Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

Su gibi ol, dostum.

Bruce Lee, Longstreet (1971)

FelsefeZihin

Kartın devamı

Bruce Lee bu sözü 1971’de Amerikan dizisi Longstreet’te, dövüş sanatları öğretmeni Li Tsung rolünde söyledi. Replik, suyun içine konduğu kabın biçimini almasını anlatan kısa bir konuşmanın sonunda gelir. Lee aynı yıl Kanadalı gazeteci Pierre Berton’la yaptığı bir televizyon söyleşisinde bu düşünceyi yineledi. Benzetme, suyun yumuşak olduğu hâlde sert olanı aşındırdığını anlatan Tao Te Ching gibi Taocu metinleri akla getirir. Lee’nin geliştirdiği Jeet Kune Do adlı dövüş sanatı da aynı fikre dayanır: Kalıplara bağlı kalmak yerine rakibe göre uyum sağlamak.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Bruce Lee

İlgili kaynak: Bruce Lee
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimFelsefe

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.

Söz, Romalı şair Juvenalis’in MS 2. yüzyılın başlarında yazdığı Onuncu Yergi’den gelir. Şiir zenginlik, güç, ün, güzellik ya da uzun ömür için dua edenlerle alay eder; çünkü bu dilekler çoğu zaman insanın başına felaket getirir. Juvenalis’e göre dua edilecekse “mens sana in corpore sano”, yani sağlam bir bedende sağlam bir akıl ve ölümden korkmayan cesur bir yürek istenmelidir. Yüzyıllar sonra söz sporun sloganı oldu. Türkiye’de ise “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur” biçimiyle çoğu zaman Atatürk’e mal edilir.

Juvenalis, Onuncu YergiKartı aç
DinginlikFelsefe

Bakım etiği, herkesin çocukken, hastayken ve yaşlanınca başkalarına muhtaç olduğu gerçeğinden yola çıkan bir ahlak felsefesi yaklaşımıdır. Bakım verenlere ve bakıma muhtaç olanlara neler borçlu olduğumuzu sorar.

Bakım etiğinin kurucusu genellikle Amerikalı psikolog Carol Gilligan sayılır. Gilligan, 1982’de yayımlanan In a Different Voice (“Farklı Bir Ses”) kitabında hocası Lawrence Kohlberg’e itiraz etti. Kohlberg’in erkek çocuklarla yapılan görüşmelere dayanan ahlaki gelişim ölçeği, kurallar ve haklar üzerinden düşünmeyi ilişkiler ve sorumluluk üzerinden düşünmekten daha üstün sayıyor, bu yüzden kadınları ahlaken daha az olgun gösterme eğilimi taşıyordu. Filozof Nel Noddings, 1984 tarihli Caring kitabında fikri geliştirdi: Yardıma ihtiyacı olan belirli bir insana karşılık vermek, bir kuralı uygulamaktan daha aşağı değil, ciddi bir ahlaki davranıştır. Bu yaklaşım hemşirelik, sosyal hizmet ve engelli hakları gibi, bakım emeğinin çoğunun karşılıksız ya da düşük ücretle yapıldığı alanlarda düşünme biçimini etkiledi.

Care ethicsKartı aç
AzimFelsefe

İktisatçı Amartya Sen’in geliştirdiği kabiliyet (yapabilirlik) yaklaşımı, insanların ne kadar iyi yaşadığını yalnızca paralarına ya da kaynaklarına bakarak değil, gerçekte neler yapabildiklerine ve nasıl bir hayat sürebildiklerine bakarak ölçer.

Aynı gelir; sağlığa, güvenliğe, eğitime, engelliliğe, cinsiyete, ulaşıma ve toplumsal özgürlüklere göre çok farklı hayatlar anlamına gelebilir: Tekerlekli sandalye kullanan biri, aynı şehirde dolaşabilmek için başkalarından daha fazla kaynağa ihtiyaç duyar. Sen bu fikri 1979’da “Neyin Eşitliği?” başlıklı bir konferansta ortaya koydu ve 1980’ler boyunca geliştirdi. Felsefeci Martha Nussbaum 2000’de yaklaşımı genişletti ve her devletin güvence altına alması gerektiğini savunduğu on temel kabiliyetten oluşan bir liste hazırladı; sağlık, oyun ve siyasi kararlarda söz sahibi olmak bunlardan bazılarıdır. Yaklaşım, 1990’da iktisatçı Mahbub ul Haq’ın Sen’le birlikte geliştirdiği Birleşmiş Milletler İnsani Gelişme Endeksi’ne de yön verdi; bu endeks ülkeleri gelirin yanında sağlık ve eğitime göre de sıralar.

Amartya Sen / Martha NussbaumKartı aç
AzimZihin

Bir iş seni tam kaldırabileceğin kadar zorladığında, kendini ona öyle kaptırırsın ki zaman adeta kaybolur. Psikolojide buna akış denir.

Macar asıllı Amerikalı psikolog Mihaly Csikszentmihalyi bu fikri ressamlarla, satranç oyuncularıyla, kaya tırmanıcılarıyla ve cerrahlarla yaptığı görüşmelerden geliştirdi; hepsi şaşırtıcı ölçüde benzer bir kendini işe bütünüyle verme hâli anlatıyordu. Bunu gündelik hayatta da incelemek için deneyim örneklemesi adlı bir yönteme öncülük etti: Katılımcılar yanlarında, gün içinde rastgele anlarda öten çağrı cihazları taşıdı ve cihaz her öttüğünde o an ne yaptıklarını, kendilerini işe ne kadar kaptırdıklarını not etti. Modelin tamamını 1990’da yayımlanan Flow (Akış) kitabında anlattı. Akış, işin zorluğu becerine denk düştüğünde, hedefin açık olduğunda ve nasıl gittiğini anında görebildiğinde daha kolay gelir. Zorluk çok azsa sıkılırsın, çok fazlaysa kaygılanırsın.

Mihaly CsikszentmihalyiKartı aç
AzimZihin

Benjamin Franklin, siyasi bir rakibinden nadir bulunan bir kitabı ödünç isteyerek onun gönlünü kazanmıştı. Psikologlar bugün, birine iyilik yapmanın o kişiyi daha çok sevmemize yol açtığı durumlara “Ben Franklin etkisi” diyor.

Franklin 1730’larda Pennsylvania Meclisi’nin kâtibiydi; meclise yeni giren bir üye, onun yeniden atanmasına karşı bir konuşma yapmıştı. Franklin adama yaranmaya çalışmak yerine ona bir mektup yazdı ve kütüphanesindeki nadir bir kitabı ödünç istedi. Kitap hemen geldi; Franklin bir hafta kadar sonra teşekkür notuyla geri gönderdi. Mecliste bir sonraki karşılaşmalarında adam onunla alışılmadık bir sıcaklıkla konuştu ve ölene dek dost kaldılar. Franklin bundan bir ders çıkardı: Size bir kez iyilik eden, sizin iyilik ettiğiniz kişiden daha kolay ikinci bir iyilik yapar. 1969’da psikologlar Jon Jecker ve David Landy, bir araştırmacıya iyilik yapan katılımcıların onu daha çok sevdiğini buldu; ancak sonraki çalışmalar etkinin koşullara göre çok değiştiğini gösteriyor.

PsikolojiKartı aç
Sıradaki kartYürüyen karınca, uyuklayan öküzden çok iş görür.Devam et →