Birbiriyle akraba olmayan pek çok dilde anne ve baba sözcükleri ma, pa, ba, da gibi basit ve tekrarlanan hecelerden oluşur. Bunlar bebeklerin çıkardığı ilk seslerdendir; anne babalar da bu sesleri kendi adları gibi duymaya yatkındır.

Dilbilim

Dil

Kartın devamı

M, p ve b sesleri dudaklarla, a sesi de yalnızca ağzı açarak çıkarılır; bu yüzden bir bebeğin en kolay çıkarabildiği sesler arasındadır. Mandarin Çincesindeki māma, Svahilicedeki mama ve Keçuacadaki mama “anne”, Farsçadaki, Yorubacadaki ve Türkçedeki baba ise “baba” demektir; oysa bu diller akraba değildir. Türkçedeki ana da m gibi burundan çıkan bir ses olan n’yi taşır. Dilbilimci Roman Jakobson, m sesinin neden anneyle eşleştiğini şöyle açıklar: Meme emen bebek ancak burnundan hafif bir mırıltı çıkarabilir; bu ses zamanla hem yemeğe hem de anneye seslenişe dönüşür. Bu eğilim güçlüdür ama her dilde görülmez. Gürcücede tam tersidir: Mama “baba”, deda “anne” demektir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Dilbilim

İlgili kaynak: Mama and papa
Sıradaki kartİşaret dilleri, konuşulan bir dili sözcük sözcük harekete döken jestler değil, kendi dilbilgisi olan eksiksiz dillerdir. Örneğin İngiltere’de de ABD’de de İngilizce konuşulur, ama İngiliz İşaret Dili ile Amerikan İşaret Dili o kadar farklıdır ki bu dilleri kullananlar birbirini anlayamaz.Devam et →