Many human genes have a counterpart in the banana, descended from the same ancestral gene; biologists call such genes homologous. Both come from a single-celled ancestor that lived over a billion years ago, and many still do basic jobs such as copying DNA and dividing cells.
Biology
The story behind the card
The anatomist Richard Owen first used the word homology in biology in 1843, for body parts that match across species, such as the bones in a human arm and in a bat's wing. Darwin's theory of evolution later explained why they match: they come from a common ancestor. Once genomes could be read, the same idea was applied to genes. The banana genome was sequenced in 2012, and comparisons show that many human genes have a recognisable counterpart in it, mostly genes for work every complex cell must do, such as building proteins, producing energy and repairing DNA. Popular figures such as “we share 60% of our DNA with bananas” are misleading, though: matching genes are often quite different in detail, and any percentage depends on what is being counted.
Türkçe oku
İnsan genlerinin birçoğunun muzda bir karşılığı vardır; ikisi de aynı atasal genden türemiştir. Biyologlar bu tür genlere homolog gen der. Bu genler, bir milyar yıldan uzun zaman önce yaşamış tek hücreli ortak bir atadan gelir ve birçoğu hâlâ DNA'yı kopyalamak, hücreyi bölmek gibi temel işleri görür.
Biyolojide “homoloji” terimini ilk kez 1843'te anatomi uzmanı Richard Owen kullandı. Owen bu sözcükle, insan kolundaki ve yarasa kanadındaki kemikler gibi farklı türlerde birbirine karşılık gelen yapıları anlatıyordu. Darwin'in evrim kuramı daha sonra bu benzerliğin nedenini açıkladı: Bu yapılar ortak bir atadan gelir. Genomlar okunabilir hâle gelince aynı fikir genlere de uygulandı. Muzun genomu 2012'de çözüldü. Karşılaştırmalar, insan genlerinin önemli bir kısmının muzda tanınabilir bir karşılığı olduğunu gösteriyor. Bunlar çoğunlukla protein üretmek, enerji elde etmek ve DNA'yı onarmak gibi, karmaşık yapılı her hücrenin yapması gereken işlerle ilgili genlerdir. Yine de “DNA'mızın %60'ı muzla aynı” gibi sözler yanıltıcıdır: Birbirine karşılık gelen genler ayrıntıda çoğu zaman epey farklıdır ve çıkan yüzde, neyin sayıldığına bağlıdır.