ABD gümrüğü 1926’da Constantin Brâncuși’nin parlatılmış bronz heykeli Uzayda Kuş’u gümrüksüz giren bir sanat eseri saymadı; onu sanayi ürünü bir metal eşya kabul edip yüzde 40 vergi istedi. Fotoğrafçı Edward Steichen itiraz etti ve 1928’de ABD Gümrük Mahkemesi, bir kuşa benzemese de eserin sanat olduğuna karar verdi.
Constantin Brâncuși
Kartın devamı
Vergi yaklaşık 230 dolar tutuyordu; o dönem için büyük bir paraydı. Dönemin kurallarına göre bir heykel ancak doğadaki bir şeyi taklit ediyorsa gümrüksüz girebiliyordu; incelerek uzayan pürüzsüz bir bronz ise kuşa benzemiyordu. Dava sürerken görevliler eseri “mutfak eşyası ve hastane malzemesi” başlığı altında teslim etti. Heykeli satın almış olan Steichen hükümeti mahkemeye verdi. Heykeltıraş Jacob Epstein’ın da aralarında bulunduğu sanatçılar ve eleştirmenler onun lehine tanıklık etti; Brâncuși de Paris’ten, nasıl çalıştığını anlatan yeminli bir ifade gönderdi. Kasım 1928’de yargıçlar Young ve Waite heykeli “güzel ve simetrik” buldu ve sanat eseri olduğuna hükmetti. Karar, doğayı taklit etmeyen soyut sanatın da sanat sayılabileceğinin hukuken tanınmasının ilk örneklerinden biri oldu.
Kaynaklar ve ilgili okumalar
Kaynak: Constantin Brâncuși
İlgili kaynak: Bird in Space