İsveçli psikolog Anders Ericsson, uzmanların zayıf noktalarına odaklanarak ve çoğu zaman bir öğretmenden geri bildirim alarak, yani “bilinçli pratikle” ilerlediğini gösterdi. Ünlü “10.000 saat kuralı” ise çalışmalarının sonradan basitleştirilmiş hâlidir; Ericsson herkesin aşması gereken böyle bir eşikten hiç söz etmedi.

Kartın devamı

Kural, Ericsson’un 1993’te Berlin’deki bir müzik akademisinde kemancılar üzerine yaptığı çalışmaya dayanır. En iyi öğrenciler 20 yaşına geldiklerinde tek başlarına ortalama 10.000 saat kadar çalışmıştı; bu, daha az başarılı arkadaşlarının çalıştığından fazlaydı. Gazeteci Malcolm Gladwell, 2008’de yayımlanan Outliers (Türkçede Çizginin Dışındakiler) kitabında bu ortalamayı bir kurala dönüştürdü. Ericsson buna itiraz etti: Sayı bir eşik değil ortalamaydı, kemancılar 20 yaşında usta olmaktan hâlâ uzaktı, gereken süre alandan alana değişiyordu ve yalnızca gelişmeyi hedefleyen odaklı çalışma sayılırdı, çalgı çalarak geçirilen her saat değil. Pratik elbette önemlidir, ama sonraki araştırmalar pratiğin payının alana göre değiştiğini gösterdi. 2014’te birçok çalışmanın sonuçlarını birleştiren bir meta-analize göre pratik, insanlar arasındaki başarı farklarının oyunlarda yaklaşık dörtte birini, müzikte beşte birini, meslek hayatında ise çok küçük bir kısmını açıklıyordu.