Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

İki şeyden birine hakkım vardı: özgürlüğe ya da ölüme. Birine kavuşamazsam öbürünü alacaktım; çünkü hiç kimse beni sağ ele geçiremeyecekti.

Harriet Tubman, aktaran Sarah H. Bradford, Harriet, the Moses of Her People, 1886

Tarih

Kartın devamı

Harriet Tubman, Maryland’de köle olarak doğdu ve 1849’da kaçarak kuzeydeki Philadelphia’ya ulaştı. Yazar Sarah H. Bradford’a, yola çıkmadan önce kararını verdiğini anlatmıştı: Ya özgür olacak ya ölecekti; geri götürülmektense sonuna kadar direnecekti. Bradford onun hayatını önce 1869’da, kısmen Tubman’a para toplamak için Scenes in the Life of Harriet Tubman adıyla yayımladı; 1886’da da buradaki sözlerin alındığı Harriet, the Moses of Her People adıyla yeniden yazdı. Tubman güneye yaklaşık 13 kez geri döndü ve gizli yollarla güvenli evlerden oluşan Yeraltı Demiryolu ağı üzerinden 70 kadar kişiyi özgürlüğe kavuşturdu. Amerikan İç Savaşı’nda Birlik ordusu için keşif görevlisi, casus ve hemşire olarak çalıştı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Harriet Tubman

İlgili kaynak: Harriet Tubman
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimTarih

Harland Sanders, ilk Kentucky Fried Chicken bayisi 1952’de Utah’ta açıldığında altmışlı yaşlarının başındaydı. 65 yaşındayken, yeni açılan otoyol Kentucky’nin Corbin kasabasındaki yol kenarı lokantasının trafiğini alıp götürünce lokantayı sattı ve tarifini başka restoranlara satmak için yollara düştü.

Sanders, 1930’lardan beri Corbin’de işlek bir yolun kenarındaki lokanta ve motelinde yolculara kızarmış tavuk satıyordu. Hiçbir zaman subay olmadı: “Albay” unvanı, 1935’te Kentucky valisinin ona verdiği onursal bir unvandır. İlk bayisi, South Salt Lake’te büyük bir restoran işleten Pete Harman’dı; Kentucky Fried Chicken adını da Harman’ın tuttuğu bir tabela ressamı buldu. Bayiler, satılan her tavuk için Sanders’a dört sent ödüyordu. Lokanta kapandıktan sonra Sanders birikimleriyle ve ayda 105 dolarlık emekli aylığıyla geçinerek kasaba kasaba dolaştı. 1963’e gelindiğinde 600’ü aşkın KFC restoranı vardı. Ertesi yıl, 73 yaşındayken şirketi 2 milyon dolara sattı ve beyaz takım elbisesiyle markanın yüzü olmayı sürdürdü. Sanders’ın tam 1.009 kez reddedildiğine dair yaygın bir hikâye var; ama bu sayıyı doğrulayan güvenilir bir kayıt yok.

KFC and The New YorkerKartı aç
AzimFelsefe

Büyük İskender, Sinoplu filozof Diyojen’le Korint’te karşılaşıp onun için ne yapabileceğini sorduğunda, Diyojen’in “Güneşimin önünden biraz çekil” dediği anlatılır.

Diyojen (yaklaşık MÖ 412–323), sikkelerle ilgili bir kalpazanlık skandalının ardından Karadeniz kıyısındaki Yunan kenti Sinope’den, yani bugünkü Sinop’tan ayrılıp Atina’ya yerleşti. Dilenerek yaşadı, büyük bir erzak küpünde uyudu, güpegündüz elinde yanan bir fenerle pazar yerinde dolaşıp “İnsan arıyorum” dedi. Kinik denen filozofların en ünlüsüydü. Bu ad Yunancada “köpek gibi” anlamına gelir; utanma bilmez yaşayışıyla alay etmek için takılmıştı, Diyojen ise onu gururla taşıdı. İskender’le karşılaşmasını Plutarkhos ve filozofların hayatlarını yazan Diogenes Laertios anlatır; ikisi de olaydan yüzyıllar sonra yazdığından ayrıntılar zamanla süslenmiş olabilir. Plutarkhos’a göre İskender, “İskender olmasaydım Diyojen olmak isterdim” demiştir. Sinop, 2006’da elinde feneri, yanında köpeğiyle bir Diyojen heykeli dikerek hemşehrisini anıyor.

