İngilizce fiili özne ile nesnenin arasına koyar (“she reads books”, yani “o kitap okur”), ama dünyadaki dillerin çoğu böyle yapmaz. Dünya Dil Yapıları Atlası’nın incelediği dillerin yaklaşık yüzde 41’i, Türkçe ve Japonca gibi fiili sona koyar; İngilizcedeki sıra yaklaşık yüzde 35’le ikinci gelir.

World Atlas of Language Structures (WALS), Chapter 81

Dil

Kartın devamı

Dilbilimciler Matthew Dryer ile Martin Haspelmath’ın yayına hazırladığı atlas, bu bölüm için 1.400’e yakın dili karşılaştırdı. Fiili başa alan diziler, örneğin Galce ve Klasik Arapçadaki gibi, çok daha seyrektir: ikisi birlikte yüzde 9 kadar tutar. Nesneyi özneden önce getiren diziler ise en nadir olanlardır; Brezilya Amazonu’nda konuşulan Hixkaryana bunun bilinen bir örneğidir. Dillerin yaklaşık yüzde 14’ünde ise baskın tek bir dizi yoktur. Türkçede özne-nesne-yüklem sırası yalnızca varsayılan sıradır: her kelimenin görevini ekler gösterdiği için, kimin ne yaptığı karışmadan vurgu uğruna kelimelerin yeri değiştirilebilir (“Kitabı Ali okudu” gibi). İngilizce bu işi kelime sırasıyla gördüğü için çok daha az serbesttir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: World Atlas of Language Structures (WALS), Chapter 81

İlgili kaynak: Word order
Sıradaki kartGürcüce tarih boyunca birbiriyle bağlantılı üç yazıyla yazıldı: Asomtavruli, Nushuri ve Mhedruli. Bugün gündelik yazının tamamı Mhedruli ile yapılır; öteki ikisi kilisede ve tarihî metinlerde yaşamayı sürdürür.Devam et →