The story behind the card
A typical mbira dzavadzimu, “mbira of the ancestral spirits”, has 22 to 28 keys. For performance it is often placed inside a large hollow gourd called a deze, which makes it louder, and bottle caps or shells fixed to it add a buzzing sound. Among the Shona the mbira is played at all-night gatherings called bira, where families call on the spirits of their ancestors, as well as at celebrations and concerts. In the late 1950s the English music researcher Hugh Tracey began making a simplified version, the kalimba, which carried the sound around the world. In 2020 UNESCO listed the art of making and playing the mbira in Zimbabwe and Malawi as intangible cultural heritage.
Türkçe oku
Mbira, Zimbabve'deki Shona halkının çalgısıdır: ahşap bir tablaya dizilmiş metal tuşlar, başparmaklarla ve işaret parmağıyla çekilip bırakılarak çalınır. Çalan kişi kısa ve birbirine geçen kalıpları tekrarlar; dinleyen de bu tekrarların içinden yeni ezgilerin doğduğunu duyar.
Tipik bir mbira dzavadzimu, yani “ata ruhlarının mbirası”, 22 ile 28 arasında tuş taşır. Çalınırken çoğu zaman deze denen büyük, içi oyulmuş bir su kabağının içine yerleştirilir; bu, sesi güçlendirir. Üzerine takılan şişe kapakları ya da deniz kabukları da vızıldayan bir ses katar. Shona halkı mbirayı, ailelerin ata ruhlarına seslendiği ve bira denen bütün gece süren toplantılarda, ayrıca kutlamalarda ve konserlerde çalar. 1950'lerin sonunda İngiliz müzik araştırmacısı Hugh Tracey, kalimba adını verdiği sadeleştirilmiş bir versiyon üretmeye başladı ve bu ses böylece dünyaya yayıldı. UNESCO, 2020'de Zimbabve ve Malavi'deki mbira yapımı ve çalımı geleneğini Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne aldı.
