Aralıklı tekrarda en iyi ara, bilgiyi ne kadar süre hatırlamanız gerektiğine göre değişir. 2008’de 1.350’den fazla kişiyle yapılan bir çalışmada, bir hafta sonraki sınav için en iyi ara bir ila üç gün, bir yıl sonraki sınav için ise birkaç hafta çıktı.

Cepeda ve arkadaşları, Psychological Science, 2008

Kartın devamı

Nicholas Cepeda ve Harold Pashler’in de aralarında olduğu psikologlar, gönüllülere bir dizi bilgi öğretti. Aradan en fazla üç buçuk ay geçince konuyu bir kez tekrar ettirdiler, ardından bir yıla varan sürelerden sonra sınav yaptılar. Tekrarı geciktirmek önce sonuçları iyileştirdi, belli bir noktadan sonra ise yavaş yavaş kötüleştirdi. Sınava kalan süre bir hafta olduğunda en iyi ara bu sürenin %20-40’ı kadardı; sınav bir yıl sonra olduğunda ise %5-10’una iniyordu. Çalışma, aynı ekibin 2006’da 317 deneyi bir araya getirdiği bir incelemenin devamıydı. Zamanlama önemlidir, çünkü öğrendiklerimizi en hızlı ilk saatlerde ve günlerde unuturuz. Hermann Ebbinghaus 1885’te bu düşüşü “unutma eğrisi” olarak çizmişti; doğru zamanda yapılan bir tekrar düşüşü yavaşlatır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Bellek bilimi

İlgili kaynak: Unutma eğrisi

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimSağlık

Baş akılsız olunca çileyi beden çeker.

Karttaki söz, bir Ukrayna atasözünün serbest çevirisidir: “Za durnoyu holovoyu rukam i noham nemaye spokoyu”, yani akılsız baş yüzünden ne ellere rahat var ne ayaklara. İmge gündelik hayattan tanıdıktır: Anahtarını unutan, onu almak için yolu bir kez daha yürür. Almancada da benzer bir söz vardır: Kafada olmayanın açığını bacaklar kapatır. Söz topluluklar için de kullanılır: Tepede düşünmeden alınan bir kararın bedelini alttaki herkes öder. Türkçede neredeyse aynısı vardır: “Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.”

Ukrainian, SlavicKartı aç

AzimFelsefe

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.

Söz, Romalı şair Juvenalis’in MS 2. yüzyılın başlarında yazdığı Onuncu Yergi’den gelir. Şiir zenginlik, güç, ün, güzellik ya da uzun ömür için dua edenlerle alay eder; çünkü bu dilekler çoğu zaman insanın başına felaket getirir. Juvenalis’e göre dua edilecekse “mens sana in corpore sano”, yani sağlam bir bedende sağlam bir akıl ve ölümden korkmayan cesur bir yürek istenmelidir. Yüzyıllar sonra söz sporun sloganı oldu. Türkiye’de ise “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur” biçimiyle çoğu zaman Atatürk’e mal edilir.

Juvenalis, Onuncu YergiKartı aç

AzimFelsefe

Su gibi ol, dostum.

Bruce Lee bu sözü 1971’de Amerikan dizisi Longstreet’te, dövüş sanatları öğretmeni Li Tsung rolünde söyledi. Replik, suyun içine konduğu kabın biçimini almasını anlatan kısa bir konuşmanın sonunda gelir. Lee aynı yıl Kanadalı gazeteci Pierre Berton’la yaptığı bir televizyon söyleşisinde bu düşünceyi yineledi. Benzetme, suyun yumuşak olduğu hâlde sert olanı aşındırdığını anlatan Tao Te Ching gibi Taocu metinleri akla getirir. Lee’nin geliştirdiği Jeet Kune Do adlı dövüş sanatı da aynı fikre dayanır: Kalıplara bağlı kalmak yerine rakibe göre uyum sağlamak.

Bruce LeeKartı aç

AzimTeknoloji

CERN’de çalışan İngiliz bilgisayar bilimci Tim Berners-Lee, Mart 1989’da laboratuvardaki dağınık belgeleri birbirine bağlayan bir sistem önerdi: Herkes bir belgeden ötekine geçebilecekti. Amiri Mike Sendall önerinin kapağına “Belirsiz ama heyecan verici...” yazdı ve işe koyulmasına izin verdi. World Wide Web bu fikirden doğdu.

“Information Management: A Proposal” (Bilgi Yönetimi: Bir Öneri) başlıklı metin gerçek bir sorunu anlatıyordu. CERN’e gelen bilim insanlarının çoğu iki yıl kadar kalıp ayrılıyor, bilgi de sürekli kayboluyordu. Yazıya geçirilmiş bir şey bile, laboratuvarın birbiriyle uyumsuz pek çok bilgisayarı arasında bulunamıyordu. Berners-Lee’nin çözümü hipermetindi: Belgeler bir ağa dağılmış olacak, ama içlerindeki bağlantılar okuru doğrudan başka belgelere götürecekti. Benzer bir fikri 1980’de kendisi için yazdığı ENQUIRE adlı küçük bir programla denemişti. Öneri başta pek ilgi görmedi. Berners-Lee metni Mayıs 1990’da yeniden dağıttı ve aynı yılın kasım ayında Belçikalı mühendis Robert Cailliau ile birlikte resmî bir proje planına dönüştürdü. Sendall, sistemi laboratuvara yeni alınan bir NeXT bilgisayarda kurmasına izin verdi. Berners-Lee, “Information Mesh” (Bilgi Ağı) gibi adları da düşündükten sonra World Wide Web’de karar kıldı.

CERNKartı aç

DinginlikSağlık

Siz uyurken beyniniz gün içinde öğrendiklerinizi pekiştirir. Bu sürece bellek pekiştirme denir ve hem isim, tarih gibi bilgileri hem de bir müzik parçasını çalmak gibi becerileri kapsar. Kısa ya da sık bölünen bir uykudan sonra beyin yeni öğrendiklerini daha zor tutar.

Bellek pekiştirme, taze ve kırılgan bir anının kalıcı hâle gelmesini sağlayan yavaş bir süreçtir ve büyük bölümü uykuda gerçekleşir. 1997’de Alman araştırmacılar Werner Plihal ve Jan Born, gecenin farklı bölümlerinin farklı türde belleğe yardım ettiğini gösterdi. Yirmi sağlıklı erkek, kelime çiftlerinden oluşan listeler öğrendi ve ayna çizimi alıştırması yaptı, yani bir şekli yalnızca aynadaki yansımasına bakarak çizdi. Kelime çiftlerini hatırlama en çok, derin uykunun ağır bastığı gecenin ilk yarısında gelişti. Çizim becerisi ise en çok gecenin ikinci yarısında ilerledi; bu bölümde, canlı rüyaların görüldüğü REM uykusu daha uzun sürer. Araştırmacılar şöyle düşünüyor: Beyin uykuda günün deneyimlerini yeniden canlandırır ve yeni anıları, derinlerdeki hipokampusta tutulan geçici kayıtlardan dış katmandaki korteksin daha kalıcı ağlarına aktarır.

Harvard Medical SchoolKartı aç

Sıradaki kartYeni bir beceri öğrenmek beynin yapısını değiştirebilir; bu değişim beyaz maddede de görülür. Beyaz madde, miyelin denen ve sinyalleri hızlandıran yağlı bir kılıfla sarılı sinir lifi demetlerinden oluşur. Değişimin ne kadarının yeni miyelinden kaynaklandığı ise hâlâ araştırılıyor.Devam et →