New York’ta aşçılık yapan İrlanda doğumlu Mary Mallon, ABD’de sağlıklı tifo taşıyıcısı olarak tanımlanan ilk kişiydi: kendisi hiç hastalanmadan bakteriyi başkalarına bulaştırıyordu. Yemek yaptığı evlerdeki salgınlar ona kadar izlenince, sağlık yetkilileri onu East River’daki bir adada önce üç yıl tuttu; yeniden aşçılığa dönünce de hayatının son 23 yılını orada geçirmek zorunda kaldı.

Mary Mallon (“Typhoid Mary”), New York, 1900s–1938

SağlıkTarih

Kartın devamı

Mallon 1869’da İrlanda’nın Tyrone Kontluğu’ndaki Cookstown’da doğdu ve 15 yaşlarında ABD’ye göç etti. 1907’de sağlık mühendisi George Soper, art arda görülen tifo vakalarının onun çalıştığı ailelerde toplandığını ortaya çıkardı; kendini hiç hasta hissetmemiş olan Mallon buna inanmadı. 1910’a kadar North Brother Adası’nda küçük bir evde tutuldu, sonra aşçılık yapmaması şartıyla bırakıldı. 1915’te Manhattan’daki bir doğum hastanesinde çıkan salgın, kendine Mary Brown diyen bir aşçıya kadar izlendi: bu kişi Mallon’du. Adaya geri gönderildi ve 1938’de orada öldü. Onun tutulduğu yıllarda New York’ta 400 kadar sağlıklı taşıyıcı daha saptanmıştı; hiçbiri onun kadar uzun süre tutulmadı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Mary Mallon (“Typhoid Mary”), New York, 1900s–1938

İlgili kaynak: Mary Mallon
Sıradaki kart1944–45 Hollanda Açlık Kışı’nda Alman ablukası yüzünden batı Hollanda’da günlük tayın 400–800 kaloriye kadar düştü. Bu kıtlığı anne karnında yaşayanlarda onlarca yıl sonra obezite, diyabet ve kalp hastalığı daha sık görüldü; etkiler kıtlığın gebeliğin hangi döneminde yaşandığına göre değişti. Açlık Kışı, doğum öncesi beslenmenin genlerde kimyasal iz bırakabileceğinin insanlardaki en bilinen örneklerinden biri oldu.Devam et →