Ikigai Daily
Menü
AzimBilgi

Henri Matisse 1941’de, 71 yaşındayken kanser ameliyatı geçirdi ve sonrasında çoğu zaman yatağından ya da tekerlekli sandalyesinden çalıştı. Kesilmiş kâğıdı 1930’lardan beri resimlerini tasarlarken kullanıyordu; sonraki yıllarda onu asıl malzemesi yaptı. Boyalı kâğıtlardan makasla biçimler kesti ve kariyerinin en cesur işlerinden bazılarını böyle üretti.

Nice ve Vence, 1941–1954

SanatSağlık

Kartın devamı

Matisse 1941’de karın bölgesindeki kanser nedeniyle ameliyat oldu ve ardından gelen komplikasyonlarla ölümden döndü; sonraki yıllarına “ikinci hayatım” diyordu. Asistanları büyük kâğıtları opak bir sulu boya olan guaşla boyuyor, o da bu kâğıtlardan taslak çizmeden biçimler kesiyor, sonra Nice ve Vence’taki odalarının duvarlarında nereye iğneleneceklerini söylüyordu. Buna “makasla çizim” diyordu, çünkü tek bir kesiş hem çizgiyi hem rengi birlikte veriyordu. Bu dönemin işleri arasında Jazz kitabı (1947), Mavi Çıplaklar (1952) ve bugün Tate Modern’de bulunan Salyangoz (1953) var. Vence’taki Rosaire Şapeli’ni de o tasarladı. 1954’te öldü.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Tate

İlgili kaynak: Henri Matisse
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimMüzik

Ludwig van Beethoven, sağırlaşmakta olduğunu anladığı 1802 yılında kardeşlerine özel bir mektup yazdı. Bugün Heiligenstadt Vasiyeti diye bilinen bu mektupta umutsuzluğunu, yalnızlığını ve ölüm düşüncelerini anlattı; kendisini hayatına son vermekten yalnızca sanatının alıkoyduğunu yazdı.

Beethoven bu mektubu Ekim 1802’de, doktorunun işitmesini dinlendirmesi için gönderdiği, o zamanlar Viyana’nın dışında bir köy olan Heiligenstadt’ta yazdı. Kısmen bir vasiyetnameyi andırdığı için vasiyet diye anılır, ama Beethoven onu hiç göndermedi; mektup 1827’deki ölümünden sonra kâğıtları arasında bulundu. Mektupta sağırlığını insanlardan saklamanın utancını ve besteleyecek daha çok müziği olduğu için yaşamaya devam etme kararını anlatır. Beethoven yirmi beş yıl daha yaşadı ve işitmesi giderek kaybolurken Dokuzuncu Senfoni de dâhil en büyük eserlerinin birçoğunu besteledi. Anlatılanlara göre senfoninin 1824’teki ilk seslendirilişinde, duyamadığı alkışları görebilsin diye bir şarkıcı onu seyirciye doğru çevirdi.

Müzik tarihiKartı aç
AzimZihin

Brezilyalı psikiyatr Nise da Silveira, Rio de Janeiro’daki hastalarına lobotomi ve elektroşok uygulamayı reddetti. 1946’dan itibaren onlara resim ve kil atölyeleri açtı; hastaların burada yaptığı işler, 1952’de kurulan Bilinçdışı İmgeleri Müzesi’nin temelini oluşturdu.

Da Silveira 1926’da Bahia’da tıp fakültesini bitirdi; 157 mezunun arasındaki tek kadındı. Rio’daki bir devlet psikiyatri hastanesinde ergoterapi, yani uğraşı terapisi bölümünü yönetti; burada hastalar el işi ve sanat gibi etkinliklerle tedavi ediliyordu. Resmi bir oyalanma değil, yaşadıklarını sözle anlatmakta zorlanan hastaları anlamanın bir yolu olarak görüyordu. 1956’da taburcu olan hastaların hastane dışındaki hayata alışırken sanat üretmeyi sürdürebilecekleri Casa das Palmeiras adlı bir ayakta tedavi merkezi açtı. Carl Jung’la mektuplaştı ve 1968’e kadar Rio’daki C. G. Jung Çalışma Grubu’na başkanlık etti. Brezilya 2022’de adını ülkenin resmî Ulusal Kahramanlar Kitabı’na yazdı.

