Antikitera düzeneği, gökyüzünü dişlilerle canlandıran ve 2.000 yılı aşkın bir geçmişi olan bronz bir Yunan aygıtıdır; bugün yalnızca aşınmış parçalar hâlinde duruyor. Araştırmacılar 2005’ten itibaren bu parçaları üç boyutlu röntgenle taradı, gizli kalmış yazıları okudu ve dişlilerin tutulmaları nasıl önceden bildirdiğini çözdü.

Kartın devamı

Düzenek 1901’de Yunanistan’ın Antikitera adası açıklarındaki Roma dönemi bir batıktan çıkarıldı ve bugün 82 parça hâlinde Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde saklanıyor. 2005’te Cardiff Üniversitesi’nden Mike Edmunds ile Tony Freeth’in yürüttüğü ekip, parçaları yüksek çözünürlüklü röntgen tomografisiyle taradı. Hastanelerdeki bilgisayarlı tomografinin de dayandığı bu yöntem, farklı açılardan çekilen çok sayıda röntgen görüntüsünü birleştirip üç boyutlu bir resim oluşturur; böylece araştırmacılar kabuk bağlamış parçaların içine katman katman bakabildi. Hewlett-Packard’dan bir ekip de silik harfleri ortaya çıkarmak için yüzeyleri farklı yönlerden ışıklandırarak fotoğrafladı. Kasım 2006’da Nature dergisinde yayımlanan sonuçlar, okunabilen yazı miktarını ikiye katladı. Pim ve yarıktan oluşan bir dişli düzeninin, gökbilimci Hipparkos’un kuramına uygun olarak Ay’ın gökyüzündeki değişen hızını taklit ettiğini de gösterdi. Muhtemelen gezegenleri gösteren kayıp ön yüz ise hâlâ kısmen tahminlere dayanarak canlandırılıyor.