Seneca gibi Stoacı filozoflar, para kaybetmek, hastalanmak ya da sürgüne gönderilmek gibi aksilikleri önceden zihinde canlandırmayı öğütlerdi. Amaç, bunlar gerçekten başa geldiğinde sarsılmak yerine sakin ve hazırlıklı olmaktı.

Kartın devamı

İmparator Neron’un hocalığını yapmış Romalı devlet adamı ve Stoacı yazar Seneca, bu fikre Lucilius’a Mektuplar’da sık sık döner. Bugünkü Lyon olan Roma kenti Lugdunum’un bir gecede yanıp kül olmasından sonra yazdığı bir mektupta, insan olabilecekleri önceden aklından geçirirse hiçbir şeyin onu büsbütün hazırlıksız yakalamayacağını söyler. Fikir daha eskidir: Romalı hatip Cicero onu daha önceki Yunan düşünürlerine bağlar ve “gelecekteki kötülükleri önceden düşünmek” anlamında praemeditatio futurorum malorum adını verir. İmparator Marcus Aurelius da Kendime Düşünceler’de, o gün kaba ve nankör insanlarla karşılaşacağını her sabah kendine hatırlatır. Bugün bu alıştırmaya “olumsuz görselleştirme” deniyor. İş dünyasında da bir benzeri kullanılır: “Pre-mortem” denen yöntemde ekip, projenin çoktan başarısız olduğunu varsayıp bunun nedenlerini arar.