Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

İleri gitmeyen geri gider.

Johann Wolfgang von Goethe, Hermann ile Dorothea

Edebiyat

Kartın devamı

Hermann ile Dorothea (1797), Johann Wolfgang von Goethe’nin (1749–1832) manzum destanıdır; Fransız Devrimi savaşlarından kaçan mültecilerin içinden geçtiği küçük bir Alman kasabasında geçer. Üçüncü bölümde Hermann’ın hancı babası, oğlundan daha fazla hırs bekler ve sürekli gelişen kasabaları över. Sözü de kendi düşüncesi olarak değil, “eskilerin o doğru sözü” diye sunar: “Wer nicht vorwärts geht, der kommt zurücke!” Yani Goethe bu sözü icat etmedi; zaten var olan bir atasözünü bir karakterinin ağzından söyletti.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Johann Wolfgang von Goethe, Hermann und Dorothea (1796–97): ‘Wer nicht vorwärts geht, der kommt zurücke!’, introduced in the poem as an old saying

İlgili kaynak: Johann Wolfgang von Goethe
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimEdebiyat

Zaferle de felaketle de karşılaşıp bu iki sahtekâra aynı gözle bakabilirsen.

“If—”, bir babanın oğluna öğütleri biçiminde yazılmıştır: Art arda sıralanan koşullar, “o zaman adam olursun, oğlum!” sözüyle biter. Orman Kitabı’nın yazarı Rudyard Kipling (1865–1936), şiiri 1910’da Rewards and Fairies adlı kitabında yayımladı ve Leander Starr Jameson’dan esinlendiğini anlattı; Jameson, 1895–1896’da Güney Afrika’da başarısız bir baskına önderlik etmişti. Bu iki dize, Wimbledon’daki Centre Court’ta oyuncuların sahaya çıktığı kapının duvarında yazılıdır. 1990’larda BBC’nin yaptığı bir oylamada şiir, Britanya’nın en sevilen şiiri seçildi. Türkçeye Bülent Ecevit “Adam Olmak” adıyla çevirdi.

Rudyard Kipling, “If—” (1910)Kartı aç
AzimEdebiyat

Kaderimin efendisi benim; ruhumun kaptanı benim.

Bunlar “Invictus” şiirinin son iki dizesidir. İngiliz şair ve editör William Ernest Henley (1849–1903), gençken tüberküloz yüzünden sol bacağını dizinin altından kaybetti. 1873’ten itibaren Edinburgh Kraliyet Hastanesi’nde tedavi gördü; cerrah Joseph Lister öteki bacağını kurtardı. Henley şiiri 1875’te bu hastanede yazdı. Şiir ilk kez 1888’de başlıksız yayımlandı; Latince “yenilmez” anlamına gelen başlığı, 1900’de bir antolojinin editörü ekledi. Nelson Mandela, Robben Adası’ndaki hapishanede şiiri öteki mahkûmlara okurdu.

W.E. Henley, “Invictus” (1875)Kartı aç
AzimEdebiyat

Öfkeyle başlayan her şey utançla biter.

Philadelphialı matbaacı, bilim insanı ve devlet adamı Benjamin Franklin (1706–1790), Poor Richard’s Almanack’i (Zavallı Richard’ın Almanağı) 1732’den 1758’e kadar her yıl “Richard Saunders” takma adıyla yayımladı. Almanakta takvimlerin ve hava tahminlerinin arasında kısa özdeyişler de yer alırdı; bunların çoğu, Franklin’in daha vurucu hâle getirdiği eski atasözleriydi. Bu söz 1734 baskısında, “zavallı ve topal Richard”ın öğüdü olarak kafiyeli bir beyitte geçer. Franklin 1753’te, öfkenin hiçbir zaman sebepsiz olmadığını ama nadiren iyi bir sebebi olduğunu da yazdı. Türkçede aynı fikri “Öfkeyle kalkan zararla oturur” atasözü anlatır.

Benjamin Franklin, Poor Richard’s Almanack (1734)Kartı aç
AzimEdebiyat

Bilgiye yapılan yatırım en iyi faizi getirir.

Bu cümle Franklin’in yazılarında bulunamamıştır. Söz, ölümünden bir asırdan uzun süre sonra, en geç 1909’da onun adıyla basılıyordu; çoğu zaman da “kesesini kafasına boşaltan” adamla ilgili, yine doğrulanamamış başka bir sözün ardından gelir. ABD Kongre Kütüphanesi’nin 1989 tarihli alıntılar sözlüğü Respectfully Quoted da sözü doğrulanamamış olarak kaydeder. Yine de söz ona yakışır: Franklin on yaşında okulu bırakmış, okuyarak kendini yetiştirmişti. 1731’de, üyelerin kitaplarını paylaşabilmesi için Philadelphia Kütüphane Şirketi’nin kurulmasına öncülük etti.

Benjamin Franklin (attributed, 18th century)Kartı aç
AzimEdebiyat

Cesaret korkuya direnmek, korkuya hâkim olmaktır; korkmamak değildir.

Bu özdeyiş, Mark Twain’in Pudd’nhead Wilson (1894) romanının 12. bölümünü açar. Romanın her bölümü, “Pudd’nhead Wilson’ın Takvimi”nden alınmış bir sözle başlar. David Wilson, Missouri’deki kasabasında herkesin “pudd’nhead”, yani ahmak diye küçümsediği zeki bir avukattır; takvim de onun her tarihin yanına alaycı bir söz eklediği şakacı bir defterdir. Söz şöyle sürer: Bir canlıya cesur demek, ancak o canlı biraz da korkaksa anlamlıdır. Yoksa, insan uyurken de uyanıkken de ona saldıran ve insanın kendisinden kat kat iri olmasına aldırmayan pire, dünyanın en cesur hayvanı olurdu. Mark Twain, Samuel Clemens’in (1835-1910) takma adıdır.

Mark Twain, Pudd’nhead Wilson (1894)Kartı aç
Sıradaki kartKaderinde olan tek kişi, olmaya karar verdiğin kişidir.Devam et →