Felsefe tarihiKartı aç
AzimFelsefe

Roma imparatoru Marcus Aurelius, MS 161–180 yılları arasında tahttayken Stoacı düşüncelerini Yunanca olarak kendi defterlerine yazdı; bunları yayımlamayı hiç düşünmedi. Bu notları bugün Kendime Düşünceler adıyla okuyoruz.

Stoacılık bir Yunan felsefe okuludur. İnsana, elinde olan şeylere, yani kendi yargılarına ve davranışlarına odaklanmayı, elinde olmayanı ise sükûnetle karşılamayı öğütler. Marcus bu felsefeyi gençliğinden beri okuyordu. Kendime Düşünceler’in büyük bölümünü 170’lerde, Tuna sınırında Cermen kabilelerine karşı seferleri yönetirken yazdı. Metindeki notlara göre ilk kitap Quadi kabilesinin topraklarında, ikincisi bugünkü Avusturya’da bulunan Roma kalesi Carnuntum’da yazıldı. Esere bir ad vermedi; Yunanca el yazmalarındaki başlık “kendine” anlamına gelen Ta eis heauton’dur. Notlar Bizans’ta çoğaltılan kopyalar sayesinde günümüze ulaştı, ilk kez 1558 ya da 1559’da Zürih’te basıldı ve bugün en çok okunan felsefe kitaplarından biri oldu.

Felsefe tarihiKartı aç
AzimTarih

Elimizdeki işi bitirmek için çabalamayı sürdürelim.

Lincoln bu sözleri 4 Mart 1865’te, ikinci başkanlık dönemi başlarken, İç Savaş’ın kazanılmasına az kalmışken söyledi. Konuşma yalnızca 700 kelime kadardı. Lincoln zaferi kutlamak yerine savaşın nedeninin kölelik olduğunu söyledi. Sözlerini bir çağrıyla bitirdi: Kimseye kin beslemeden, herkese merhametle, ulus eldeki işi bitirmeli, yaralarını sarmalı ve adil, kalıcı bir barış aramalıydı. Lincoln aşağı yukarı altı hafta sonra Washington’daki Ford Tiyatrosu’nda vuruldu. Konuşmanın metni bugün Lincoln Anıtı’nın bir duvarında yazılıdır.

Abraham LincolnKartı aç
AzimTarih

İktidar, talep edilmedikçe hiçbir şeyden vazgeçmez. Hiç vazgeçmedi, hiçbir zaman da vazgeçmeyecek.

Douglass bu sözleri Ağustos 1857’de New York eyaletindeki Canandaigua’da söyledi. Toplantı, Britanya’nın Karayipler’deki sömürgelerinde köleliği kaldıran yasanın 1834’te yürürlüğe girdiği günü anmak için düzenlenmişti. ABD’de ise kölelik hâlâ yasaldı; üstelik aynı yılın mart ayında Yüksek Mahkeme, Dred Scott kararıyla siyahi Amerikalıların vatandaş olamayacağına hükmetmişti. Douglass, zorbaların sınırını ezdikleri insanların dayanma gücünün belirlediğini de söyledi. 1818 dolaylarında Maryland’de köle olarak doğmuş, 1838’de kaçmış ve döneminin en tanınmış kölelik karşıtı hatibi olmuştu.

Frederick DouglassKartı aç
Sıradaki kartKuzey Amerika’nın doğusundaki periyodik ağustosböcekleri 13 ya da 17 yıl toprağın altında yaşar; sonra milyonlarcası aynı anda yeryüzüne çıkar ve birkaç hafta boyunca öter, çiftleşir.Devam et →