Ikigai Daily
Menü
AzimBilgi

John Milton’ın gözleri 1652’de artık hiç görmüyordu; Kayıp Cennet’i kafasında kurdu ve kim yazmaya hazırsa ona söyleyerek yazdırdı. İngiliz cumhuriyetinin hizmetinde çalışmıştı; 1660’ta krallık geri gelince kısa bir süre hapse girdi, daha kötüsünden güçlükle kurtuldu.

Kayıp Cennet, 1667

EdebiyatSağlık

Kartın devamı

Milton, cumhuriyet yönetiminde yabancı dil yazışmalarından sorumlu sekreter olarak devletin resmî mektuplarını Latince kaleme almış, Kral I. Charles’ın idamını da açıkça savunmuştu. 1660’ta monarşi geri gelince saklandı, iki kitabı herkesin önünde yakıldı ve dostları onu kurtarana kadar birkaç hafta hapiste kaldı. Destanı sonraki yıllarda yazdı: Uzun bölümleri gece boyunca aklında tutuyor, erken dönemden kalma bir anlatıya göre sabahları, yazmaya gelen kim olursa “sağılmayı” beklediğini söyleyip sabırsızlanıyordu. On binden fazla dizeden oluşan şiir uyaksız ama ölçülü dizelerle yazılmıştır ve 1667’de yayımlandı. Milton eseri 5 sterline sattı; ilk 1.300 nüsha satılınca 5 sterlin daha alacaktı. Şiirin, zihnin cehennemi cennete çevirebileceğini söyleyen ünlü dizesi ise Şeytan’ın ağzından çıkar.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Edebiyat tarihi

İlgili kaynak: Kayıp Cennet
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimFelsefe

İçten bir kahkaha ve uzun bir uyku, en iyi ilaçtır.

İrlandacada sözün tamamı şöyledir: “Gáire maith is codladh fada, an dá leigheas is fearr i leabhar an dochtúra.” Yani doktorun kitabındaki en iyi iki ilaç, içten bir kahkaha ile uzun bir uykudur. 1964’te ağır ve ağrılı bir hastalığa yakalanan Amerikalı gazeteci Norman Cousins komedi filmleri izledi ve on dakika katıla katıla gülmenin ona en az iki saat ağrısız uyku kazandırdığını anlattı. İyileşmesinde kahkahanın ne kadar payı olduğu tartışmalıdır, ama 1979’da yayımladığı Anatomy of an Illness (Bir Hastalığın Anatomisi) kitabı bu hikâyeyi dünyaya duyurdu.

İrlanda atasözüKartı aç
AzimSağlık

Baş akılsız olunca çileyi beden çeker.

Karttaki söz, bir Ukrayna atasözünün serbest çevirisidir: “Za durnoyu holovoyu rukam i noham nemaye spokoyu”, yani akılsız baş yüzünden ne ellere rahat var ne ayaklara. İmge gündelik hayattan tanıdıktır: Anahtarını unutan, onu almak için yolu bir kez daha yürür. Almancada da benzer bir söz vardır: Kafada olmayanın açığını bacaklar kapatır. Söz topluluklar için de kullanılır: Tepede düşünmeden alınan bir kararın bedelini alttaki herkes öder. Türkçede neredeyse aynısı vardır: “Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.”

Ukrainian, SlavicKartı aç
AzimFelsefe

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.

Söz, Romalı şair Juvenalis’in MS 2. yüzyılın başlarında yazdığı Onuncu Yergi’den gelir. Şiir zenginlik, güç, ün, güzellik ya da uzun ömür için dua edenlerle alay eder; çünkü bu dilekler çoğu zaman insanın başına felaket getirir. Juvenalis’e göre dua edilecekse “mens sana in corpore sano”, yani sağlam bir bedende sağlam bir akıl ve ölümden korkmayan cesur bir yürek istenmelidir. Yüzyıllar sonra söz sporun sloganı oldu. Türkiye’de ise “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur” biçimiyle çoğu zaman Atatürk’e mal edilir.

Juvenalis, Onuncu YergiKartı aç
AzimFelsefe

Sağlığı olanın umudu vardır; umudu olanın her şeyi vardır.

İngilizce özlü söz derlemeleri bu sözü en az 1860’lardan beri “Arap atasözü” diye verir; Tryon Edwards’ın A Dictionary of Thoughts (Düşünceler Sözlüğü, 1891) kitabı bunlardan biridir. Ama bu kitaplarda Arapça bir asıl gösterilmez, bu yüzden nitelemeye temkinle bakmak gerekir. Fikir pek çok kültürde ortaktır: Sağlıklı insan plan yapabilir, aksiliklerden sonra toparlanabilir. Türkçede de “Her şeyin başı sağlık” denir; bir bardak kırıldığında söylenen “Sağlık olsun” da herkes iyi olduğu sürece gerisinin önemli olmadığını anlatır.

Arap atasözü diye anılırKartı aç
AzimEdebiyat

Zaferle de felaketle de karşılaşıp bu iki sahtekâra aynı gözle bakabilirsen.

“If—”, bir babanın oğluna öğütleri biçiminde yazılmıştır: Art arda sıralanan koşullar, “o zaman adam olursun, oğlum!” sözüyle biter. Orman Kitabı’nın yazarı Rudyard Kipling (1865–1936), şiiri 1910’da Rewards and Fairies adlı kitabında yayımladı ve Leander Starr Jameson’dan esinlendiğini anlattı; Jameson, 1895–1896’da Güney Afrika’da başarısız bir baskına önderlik etmişti. Bu iki dize, Wimbledon’daki Centre Court’ta oyuncuların sahaya çıktığı kapının duvarında yazılıdır. 1990’larda BBC’nin yaptığı bir oylamada şiir, Britanya’nın en sevilen şiiri seçildi. Türkçeye Bülent Ecevit “Adam Olmak” adıyla çevirdi.

Rudyard Kipling, “If—” (1910)Kartı aç
Sıradaki kartWabi-sabi, Japon estetiğinde kusurlu, geçici ve yarım kalmış şeylerdeki güzelliktir: çatlak bir kâse, yıpranmış bir direk, biraz kendi hâline bırakılmış bir bahçe. Bu güzellik zamanın izini saklamaz, onu kabul eder.Devam et →