Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

Kendine hâkim olamayan kimse özgür değildir.

Epiktetos’a atfedilir (Fragman 35)

Felsefe

Kartın devamı

Günümüz baskıları bu sözü Epiktetos’un 35. fragmanı olarak verir, ama bu atıf sağlam değildir: Sözü günümüze taşıyan MS 5. yüzyıl derlemecisi Stobaios onu Pythagoras’a mal eder; metni yayına hazırlayanlar da üslubun Epiktetos’a benzemediğini belirtir. Düşünce ise kesinlikle onundur. Söylevler’in “Özgürlük Üzerine” başlıklı bütün bir bölümü, arzularının ve korkularının esiri olan insanın, yasal durumu ne olursa olsun özgür olmadığını savunur. Epiktetos köleliği yakından tanıyordu: Köle olarak doğmuş, sonradan özgürlüğüne kavuşmuştu.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Epictetus, Fragment 35 (doubtful: Stobaeus gives it to Pythagoras)

İlgili kaynak: Epiktetos
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimFelsefe

Yedi kez düş, sekiz kez kalk.

Japoncada “nana korobi ya oki” (七転び八起き) diye söylenir; kelimesi kelimesine “yedi düşüş, sekiz kalkış” demektir. Japonya’da söz, Daruma bebeğiyle özdeşleşmiştir. Daruma, geleneğe göre Budizm’in Zen okulunu Çin’e getiren keşiş Bodhidharma’yı canlandırır. Yuvarlak bir hacıyatmazdır; ne kadar itilse de yeniden dik durur. Pek çok kişi kendine bir hedef koyduğunda bebeğin bir gözünü boyar, hedefine ulaşınca da öbür gözünü. İngilizcede de benzer bir söz vardır: “İlk seferde başaramazsan dene, yine dene.”

Japon atasözüKartı aç
AzimFelsefe

Değişim rüzgârları estiğinde kimi duvar örer, kimi yel değirmeni kurar.

Söz çoğu zaman eski bir Çin atasözü diye paylaşılır, ama Çince bir kaynağı bulunamamıştır. İmgenin anlaşılması için kaynağa gerek de yoktur: Duvar rüzgârı dışarıda tutar; yel değirmeni ise onu yakalar ve gücünü tahıl öğütmek, su çekmek gibi işlere çevirir. İnsan aynı değişime direnebilir de, onu işine yarayan bir güce dönüştürebilir de. “Değişim rüzgârı” deyimi, İngiltere Başbakanı Harold Macmillan’ın 1960’ta Cape Town’da yaptığı konuşmayla ünlendi. Macmillan bu sözle Afrika’yı saran bağımsızlık hareketlerini anlatıyordu.

Çin atasözü diye anılırKartı aç
AzimFelsefe

Susamadan kuyuyu kaz.

Çincede “lín kě jué jǐng” (临渴掘井), yani “ancak susayınca kuyu kazmak” diye bir deyim vardır; hazırlığı son ana bırakanlar için söylenir. İmgenin kökü, iki bin yıldan uzun süre önce derlenen Çin tıp kitabı Huangdi Neijing’e (Sarı İmparator’un İç Klasiği) uzanır. Kitaba göre hastalık yerleştikten sonra tedaviye başlamak, susayınca kuyu kazmaya ya da savaş başladıktan sonra silah dökmeye benzer. Türkçede aynı öğüdü “Ak akçe kara gün içindir” atasözü verir: Biriktirilen para, dar günde insanı kurtarır.

Çin atasözüKartı aç
AzimFelsefe

Mücevher sürtünmeden parlatılamaz.

Söz İngilizcede en geç 1836’da basılmıştı. Sonradan Hong Kong valisi olan İngiliz Çin uzmanı John Francis Davis, The Chinese adlı kitabında sözün tamamını Çin sözleri arasında şöyle verir: “Mücevher sürtünmeden parlatılamaz, insan da sıkıntı çekmeden olgunlaşamaz.” Benzer bir imge, Konfüçyüsçülüğün temel kitaplarından Liji’de (Törenler Kitabı) de geçer: İşlenmeyen yeşim işe yarar bir kap olmaz; öğrenmeyen insan da doğru yolu bilemez. Türkçede aynı düşünceyi “Zahmetsiz rahmet olmaz” atasözü anlatır.

Çin atasözüKartı aç
AzimFelsefe

İyilik yap, denize at.

Söz, Doğu Akdeniz’in ortak malıdır. Araplar da “İyilik yap, denize at” der; Yunanlılar aynı sözü kafiyeli söyler: “Káne to kaló ke ríxto sto gialó.” Türkçede sözün bir devamı da vardır: “İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.” Halik, yaratan yani Allah demektir. Denize atmak ise iyiliği yapıp unutmaktır: Hesabı tutulmaz, karşılığı beklenmez. Yolda bulduğu cüzdanı adını bile vermeden sahibine ulaştıran kişi, tam da bunu yapar.

Arap, Türk ve Yunan atasözüKartı aç
Sıradaki kartHiç kimse aynı ırmağa iki kez giremez.Devam et →