Mitokondriler, hücrelerinizde besinlerden kullanılabilir enerji üreten küçük yapılardır ve büyük olasılıkla bir zamanlar serbest yaşayan bakterilerdi. Bir milyar yıldan çok daha uzun zaman önce bu bakterilerden biri başka bir hücrenin içine alındı, orada yaşamayı ve bölünmeyi sürdürdü; bu ortaklık zamanla kalıcı hâle geldi.

Kartın devamı

Bu görüşe endosimbiyoz kuramı denir: “Endo” içeride, “simbiyoz” ise iki farklı canlının yakın bir ortaklık içinde birlikte yaşaması demektir. Fikrin ilk biçimleri 1900’lerin başına uzanır; ama mikrobiyolojik kanıtları 1967’de yayımladığı makalede bir araya getiren, Amerikalı biyolog Lynn Margulis oldu. Pek çok bilim insanı bu görüşe başta karşı çıktı. Bugün kanıtlar güçlüdür. Mitokondrilerin, bakterilerinki gibi halka biçiminde kendi DNA’ları vardır; insanda bu DNA’da 37 gen bulunur. Ayrıca iki zarla çevrilidirler, proteinlerinin bir kısmını bakterilerinkine benzeyen bir düzenekle kendileri üretirler ve bakteriler gibi ikiye bölünerek çoğalırlar. Bugün yaşayan en yakın akrabaları, alfaproteobakteriler denen bir bakteri grubudur. Bebeğin mitokondrileri annenin yumurta hücresinden geldiği için mitokondri DNA’sı, soyu anne tarafından geriye doğru izlemekte kullanılır.