El şablonları bilinen en eski sanat eserleri arasındadır. İnsanlar avucunu mağara duvarına dayar, çevresine boya üflerdi. Endonezya’nın Muna Adası’ndaki bir örneğin en az 67.800 yıllık olduğu hesaplandı.

Kartın devamı

Bu yöntem bir tür negatif iz bırakır: Elin durduğu yerde kaya çıplak kalır, çevresini ise ağızla üflenen ya da tamponla sürülen boya çerçeveler. İspanya’daki El Castillo’dan Endonezya’daki Sulawesi’ye kadar pek çok mağarada el şablonu var; bazıları 40.000 yıl kadar eski. Bilim insanları bu izleri, boyanın üzerinde oluşan ince mineral kabuklardaki uranyumun yavaş bozunmasını ölçerek tarihliyor. Ocak 2026’da Nature dergisinde yayımlanan bir çalışma, Muna Adası’ndaki Liang Metanduno mağarasında bulunan şablonlardan birinin en az 67.800 yıllık olduğunu bildirdi. Bu, onu şimdiye dek tarihlenmiş en eski mağara sanatı yapar. Bazı uzmanlar yöntemin yaşları olduğundan büyük gösterebileceği uyarısında bulunuyor. İnsanların bu izleri neden bıraktığı, bir ayin mi, bir kimlik işareti mi, yoksa yalnızca “buradaydım” demek mi olduğu hâlâ bilinmiyor.