Nise da SilveiraKartı aç
AzimSanat

Romatoid artrit, Pierre-Auguste Renoir’ın ellerini fırçayı kavrayamayacağı kadar çarpıttı. Renoir yaklaşık yirmi yıl daha resim yapmayı sürdürdü; fırçalar sargılı parmaklarının arasına yerleştiriliyordu.

Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin eklemlere saldırdığı, ağrıya ve zamanla şekil bozukluğuna yol açan bir hastalıktır. Renoir’da 1892 dolaylarında başladı. Altmışlı yaşlarına geldiğinde eklemleri kaskatı kesilip eğrilmişti; son yıllarında tekerlekli sandalye kullandı. 1907’de Akdeniz kıyısındaki Cagnes-sur-Mer’de Les Collettes adlı eve taşındı. Asistanları derisini korumak için ellerini sarıyor, fırçayı parmaklarının arasına yerleştiriyordu; o da kolunu ve omzunu oynatarak resim yapıyordu. 1913’ten itibaren genç heykeltıraş Richard Guino’nun ellerini yönlendirerek heykel de yaptı. Acıya rağmen neden resim yapmayı sürdürdüğü sorulduğunda, “Acı geçer, güzellik kalır” dediği anlatılır.

Sanat tarihiKartı aç
AzimSanat

Katarakt, yetmişli yaşlarındaki Claude Monet’nin görüşünü bulandırdı ve renkleri görme biçimini değiştirdi. Monet nilüferleri üzerinde çalışmayı sürdürdü, 1923’te ameliyat oldu ve birkaç ay sonra yeniden resim yapmaya başladı.

Katarakt, göz merceğinin bulanıklaşmasıdır. Monet’de ilk belirtiler 1912 dolaylarında görüldü; mercekleri sarardıkça tuvallerinde kırmızılar ve kahverengiler ağır bastı, maviler soldu. 1922’ye gelindiğinde neredeyse göremiyor, resmi bırakmaktan söz ediyordu. Eski Fransa başbakanı olan dostu Georges Clemenceau onu ameliyat olmaya yüreklendirdi ve 1923’te sağ gözünün merceği alındı. Ameliyattan sonra bir süre her şeyi belirgin bir mavi tonla gördü, özel renkli gözlükler kullanmak zorunda kaldı. Ardından büyük Nilüferler panolarına döndü; Aralık 1926’da öldüğünde panolar hâlâ atölyesindeydi. Mayıs 1927’de Paris’teki Orangerie Müzesi’ne yerleştirildiler.

Sanat tarihiKartı aç
AzimSanat

17 Eylül 1925’te bir tramvay, on sekiz yaşındaki Frida Kahlo’nun bulunduğu otobüse çarptı; omurgası, leğen kemiği ve sağ bacağı kırıldı. Tıp okumayı planlıyordu, ama aylarca yatağa bağlı kalınca üstüne asılan bir aynaya bakarak, yatarken kullanılabilen bir şövaleyle resim yapmaya başladı.

Annesi yatağın tepesine bir ayna yerleştirtti ve yatarken kullanabileceği bir şövale yaptırdı; Kahlo’nun orada başladığı otoportreler sanatının merkezine yerleşti. Kendini neden bu kadar sık resmettiğini yalın bir cümleyle açıkladı: çoğu zaman yalnızdı ve en iyi tanıdığı konu kendisiydi. Yaraları hiçbir zaman tam iyileşmedi; hayatı boyunca otuz kadar ameliyat geçirdi, uzun süreler yatakta kaldı. 1929’da duvar resimleriyle tanınan ressam Diego Rivera’yla evlendi, 1939’da boşandı ve 1940’ta onunla yeniden evlendi. Natürmortları, portreleri ve Meksika’nın siyasetini ve kimliğini işleyen eserlerinin yanında kendi yüzü, 20. yüzyıl sanatının en tanınan yüzlerinden biri oldu.

Sanat tarihiKartı aç
Sıradaki kartRomatoid artrit, Pierre-Auguste Renoir’ın ellerini fırçayı kavrayamayacağı kadar çarpıttı. Renoir yaklaşık yirmi yıl daha resim yapmayı sürdürdü; fırçalar sargılı parmaklarının arasına yerleştiriliyordu.Devam et →