Birbiriyle akraba olmayan pek çok dilde anne ve baba sözcükleri ma, pa, ba, da gibi basit ve tekrarlanan hecelerden oluşur. Bunlar bebeklerin çıkardığı ilk seslerdendir; anne babalar da bu sesleri kendi adları gibi duymaya yatkındır.
Dilbilim
Kartın devamı
M, p ve b sesleri dudaklarla, a sesi de yalnızca ağzı açarak çıkarılır; bu yüzden bir bebeğin en kolay çıkarabildiği sesler arasındadır. Mandarin Çincesindeki māma, Svahilicedeki mama ve Keçuacadaki mama “anne”, Farsçadaki, Yorubacadaki ve Türkçedeki baba ise “baba” demektir; oysa bu diller akraba değildir. Türkçedeki ana da m gibi burundan çıkan bir ses olan n’yi taşır. Dilbilimci Roman Jakobson, m sesinin neden anneyle eşleştiğini şöyle açıklar: Meme emen bebek ancak burnundan hafif bir mırıltı çıkarabilir; bu ses zamanla hem yemeğe hem de anneye seslenişe dönüşür. Bu eğilim güçlüdür ama her dilde görülmez. Gürcücede tam tersidir: Mama “baba”, deda “anne” demektir.
Kaynaklar ve ilgili okumalar
Kaynak: Dilbilim
İlgili kaynak: Mama and papa