MS 2. yüzyıl dolaylarında Hindistan’da yaşayan Budist filozof Nagarjuna, her şeyin “boş” olduğunu öğretti. Bununla hiçbir şeyin var olmadığını değil, hiçbir şeyin tümüyle kendi başına var olmadığını kastediyordu. Her şey nedenlerden, koşullardan ve ilişkilerden doğar; hiçbirinin geri kalan her şeyden bağımsız, sabit bir özü yoktur.

Nāgārjuna / Madhyamaka

Kartın devamı

Nagarjuna, Budizmin Madhyamaka, yani “Orta Yol” okulunun kurucusu sayılır; bu öğretiyi Orta Yol’un Temel Dizeleri adlı eserinde anlattı. Boşluğun Sanskritçesi şunyata’dır. Nagarjuna bu kavramı, her şeyin başka şeyler sayesinde var olduğunu söyleyen Budist “bağımlı oluş” öğretisine bağladı. Onun orta yolu iki uçtan da uzak durur: şeylerin değişmez bir özü olduğuna inanmaktan da, hiçbir şeyin var olmadığına inanmaktan da. Bir masa gerçektir, ama yalnızca tahta, onu yapan usta ve bir kullanım amacı bir araya geldiği için vardır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Nāgārjuna / Madhyamaka

İlgili kaynak: Nagarjuna

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

DinginlikEdebiyat

Her dinde aşk vardır ama aşkın dini yoktur.

Bu cümle Mevlânâ’nın eserlerinde bulunamamıştır, ama Mesnevi’deki ünlü “Musa ile Çoban” hikâyesini akla getirir. Mesnevi, Mevlânâ’nın Konya’da yazdırdığı uzun Farsça şiirdir. Hikâyede Musa, bir çobanın Allah’a kendi sade diliyle yakardığını duyar: Çoban, Allah’ın çarığını dikmek, saçını taramak, ona süt getirmek ister. Musa çobanı azarlar; Allah ise Musa’ya sitem eder: Sen kullarımı bana yaklaştırmaya mı geldin, benden uzaklaştırmaya mı? Allah’ın sözleri arasında şu dize de geçer: “Aşk dini bütün dinlerden ayrıdır.” Mevlânâ 1273’te öldüğünde, Konya’da onu uğurlayanların arasında Hristiyanlar ve Yahudiler de vardı.

Rumi (popular attribution)Kartı aç

DinginlikDin ve İnanç

Bilgeler cenneti, cehennemi tartışıp duruyor. Elindeki kadehin sorusu ise daha basit: Bu anın farkında mısın?

Bu dizeler, İranlı şair Ömer Hayyam’a (1048-1131) mal edilen dört dizelik şiirlerin, yani rubailerin havasında yazılmış çağdaş bir şiirdir; çeviri değildir. Bilginlerin tartışmasıyla eldeki kadeh arasındaki karşıtlık, Edward FitzGerald’ın İngilizce çevirisinde sık sık karşımıza çıkar. Bir dörtlükte genç şair, bilginlerin ve ermişlerin tartışmalarını hevesle dinler, ama her seferinde girdiği kapıdan girdiği gibi çıkar. Bir başkasında ruhunu öbür dünyadan haber getirsin diye gönderir; ruhu dönüp cennetin de cehennemin de kendisi olduğunu söyler.

Modern verse after the Rubáiyát of Omar KhayyamKartı aç

DinginlikSanat

Tibetli Budist keşişler, bir tanrının sarayını gösteren, daire biçiminde ince işlenmiş kum resimlerini, yani mandalaları, günler hatta haftalar boyunca tane tane yapar. Sonra bu resimleri törenle süpürüp kumu akan suya bırakırlar.

Renkli kum, çak-pur denen, üzeri tırtıklı ince metal hunilerden dökülür: Tırtıkların üzerinde bir çubuk gezdirildikçe kum birkaç tane birkaç tane akar. Her mandala, üç boyutlu kutsal bir sarayın düz bir planıdır; yalnızca Kalaçakra mandalasında 722 tanrı figürü bulunur. Resim tamamlanınca keşişler bir dağıtma töreni yapar. Deseni süpürüp bir yığın hâline getirir, kumu ipeğe sarılı bir kavanoza doldurur ve bir nehre ya da başka bir akarsuya götürürler; böylece taşıdığı bereketin dünyaya yayılacağına inanılır. Bütün bu tören, Budizmin hiçbir maddi şeyin kalıcı olmadığı öğretisini, yani geçiciliği yaşatır.

Tibetan Buddhist art (sand mandala)Kartı aç

MerakTarih

Ise Tapınağı, Japonya’nın yerli dini Şinto’nun en kutsal yeridir; ana yapıları her 20 yılda bir sökülür ve hemen yandaki arsada aynen yeniden kurulur. 690’da başlayan bu gelenek zaman zaman uzun aralar verse de bugün sürüyor; bir sonraki yenileme 2033’te yapılacak.

Bu yenilemenin adı Shikinen Sengū’dur. Yapılarla birlikte tapınağın eşyaları ve kutsal nesneleri de baştan yapılır, girişteki ahşap Uji Köprüsü de yenilenir. Kereste, bir Japon servi türü olan hinoki ağacından gelir. Tapınak alanında elektrikli alet kullanılmadığı için iş, geleneksel tapınak yapımında yetişmiş ve miyadaiku denen marangozlara düşer. Daha az deneyimli ustalar genellikle önce köprüde pişer, sonra ana yapılara geçer. Şinto bu anlayışa tokowaka, yani “hep genç” der: Kutsal yapıyı yenilemek onu hep taze tutar, ustalığı da kuşaktan kuşağa aktarır. Bugünkü yapılar 2013’te kurulan 62. yapılardır. Döngü savaşlar yüzünden birkaç kez aksadı; en uzun ara, Japonya’nın 15. ve 16. yüzyıldaki iç savaşları sırasında yüz yılı aştı.

Ise Shikinen SenguKartı aç

DinginlikFelsefe

Buda’nın yolunu öğrenmek, kendini öğrenmektir. Kendini öğrenmek, kendini unutmaktır.

Japonya’ya Sōtō Zen okulunu Çin’den getiren 13. yüzyıl keşişi Dōgen, 1223’te Çin’e gitti. Geleneksel anlatıya göre aklında, ülkesinde hiçbir hocanın cevaplayamadığı bir soru vardı: İnsan doğuştan aydınlanmışsa, neden yine de meditasyon yapıp kendini eğitsin? Döndüğünde verdiği cevap bu ayrımı kabul etmez: Oturarak yapılan meditasyon aydınlanmaya giden yol değil, aydınlanmanın ta kendisidir. “Kendini unutmak” yok olmak demek değildir. Her deneyimi kendinle ölçmeyi bıraktığında olan şeydir ve bu ancak kendine uzun uzun baktıktan sonra mümkündür. Bu satırlar 1233’te yazdığı “Genjōkōan” adlı metinde geçer; metin daha sonra başyapıtı Shōbōgenzō’ya girdi.

Dōgen, ‘Genjōkōan’, Shōbōgenzō (1233)Kartı aç

Sıradaki kartLokayata diye de bilinen Çarvaka, eski Hindistan’da maddeci bir okuldu. Yalnızca duyulara güveniyor; en eski Hindu kutsal metinleri olan Vedaların otoritesini, yeniden doğuşu ve ölümden sonraki hayatı reddediyordu. Kendi yazdıklarından neredeyse hiçbiri kalmadığı için onu daha çok, çürütmek için yazan rakiplerinden tanıyoruz.Devam et →