Öğrendiğiniz bir şeyi yeniden okumak yerine bakmadan hatırlamaya çalışırsanız, aklınızda daha iyi kalır. Psikologlar buna “test etkisi” der: Bir bilgiyi her hatırlayışınızda, bir dahaki sefere onu bulmak kolaylaşır.

Kartın devamı

Fikir yeni değil. Francis Bacon 1620’de, bir metni ara ara ezberden söylemeye çalışarak on kez okumanın, onu yirmi kez baştan sona okumaktan daha iyi öğrettiğini yazmıştı; William James de 1890’da aynı şeyi söyledi. En bilinen modern deney 2006’da yapıldı. St. Louis’deki Washington Üniversitesi’nden Henry Roediger ve Jeffrey Karpicke öğrencilere kısa metinler okuttu; ardından bir grup metinleri yeniden okudu, öteki grup hatırladığı her şeyi yazmaya çalıştı. Beş dakika sonraki sınavda yeniden okuyanlar daha başarılıydı. Ama iki gün ve bir hafta sonra hatırlamaya çalışan grup açıkça daha fazlasını aklında tutmuştu; oysa yeniden okuyanlar kendilerinden daha emindi. Yeniden okumak kolay gelir: Daha önce görülmüş bir metin tanıdık gelir, insan da bu tanıdıklığı kolayca öğrenmiş olmakla karıştırır. Bilgi kartları, deneme soruları ve boş bir sayfaya özet yazmak aynı etkiden yararlanır.