Ikigai Daily
Menü
MerakBilgi

Almanya’daki Hohle Fels Mağarası’nda bulunan ve yaklaşık 40.000 yıl önce bir akbabanın kanat kemiğinden oyulan flüt, bilinen en eski müzik aletlerinden biridir.

Ikigai Daily

TarihMüzikArkeoloji

Kartın devamı

Arkeolog Nicholas Conard’ın yönettiği Tübingen Üniversitesi ekibi, flütü Almanya’nın güneybatısındaki Svabya Alpleri’nde parçalar hâlinde buldu ve 2009’da duyurdu. Yaklaşık 22 santimetre uzunluğundaki flüt, bir kızıl akbabanın kanat kemiğinden yapılmıştır; beş parmak deliği ve üflenen ucunda oyulmuş çentikler vardır. Avrupa’ya yerleşen ilk modern insanların bıraktığı Oriniyak katmanlarından çıkmıştır; en az 35.000, büyük olasılıkla 40.000’e yakın yaşındadır. Aynı mağarada ve yakınlardaki Geißenklösterle’de, içini oymak çok daha zor olan mamut fildişinden yapılmış flüt parçaları da bulundu. Hohle Fels, bilinen en eski insan heykelciklerinden biri olan fildişinden küçük bir kadın figürünü de vermiştir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Ikigai Daily

İlgili kaynak: Hohle Fels
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakTarih

İngiltere’nin Norfolk bölgesinde bulunan 2.000 yıllık bir defineden neredeyse eksiksiz bir carnyx çıktı. Carnyx, ucu hayvan başı biçiminde olan uzun bir bronz savaş borusudur. 2025’te bulunup Ocak 2026’da duyurulan definede ikinci bir carnyx’in parçaları, yaban domuzu başlı bir sancak ve beş kalkan göbeği de vardı.

Carnyx, Demir Çağı Avrupası’nda aşağı yukarı MÖ 200 ile MS 200 arasında çalınırdı. Dik tutulan borunun ağzı açık hayvan başı biçimindeki ucu, kalabalığın çok üstünde yükselirdi. Norfolk’taki, Britanya’da bulunan yalnızca üçüncü carnyx. İlki 1768’de Lincolnshire’da Witham Nehri’nden çıkarılmış, ama metali incelenirken tahrip olmuştu. 1816’da İskoçya’da bulunan Deskford carnyx’inden ise yalnızca yaban domuzu başı biçimindeki ucu günümüze ulaştı. Sancak, bir savaşçı topluluğunu belirtmek için bir sırıkla taşınan simgedir; bu, Britanya’da bulunan ilk yaban domuzu başlı sancak. Kalkan göbeği ise kalkanın ortasında tutamağı örten metal kubbedir. Define büyük olasılıkla MS 1. yüzyılda, MS 60 ya da 61’de Roma’ya karşı ayaklanan Kraliçe Boudica’nın halkı Icenilerin topraklarında gömüldü.

Norfolk carnyx hoardKartı aç
MerakSanat

Johann Sebastian Bach (1685–1750), kontrpuanın, yani aynı anda çalan birkaç bağımsız ezgiyi birbirine uydurarak yazma sanatının ustasıydı. Füg denen biçimde kısa bir tema, katı kurallara göre sırayla farklı seslerde yeniden duyulur. Müziği bu kesinlik yüzünden kulağa matematiksel gelir, ama dinleyeni yine de derinden etkiler.

Bach kendine kimi zaman çok katı kurallar koyardı. 1741’de yayımlanan Goldberg Varyasyonları’nda bir açılış aryasının ardından 30 varyasyon gelir ve her üçüncüsü bir kanondur: İkinci ses, birincinin çaldığını biraz geriden aynen tekrarlar. İki ses arasındaki aralık her kanonda bir basamak büyür; 3. varyasyonda aynı notadan başlayan sesler, 27. varyasyonda dokuzlu aralıkla birbirini izler. Ölümünde yarım kalan Füg Sanatı’nın son fügünde, Almanca nota adlarıyla kendi adını yazan bir tema duyulur: B, A, C, H, yani si bemol, la, do ve si. Bach öldükten sonra tarzı eski moda sayıldı, ama besteciler onu incelemeyi sürdürdü; Mozart da Beethoven da İyi Düzenlenmiş Klavye’den çok şey öğrendi. 1829’da genç Felix Mendelssohn’un Berlin’de yönettiği Matta Pasyonu, Bach’a yeniden ilgi uyanmasının başlangıcı oldu.

