Koyu bir müze vitrininde şeffaf bir akrilik tutucuyla dik duran, yeşil ve kahverengi, aşınmış bronz bir parça; üzerinde büyük, kabartmalı dairesel bir halka var ve parçanın üst kısmı kadrajın dışında kalıyor.

Antikitera düzeneği, büyük olasılıkla MÖ 2. yüzyılda yapılmış, dişlilerle çalışan bir Yunan aygıtıdır. Tutulmaları önceden bildirmek için 223 kamerî ayı kapsayan sarmal bir kadranı vardı: Kadrandaki işaretler Güneş ya da Ay tutulması beklenen ayları gösteriyor, yazıtlar da tutulmanın saati gibi ayrıntıları veriyordu.

Antikythera Mechanism Research Project / Nature

TeknolojiTarihBilim

Kartın devamı

Düzenek 1901’de bulundu. Süngerciler, Yunanistan’ın Antikitera adası açıklarında Roma döneminden kalma bir batıktan pek çok eser çıkarmıştı; aşınıp kabuk bağlamış bu yığın da onların arasındaydı. Gemi MÖ 70–60 dolaylarında batmıştı. Elle çevrilen bronz dişlileri Güneş’in ve Ay’ın hareketlerini gösteriyordu. Bu yüzden bilinen en eski analog bilgisayar, yani rakamlarla değil hareketli parçalarla hesap yapan bir makine sayılır. Tutulma kadranı Saros döngüsüne dayanır: 223 kamerî ay, yani yaklaşık 18 yıl 11 gün sonra Güneş, Dünya ve Ay hemen hemen aynı konuma döner ve tutulmalar benzer bir düzenle yinelenir. Kamerî ay, bir yeni aydan ötekine kadar geçen süredir. Kadrandaki 51 bölmede yer alan işaretler 38 Ay ve 27 Güneş tutulmasını gösterir. Bunların çoğu ancak 2000’lerde, aralarında Mike Edmunds ve Tony Freeth’in de bulunduğu araştırmacılar parçaların içini röntgen taramalarıyla görüntüleyince okunabildi. Muhtemelen gezegenleri gösteren ön yüz ise büyük ölçüde kayıptır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Görsel bilgisi

Antikythera düzeneğinin günümüze ulaşan bir parçasının ayrıntısı; Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi, Mart 2013.

Fotoğraf: Juanxi, 2013, Wikimedia Commons aracılığıyla. Lisans: CC BY-SA 3.0.

Görselin kaynağı · CC BY-SA 3.0

Yeniden boyutlandırıldı.

Kaynak: Antikythera Mechanism Research Project / Nature

İlgili kaynak: Antikitera düzeneği
Sıradaki kartKâğıt para ilk kez Çin’de kullanıldı. 11. yüzyılın başında Sichuan’daki tüccarlar, ağır demir sikkelerin yerine jiaozi denen kâğıt senetler çıkarmaya başladı; 1023’te bu işi Song devleti üstlendi. Avrupa’nın ilk banknotları ise 1661’de İsveç’te basıldı.Devam et →