Geleneğe göre Fatıma el-Fihrî, kendisine kalan büyük mirası Fes’teki Karaviyyin Camii’ne harcadı; temeli 859’da, ramazanın ilk günü atıldı. Yapıda yalnızca arsanın kendi toprağını, taşını ve kumunu kullandırdığı, böylece duvarlara kaynağı şüpheli hiçbir şey karışmadığı, inşaat bitene kadar da oruç tuttuğu anlatılır. Bu anlatı, 1326 dolaylarında yazılmış bir kroniğe dayanır.
Fes, 859
Kartın devamı
Anlatının kaynağı, İbn Ebî Zer’in 1326 dolaylarında yazdığı bir Fas tarihidir. Olaylardan yaklaşık 470 yıl sonra yazıldığı için tarihçiler ayrıntılarına ihtiyatla yaklaşır. Kroniğe göre Fatıma arsaya bir de kuyu açtırmıştı. Karaviyyin adını çevresindeki mahalleden alır; buraya bugünkü Tunus’taki Kayrevan’dan göç eden aileler yerleşmişti, Fatıma’nın ailesi de bunlardandı. Kronik, kız kardeşi Meryem’in de nehrin karşı yakasındaki Endülüslüler Camii’ni yaptırdığını ekler. Camiye gelen herkes âlimlerin derslerini dinleyebilirdi; halk derse yetişsin diye dükkânların belli bir saatte kapanması âdet olmuştu. 1963’te bir kraliyet kararnamesi, yüzyıllardır ders verilen bu medreseyi modern bir üniversite olarak yeniden düzenledi.
Kaynaklar ve ilgili okumalar
Kaynak: Foundation tradition as told in Ibn Abi Zar‘, Rawd al-Qirtas (c. 1326; French tr. A. Beaumier, 1860); TDV İslâm Ansiklopedisi, “Karaviyyîn Camii”; Al-Qarawiyyin University official history (uaq.ma)
İlgili kaynak: Fatima al-Fihriya