BritannicaKartı aç
MerakTarih

Güneydoğu Türkiye’deki Göbeklitepe’nin anıtsal taş yapıları yaklaşık 11.500 yıl önce, ilk kentlerden, yazıdan ve devletlerden binlerce yıl önce inşa edildi.

Şanlıurfa yakınlarındaki alanda, büyük T biçimli kireçtaşı dikilitaşlarla çevrili yuvarlak ve oval yapılar bulunur; en uzun dikilitaşlar 5 metreyi aşar. Taşlarda tilki, yaban domuzu, yılan, akrep ve akbaba kabartmaları vardır; bazılarında insan kolları ve elleri de oyulmuştur, bu da dikilitaşların birer insanı simgelediğini düşündürür. Alman arkeolog Klaus Schmidt alanın önemini 1994’te fark etti ve 1995’te kazıya başladı. En eski yapılar MÖ 9500 dolaylarına tarihlenir; o sırada bölgedeki insanlar hâlâ avcılık ve yabani bitki toplayıcılığıyla geçiniyordu. Schmidt burayı dağınık toplulukların tören için bir araya geldiği bir yer olarak görmüştü; sonraki kazılarda evler, su sarnıçları ve yoğun biçimde işlenmiş yabani tahıl izleri de bulundu. Yani Göbeklitepe büyük olasılıkla aynı zamanda bir yerleşim yeriydi. UNESCO alanı 2018’de Dünya Mirası Listesi’ne aldı.

Ikigai DailyKartı aç
MerakTarih

Konya yakınlarındaki Çatalhöyük, MÖ 7500 ile 5600 arasında insanların yaşadığı bir yerleşimdi ve neredeyse hiç sokağı yoktu: İnsanlar evlerine çatıdaki deliklerden girer, damların üzerinde dolaşırdı.

Yerleşim, Orta Anadolu’nun güneyinde Konya Ovası’ndadır ve zamanının en büyük çiftçi topluluklarından birine, birkaç bin kişiye ev sahipliği yapmıştır. Kerpiç evler duvar duvara bitişik yapılmıştı; içeri çatıdaki bir açıklıktan merdivenle inilirdi, yani damlar sokak işlevi görürdü. İngiliz arkeolog James Mellaart ilk kazıları 1961-65 arasında yaptı; Ian Hodder da 1993’ten 2018’e kadar süren yeni ve uzun bir kazı projesini yönetti. İnsanlar ölülerini kendi evlerinin tabanı altına, çoğu zaman sekilerin ve ocakların altına açtıkları çukurlara gömerdi; bazı kafataslarını ise sıvayıp kırmızı aşı boyasıyla boyayarak yüz görünümü verirlerdi. Duvarlarda resimler ve sıvaya gömülmüş boğa boynuzları bulunurdu. UNESCO alanı 2012’de Dünya Mirası Listesi’ne aldı.

Ikigai DailyKartı aç
MerakTarih

İrlanda’daki Newgrange, MÖ 3100 dolaylarında yapılmış büyük bir taş mezardır; Stonehenge’den de Gize’deki Büyük Piramit’ten de eskidir. Her yıl kış gündönümü sıralarında doğan güneşin ışığı, uzun koridorundan geçerek iç odasına ulaşır.

Newgrange koridorlu bir mezardır: uzun bir taş koridordan girilen mezar odasının üstü, toprak ve taştan bir höyükle örtülüdür. Buradaki höyüğün çapı 85, yüksekliği 12 metredir. Yapıyı, Boyne Nehri’ne bakan bir sırtta Cilalı Taş Devri’nin (Neolitik) çiftçileri inşa etti. Girişin üstüne, bugün “çatı kutusu” denen bir yarık bıraktılar. Yarık öyle yerleştirilmiştir ki kış gündönümü sıralarında gün doğumunun ışığı koridor boyunca ilerler ve mezar odasının zeminini yaklaşık 17 dakika aydınlatır. Taş arayan tarım işçileri girişi 1699’da yeniden açtı. Arkeolog Michael O’Kelly alanı 1962–1975 arasında kazdı ve 21 Aralık 1967’de, ışığın içeri girişini modern zamanlarda izleyen ilk kişi oldu. Newgrange, Knowth ve Dowth mezarlarıyla birlikte Brú na Bóinne Dünya Mirası Alanı’nın parçasıdır.

Ikigai DailyKartı aç
Sıradaki kartİsveç savaş gemisi Vasa, 1628’de ilk seferinde Stockholm limanında battı; 333 yıl sonra büyük ölçüde sağlam hâlde denizden çıkarıldı.Devam et →