AzimAlıntı

Eski fikirler bazen yeni binaları kullanabilir. Yeni fikirler ise eski binaları kullanmak zorundadır.

Jane Jacobs, Büyük Amerikan Şehirlerinin Ölümü ve Yaşamı

Kartın devamı

Jacobs şehir planlama eğitimi almamıştı. New York’ta, Greenwich Village’da oturan bir dergi yazarıydı ve penceresinden baktığında bir şey fark etti: Yetkililerin çöküntü bölgesi dediği sokaklar aslında canlıydı ve iş görüyordu, onların yerine yapılan derli toplu konut projeleri ise işlemiyordu. Buradaki savı nostaljiyle değil, kirayla ilgilidir: Yeni bina maliyetini çıkarmak zorundadır, bu yüzden oradaki yüksek kirayı ancak kendini kanıtlamış, parası bol işler ödeyebilir. Kitapçılar, atölyeler, küçük ve alışılmadık dükkânlar, henüz denenmemiş fikirler ise ucuz, eski odalara muhtaçtır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Jane Jacobs, The Death and Life of Great American Cities (1961)

İlgili kaynak: Jane Jacobs

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimSanat

Hip-hop, 1970’lerde New York’un Bronx semtindeki mahalle partilerinde doğdu. DJ’ler iki pikapla plakların davul bölümlerini tekrar tekrar çalıyor, böylece dans hiç kesilmiyordu.

Hip-hop’un doğum tarihi genellikle 11 Ağustos 1973 kabul edilir. O gün DJ Kool Herc adıyla tanınan Clive Campbell, kız kardeşi Cindy’nin Bronx’taki 1520 Sedgwick Avenue binasının ortak salonunda düzenlediği okula dönüş partisinde plak çaldı. Herc, dansçıların en çok “break” denen bölümde coştuğunu fark etmişti: Şarkının sustuğu, davulun ve ritmin öne çıktığı kısa bölüm. Aynı plağın iki kopyasını iki pikapta çalıp birinden ötekine geçerek bu bölümü dakikalarca uzattı. Bu anı bekleyen dansçılara b-boy ve b-girl denmeye başladı; MC’ler de ritmin üzerine konuşup kafiyeli sözler söylemeye başladı, rap buradan doğdu. Grandmaster Flash ve Afrika Bambaataa gibi DJ’ler bu fikirleri daha da ileri taşıdı.

Smithsonian National Museum of African American History and CultureKartı aç

AzimSanat

Berry Gordy’nin 1959’da Detroit’te kurduğu plak şirketi Motown, kayıtlarını Hitsville U.S.A. adını verdiği eski bir evde yapıyordu. 1960 ile 1969 arasında 79 şarkısı Amerika’da ilk ona girdi.

Berry Gordy Jr., Detroit’te bir otomobil fabrikasında bant işçisi olarak çalışmış, şarkılar yazmıştı. Ocak 1959’da ailesinden aldığı 800 dolar borçla Tamla Records’u kurdu; şirket 1960’ta Motown Record Corporation adını aldı. 1959’da West Grand Bulvarı 2648 numaradaki eski bir fotoğraf stüdyosunu satın aldı, arka tarafı küçük bir kayıt stüdyosuna çevirdi ve ailesiyle üst kata taşındı. Şarkı yazarları, prodüktörler, sonradan Funk Brothers adıyla tanınan stüdyo grubu ve sanatçılara sahnede nasıl duracaklarını öğreten eğitmenler aynı çatı altında çalışıyordu; hangi kaydın yayımlanacağına her hafta yapılan bir toplantıda oyla karar veriliyordu. The Supremes, Marvin Gaye ve Stevie Wonder bu evden yetişti. Siyahi bir girişimcinin şirketi olan Motown, Amerika’da radyonun ve listelerin hâlâ ırka göre ayrıldığı bir dönemde beyaz dinleyicilere de geniş ölçüde ulaştı.

GRAMMY Museum / Motown MuseumKartı aç

MerakSanat

Picasso’nun Guernica’sı, 1937’de bir Bask kasabasının bombalanmasına tepki olarak yaptığı, çığlık atan figürlerle dolu dev bir gri-siyah tablodur. Tablonun goblen kopyası bugün BM Güvenlik Konseyi salonunun girişinde asılı.

