de bu kaybı hızlandırır. Birleşik Krallık’ın ulusal sağlık kurumu NHS ve Dünya Sağlık Örgütü, her yaştan yetişkine haftada en az iki gün kasları güçlendiren hareketler yapmayı öneriyor.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Egzersiz bilimi

İlgili kaynak: Sarkopeni
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimFelsefe

İçten bir kahkaha ve uzun bir uyku, en iyi ilaçtır.

İrlandacada sözün tamamı şöyledir: “Gáire maith is codladh fada, an dá leigheas is fearr i leabhar an dochtúra.” Yani doktorun kitabındaki en iyi iki ilaç, içten bir kahkaha ile uzun bir uykudur. 1964’te ağır ve ağrılı bir hastalığa yakalanan Amerikalı gazeteci Norman Cousins komedi filmleri izledi ve on dakika katıla katıla gülmenin ona en az iki saat ağrısız uyku kazandırdığını anlattı. İyileşmesinde kahkahanın ne kadar payı olduğu tartışmalıdır, ama 1979’da yayımladığı Anatomy of an Illness (Bir Hastalığın Anatomisi) kitabı bu hikâyeyi dünyaya duyurdu.

İrlanda atasözüKartı aç
AzimSağlık

Baş akılsız olunca çileyi beden çeker.

Karttaki söz, bir Ukrayna atasözünün serbest çevirisidir: “Za durnoyu holovoyu rukam i noham nemaye spokoyu”, yani akılsız baş yüzünden ne ellere rahat var ne ayaklara. İmge gündelik hayattan tanıdıktır: Anahtarını unutan, onu almak için yolu bir kez daha yürür. Almancada da benzer bir söz vardır: Kafada olmayanın açığını bacaklar kapatır. Söz topluluklar için de kullanılır: Tepede düşünmeden alınan bir kararın bedelini alttaki herkes öder. Türkçede neredeyse aynısı vardır: “Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.”

Ukrainian, SlavicKartı aç
AzimFelsefe

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.

Söz, Romalı şair Juvenalis’in MS 2. yüzyılın başlarında yazdığı Onuncu Yergi’den gelir. Şiir zenginlik, güç, ün, güzellik ya da uzun ömür için dua edenlerle alay eder; çünkü bu dilekler çoğu zaman insanın başına felaket getirir. Juvenalis’e göre dua edilecekse “mens sana in corpore sano”, yani sağlam bir bedende sağlam bir akıl ve ölümden korkmayan cesur bir yürek istenmelidir. Yüzyıllar sonra söz sporun sloganı oldu. Türkiye’de ise “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur” biçimiyle çoğu zaman Atatürk’e mal edilir.

Juvenalis, Onuncu YergiKartı aç
AzimFelsefe

Sağlığı olanın umudu vardır; umudu olanın her şeyi vardır.

İngilizce özlü söz derlemeleri bu sözü en az 1860’lardan beri “Arap atasözü” diye verir; Tryon Edwards’ın A Dictionary of Thoughts (Düşünceler Sözlüğü, 1891) kitabı bunlardan biridir. Ama bu kitaplarda Arapça bir asıl gösterilmez, bu yüzden nitelemeye temkinle bakmak gerekir. Fikir pek çok kültürde ortaktır: Sağlıklı insan plan yapabilir, aksiliklerden sonra toparlanabilir. Türkçede de “Her şeyin başı sağlık” denir; bir bardak kırıldığında söylenen “Sağlık olsun” da herkes iyi olduğu sürece gerisinin önemli olmadığını anlatır.

Arap atasözü diye anılırKartı aç
AzimSağlık

Protein, yemekten sonraki tokluk hissinin uzun sürmesine yardım eder. Fasulye ve mercimek gibi baklagiller, yumurta, balık, süt ürünleri ya da başka protein kaynakları içeren öğünler insanı daha uzun süre tok tutabilir; ama iştah ve sindirim kişiden kişiye değişir.

Aynı miktarda kalori içeren öğünleri karşılaştıran araştırmalarda, proteini yüksek olan öğün insanı genellikle daha uzun süre tok tutuyor; ama etki sınırlı. Bunun bir nedeni, proteinin bağırsakta PYY hormonunun salgılanmasını artırmasıdır; bu hormon beyne yemeğin geldiğini haber verir. University College London’dan Rachel Batterham’ın yönettiği 2006 tarihli bir araştırma, en güçlü PYY tepkisinin proteinli öğünlerden sonra görüldüğünü buldu. Bir başka neden, vücudun proteini işlerken daha çok çalışmasıdır. Maastricht Üniversitesi’nden fizyolog Klaas Westerterp’in 2004 tarihli derlemesine göre protein sindirilip kullanılırken içerdiği kalorinin %20 ile %30’u harcanır; bu oran karbonhidratta %5 ile %10, yağda ise en fazla %3’tür. Birleşik Krallık’ta yetişkinlere günde vücut ağırlığının her kilogramı için yaklaşık 0,75 gram protein önerilir; bu, kadınlar için 45, erkekler için 56 gram kadardır. Ülkede ortalama tüketim ise bunun epey üzerindedir.

NHSKartı aç
Sıradaki kartYemekten sonra kısa bir yürüyüş, oturup dinlenmeye kıyasla kan şekerinin (glikozun) yükselişini sınırlayabilir. Çalışan kaslar kandaki glikozu yakıt olarak kullanmak için içeri çeker ve bunu kısmen insülin olmadan da yapabilir.Devam et →