Ikigai Daily
Menü
DinginlikAlıntı

Karakter kaderdir.

Efesli Herakleitos, MÖ 500 dolayları

Edebiyat

Kartın devamı

Herakleitos MÖ 500 dolaylarında, kalıntıları bugün İzmir’in Selçuk ilçesi yakınında bulunan Efes’te yaşadı. Yazdığı tek kitaptan geriye yalnızca sonraki yazarların aktardığı parçalar kaldı; bu söz, yaygın numaralandırmada 119. parçadır. Yunanca aslı üç sözcüktür: “ēthos anthrōpōi daimōn”, yani “insan için karakter, daimondur”. Eski Yunanlılar daimonu, her insanın payına düşeni belirleyen koruyucu bir ruh olarak düşünürdü; Herakleitos bu gücü insanın kendi karakterine yerleştirir. George Eliot, The Mill on the Floss (1860) romanında “karakter kaderdir” sözünü aktarır, ama bunun kaderimizin tamamı olmadığını ekler.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Ancient Greek, Heraclitus tradition

İlgili kaynak: Heraklitos
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

DinginlikEdebiyat

Yara, ışığın içine girdiği yerdir.

Bu cümle, Amerikalı şair Coleman Barks’ın dizelerinden kısaltılmıştır. Barks’ın serbest uyarlamaları Mevlânâ’yı İngilizcede çok satan bir şair yaptı; Barks Farsça bilmiyordu, akademik çevirileri kendi diliyle yeniden yazıyordu. 1990 tarihli “Çocukluk Arkadaşları” şiirinde okura “sargılı yere” bakmayı sürdürmesini söyler: Işık oradan girer. Şiirin kaynağı Mevlânâ’nın Mesnevi’sidir. Mevlânâ 13. yüzyılda Konya’da yaşamış bir şair ve mutasavvıftı; eserlerini Farsça yazdı. Mesnevi’de yaralıya, manevi bir rehberin yarasına sürdüğü merhemden yüz çevirmemesini öğütler: İyileşme o merhemin ışığından gelir, insanın kendisinden değil.

Attributed to Rumi; exact English sentence not matched to a standard textKartı aç
DinginlikEdebiyat

Gülü seven dikenine katlanır.

Türk Dil Kurumu sözlüğü bu atasözünü şöyle açıklar: İnsan, sevdiği kimse ya da sevdiği iş yüzünden gelecek sıkıntılara katlanır. Gül ile diken, Türk ve Fars şiirinin eski bir ikilisidir. Divan şiirinde bülbül güle âşıktır; diken ise çoğu zaman aşkın acısını simgeler. İngilizcedeki “No rose without a thorn” sözünün Türkçesi de vardır: “Dikensiz gül olmaz.” Ama o söz yalnızca her güzel şeyin sıkıntılı bir yanı olduğunu söyler; “Gülü seven dikenine katlanır” ise seven insanın bu sıkıntıyı göze aldığını anlatır.

Türk atasözüKartı aç
DinginlikEdebiyat

Âşık oldum ya da öyle sanıyorum. Bir davette aklım başımdan gitti. Hiç ihtiyacım olmayan bir at aldım.

Lev Tolstoy bu satırları 25 Ocak 1851’de Moskova’da, 22 yaşındayken günlüğüne yazdı; Savaş ve Barış’a daha yıllar vardı. Sekiz gün önce, 17 Ocak’ta, aynı günlüğe para sıkıntısını dökmüştü: vadesi geçmiş borç senetleri, cebinde tek kuruş olmaması, bir atı satma, hatta saatini rehin bırakma planları. 25 Ocak tarihli kaydında, gereksiz alışverişinden söz ettikten sonra kendine iki kural koydu: ihtiyacı olmayan bir şeye fiyat vermemek ve bir baloya varınca hemen birini dansa kaldırmak. Tolstoy 18 yaşında günlük tutmaya başladı ve arada kesintiler olsa da 1910’daki ölümüne kadar sürdürdü. Günlüğü kendini gözlemek ve çoğu zaman uyamadığı kurallar koymak için kullandı. 1862’deki düğününden önce günlüklerini nişanlısı Sofya Behrs’e okuması için verdi.

Leo Tolstoy, from his diariesKartı aç
DinginlikEdebiyat

Her dinde aşk vardır ama aşkın dini yoktur.

Bu cümle Mevlânâ’nın eserlerinde bulunamamıştır, ama Mesnevi’deki ünlü “Musa ile Çoban” hikâyesini akla getirir. Mesnevi, Mevlânâ’nın Konya’da yazdırdığı uzun Farsça şiirdir. Hikâyede Musa, bir çobanın Allah’a kendi sade diliyle yakardığını duyar: Çoban, Allah’ın çarığını dikmek, saçını taramak, ona süt getirmek ister. Musa çobanı azarlar; Allah ise Musa’ya sitem eder: Sen kullarımı bana yaklaştırmaya mı geldin, benden uzaklaştırmaya mı? Allah’ın sözleri arasında şu dize de geçer: “Aşk dini bütün dinlerden ayrıdır.” Mevlânâ 1273’te öldüğünde, Konya’da onu uğurlayanların arasında Hristiyanlar ve Yahudiler de vardı.

Rumi (popular attribution)Kartı aç
DinginlikEdebiyat

İnsan bazen hayatı için öyle çok savaşmak zorunda kalır ki onu yaşamaya vakit bulamaz.

Söz Bukowski’nin adıyla çok paylaşılır, ama şiirlerinde, romanlarında ya da mektuplarında izine rastlanmamıştır. Bukowski 1920’de Almanya’da doğmuş, Los Angeles’ta büyümüştü. On yılı aşkın bir süre kentin postanesinde mektupları sınıflandıran bir memur olarak çalıştı. 1969’da yayıncısı John Martin, işi bırakıp bütün zamanını yazmaya verebilsin diye ona maddi destek önerdi. Bukowski o günlerde bir mektubunda, postanede kalıp aklını kaçırmakla ayrılıp aç kalmak arasında seçim yapması gerektiğini yazdı ve ekledi: “Aç kalmaya karar verdim.” Bir ay dolmadan ilk romanı Postane’yi bitirmişti.

Charles Bukowski (attributed)Kartı aç
Sıradaki kartKibrin sonu düşüştür.Devam et →