26 Nisan 1937’de Franco’yu destekleyen Alman ve İtalyan uçakları Bask kasabası Guernica’yı bombaladı; yüzlerce sivil öldü ya da yaralandı. Picasso tabloyu bunun hemen ardından, aynı yıl açılan Paris Uluslararası Sergisi’ndeki İspanya Cumhuriyeti pavyonu için birkaç haftada yaptı. Franco iktidardayken tablonun İspanya’ya gitmesine izin vermedi; eser uzun yıllar New York’taki Modern Sanat Müzesi’nde kaldı ve Madrid’e ancak 1981’de, Franco’nun ölümünden altı yıl sonra ulaştı. 1992’den beri Museo Reina Sofía’da sergileniyor. Nelson Rockefeller’ın 1955’te yaptırdığı BM’deki goblen ise Şubat 2003’te, Irak’a savaş açılması gerektiğini savunan basın toplantıları sırasında mavi bir perdeyle örtüldü; yetkililer, televizyon ekiplerinin daha sade bir arka plan istediğini söyledi.

Sanat tarihi (Picasso’s Guernica)Kartı aç

MerakSanat

Michelangelo’nun Davut’u da Pietà’sı da Carrara mermerinden yontulmuştur. Toskana’daki Apuan Alpleri’nden çıkan bu beyaz taşı Romalılar 2.000 yıldan uzun süre önce çıkarmaya başladı; bugün de aynı dağlarda kesilmeye devam ediyor.

Davut’a dönüşecek blok, Carrara mermer havzalarının ortasındaki eski bir Roma ocağı olan Fantiscritti’den çıkarıldı. Heykeltıraş Agostino di Duccio, 1465’te Floransa Katedrali için yapılacak dev bir heykel için bu bloğu seçti. Bacakları, ayakları ve gövdeyi kabaca biçimlendirdi, ama iş 1466’da durdu; 1476’da Antonio Rossellino’yla yapılan sözleşme de bozuldu. Mermer yirmi beş yıl daha katedral atölyesinin avlusunda, açık havada, unutulmuş hâlde bekledi. 16 Ağustos 1501’de o sırada 26 yaşında olan Michelangelo sözleşmeyi imzaladı ve Davut’u bu bloktan yonttu.

Sculpture (Carrara marble)Kartı aç

AzimSanat

Chicago’da dadılık yapan Vivian Maier, şehrin sokaklarını onlarca yıl fotoğrafladı ama çektiklerini neredeyse kimseye göstermedi. Negatifleri, ölümünden iki yıl önce, 2007’de bir depo açık artırmasında ortaya çıktı; bugün 20. yüzyılın büyük sokak fotoğrafçılarından biri sayılıyor.

Emlakçı ve koleksiyoncu John Maloof, yerel bir tarih kitabı için araştırma yaparken onun negatiflerinden oluşan bir kutuyu 380 dolar kadar bir paraya satın aldı. Karşısına çarpıcı ve insana dokunan sokak fotoğrafları çıktı; Maier’in 2009’daki ölümünden kısa süre sonra taramaları internette paylaşmaya başladı ve ilgi bir anda dünyaya yayıldı. Maier pek çok film rulosunu, kimi zaman onlarca yıl, banyo ettirmeden saklamış, yanında çalıştığı ailelere fotoğrafçılığından neredeyse hiç söz etmemişti. Ardından sergiler, kitaplar ve Oscar’a aday gösterilen Finding Vivian Maier (2013) belgeseli geldi. Olay, sanatçının hiç göstermek istemediği işlerin basılıp sergilenmesinin ve satılmasının doğru olup olmadığı üzerine süregelen bir tartışmayı ve mirası konusunda bir mahkeme davasını da beraberinde getirdi.

Sanat tarihiKartı aç

Sıradaki kartGörmek sözcüklerden önce gelir. Çocuk, konuşmayı öğrenmeden önce bakar ve tanır.Devam et →

Eski fikirler bazen yeni binaları kullanabilir. Yeni fikirler ise eski binaları kullanmak zorundadır.

Kartın devamı

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Buradan devam edebilirsiniz.

Hip-hop, 1970’lerde New York’un Bronx semtindeki mahalle partilerinde doğdu. DJ’ler iki pikapla plakların davul bölümlerini tekrar tekrar çalıyor, böylece dans hiç kesilmiyordu.

Berry Gordy’nin 1959’da Detroit’te kurduğu plak şirketi Motown, kayıtlarını Hitsville U.S.A. adını verdiği eski bir evde yapıyordu. 1960 ile 1969 arasında 79 şarkısı Amerika’da ilk ona girdi.

Picasso’nun Guernica’sı, 1937’de bir Bask kasabasının bombalanmasına tepki olarak yaptığı, çığlık atan figürlerle dolu dev bir gri-siyah tablodur. Tablonun goblen kopyası bugün BM Güvenlik Konseyi salonunun girişinde asılı.

Michelangelo’nun Davut’u da Pietà’sı da Carrara mermerinden yontulmuştur. Toskana’daki Apuan Alpleri’nden çıkan bu beyaz taşı Romalılar 2.000 yıldan uzun süre önce çıkarmaya başladı; bugün de aynı dağlarda kesilmeye devam ediyor.