The English word 'decimate', now used to mean 'destroy most of', comes from a rare Roman army punishment: a unit found guilty of cowardice or mutiny drew lots, and one soldier in every ten was put to death by his comrades. The Latin decimus means 'tenth'.
Etymology
The story behind the card
The Greek historian Polybius described the procedure in the second century BC: the survivors were also given barley instead of wheat and made to camp outside the walls of the fort. Only about eleven cases are recorded. The first recorded case came in 72 BC, when Marcus Licinius Crassus used it during the war against Spartacus's slave revolt; the emperor Galba used it again during the civil wars of AD 68–69. When 'decimation' first entered English, it meant a tax of one tenth, a tithe. The sense of heavy destruction grew from the 17th century, and usage writers such as H. W. Fowler objected to it, but it is now the usual meaning. The same Latin root gives English 'decimal'.
Türkçe oku
İngilizcede bugün “büyük kısmını yok etmek” anlamında kullanılan “decimate” fiili, Roma ordusunun nadiren uyguladığı bir cezadan gelir: Korkaklık ya da isyanla suçlanan birlikte kura çekilir, her on askerden biri kendi silah arkadaşlarınca öldürülürdü. Latincede decimus “onuncu” demektir.
Yunan tarihçi Polybios, MÖ 2. yüzyılda cezanın nasıl uygulandığını anlatır: Hayatta kalanlara buğday yerine arpa verilir, ordugâhın surları dışında yatmaları istenirdi. Kayıtlarda yalnızca on bir vaka geçer. İlk kayıtlı örnek MÖ 72'de, Spartaküs'ün köle ayaklanmasına karşı savaşan Marcus Licinius Crassus'un emriyle yaşandı; İmparator Galba da MS 68-69'daki iç savaş yıllarında bu cezaya yeniden başvurdu. Sözcük İngilizceye ilk girdiğinde onda bir oranında alınan vergi, yani öşür anlamına geliyordu. “Büyük yıkım” anlamı 17. yüzyıldan itibaren yerleşti; H. W. Fowler gibi dil otoriteleri buna karşı çıksa da bugün sözcüğün olağan anlamı budur. Türkçede bu Roma cezasına “desimasyon” denir; İngilizcedeki decimal (ondalık) sözcüğü de aynı Latince kökten gelir.