AzimBilgiBağlam ve kaynaklar

Hasan Sabbah 1090’da Alamut dağ kalesini savaşmadan aldı; Fars kroniklerine göre kalenin sahibine 3.000 altın dinarlık bir senet verdi.

Alamut, 1090

Neden önemli?

Fikrin bağlamı

Alamut, Kuzey İran’da Elburz dağlarında tek bir dar yoldan çıkılan kaya sırtında durur. Hasan, kaleyle ilgilenmeden çok önce yıllarını çevredeki vadi halkını kazanmakla geçirmişti; oraya vardığında garnizonun yarısı zaten onundu. Kendisinden bir yüzyıldan fazla süre yaşayacak bir devlet, bir mülk devri olarak başladı. Kuşatmanın yapamayacağı işi sabır çoktan görmüştü.

Kaynağın izi

Daha fazla okuyun.

Kaynak: Alamut, 1090

Arka plan okuması: Hasan SabbahDaha güçlü bir kaynak bulunduğunda atıf ve bağlamı güncelliyoruz. Düzeltmeleri editör sayfasından paylaşabilirsiniz.

Mobil uygulamayı indir Editoryal yaklaşım

İlgili kartlar

Aynı konuya veya okuma biçimine dokunan başka kartlar.

Q0642

AzimTarih

Albay Sanders’ın popüler bir geç başarı örneği olmasının nedeni yaşı değil, büyük genişlemeden önce sınanmış bir tarife sahip olmasıdır.

Albay Sanders’ı ilham verici yapan yalnızca yaşı değildi. Büyük genişleme başlamadan önce elinde sınanmış bir tarif, gerçek müşterilerden geçmiş bir ürün ve onu tekrar tekrar sunacak inat vardı. Geç başarı çoğu zaman şans değil, uzun süre biriktirilmiş hazırlıktır.

KFC and The New YorkerKartı aç

Q1401

AzimTarih

Grameen Bank, sıradan bankacılığın dışında bırakılan insanlar için çok küçük kredilerin bile ciddi bir imkân aracı olabileceğini gösterdi.

Bangladeş’te kurulan Grameen Bank, mikro kredi fikrinin dünyadaki en bilinen örneklerinden biri oldu: Geleneksel bankaların çoğu zaman ‘fazla yoksul’ ya da ‘fazla riskli’ gördüğü insanlara küçük tutarlı krediler sağladı. Buradaki ders, her kredinin yoksulluğu çözeceği değildir; dışlamanın yeteneği boşa harcadığıdır.

Nobel PrizeKartı aç

Q1417

AzimTarih

Mondragon, İspanya’nın Bask Bölgesi’nde doğmuş, çalışanların aynı zamanda ortak olabildiği büyük bir kooperatifler topluluğudur.

1956’da başlayan bu yapı, zamanla kendi kendini yöneten birçok kooperatiften oluşan büyük bir ağa dönüştü. Mondragon’un önemi kusursuz bir model olmasında değil; bir işletmede mülkiyetin ve karar hakkının farklı biçimlerde tasarlanabileceğini göstermesindedir.

MONDRAGON Corporation / International Cooperative AllianceKartı aç

Q1557

MerakTarih

1983’te bir Sovyet erken uyarı sistemi Amerikan füzelerinin geldiğini bildirdi. Nöbetçi subay Stanislav Petrov bunun bir arıza olduğuna karar verdi ve yukarı iletmedi. Haklıydı.

Uydu sistemi Amerika Birleşik Devletleri’nden beş fırlatma işaretledi. Petrov’un görevi bildirmekti; protokol karşılık vermeye işaret ediyordu ve Soğuk Savaş gerginliği yıllardır en keskin noktasındaydı. Gerçek bir ilk vuruşun beş değil yüzlerce füze içereceğini akıl yürüttü ve bunu yanlış alarm ilan etti — emin olmanın hiçbir yolu ve karar için dakikaları varken. Nedeni, yüksek bulutlardan uydunun sensörlerine yansıyan güneş ışığı çıktı. Madalya yerine sessizce başka göreve verildi ve öykü ancak 1990’larda ortaya çıktı.

TarihKartı aç

Q1569

MerakTarih

1848’de bir demiryolu patlaması, bir metrelik demir çubuğu Phineas Gage’in kafatasından geçirdi. Hayatta kaldı, yürüdü ve konuştu — ama onu tanıyanlar karakterinin değiştiğini söyledi ve modern sinirbilim böyle başladı.

Sıkıştırma demiri elmacık kemiğinin altından girip başının tepesinden çıktı ve sol ön lobunun büyük bölümünü yok etti. Dakikalar içinde bilinci yerindeydi, haftalar içinde ayaktaydı. Fevri ve güvenilmez hâle geldiğine dair anlatımlar, beynin belirli bölgelerinin yalnızca hareket ve konuşmayı değil kişilik ve muhakemeyi de yönettiğine dair ilk güçlü kanıttı. Sonraki araştırmacılar ‘artık Gage değil’ öyküsünün abartıldığını düşünüyor — sonrasında Şili’de posta arabası sürücüsü olarak çalıştı ki bu hatırı sayılır bir yeterlilik ister.

Sinirbilim tarihiKartı aç

Sıradaki kartNizarîler dağa sıvalı sarnıçlar oydu, uzaktaki kaynaklardan su getirdi ve aşağıdaki vadiyi taraçaladı; böylece Alamut bir ablukayı yok sayabilirdi.Q2124

Hasan Sabbah 1090’da Alamut dağ kalesini savaşmadan aldı; Fars kroniklerine göre kalenin sahibine 3.000 altın dinarlık bir senet verdi.

Fikrin bağlamı

Daha fazla okuyun.

Bununla ilgili başka kartlar.

Albay Sanders’ın popüler bir geç başarı örneği olmasının nedeni yaşı değil, büyük genişlemeden önce sınanmış bir tarife sahip olmasıdır.

Grameen Bank, sıradan bankacılığın dışında bırakılan insanlar için çok küçük kredilerin bile ciddi bir imkân aracı olabileceğini gösterdi.

Mondragon, İspanya’nın Bask Bölgesi’nde doğmuş, çalışanların aynı zamanda ortak olabildiği büyük bir kooperatifler topluluğudur.

1983’te bir Sovyet erken uyarı sistemi Amerikan füzelerinin geldiğini bildirdi. Nöbetçi subay Stanislav Petrov bunun bir arıza olduğuna karar verdi ve yukarı iletmedi. Haklıydı.

1848’de bir demiryolu patlaması, bir metrelik demir çubuğu Phineas Gage’in kafatasından geçirdi. Hayatta kaldı, yürüdü ve konuştu — ama onu tanıyanlar karakterinin değiştiğini söyledi ve modern sinirbilim böyle başladı.