“Algoritma” sözcüğü, 9. yüzyılda Bağdat’ta yaşamış matematikçi Hârizmî’nin adının Latince biçiminden gelir. “Cebir” ise onun en tanınmış kitabının adındaki el-cebr kelimesinden türemiştir.

Ikigai Daily

Kartın devamı

Muhammed bin Musa el-Hârizmî (yaklaşık 780–850), 820’ler dolayında Abbasi halifelerinin Bağdat’taki bilim ve kütüphane merkezi Beytü’l-Hikme’de çalıştı. Hint rakamlarıyla hesap üzerine yazdığı kitabın Latince çevirisi “Dixit Algorizmi” (“Hârizmî şöyle dedi”) diye başlıyordu. Bu addan önce Hint-Arap rakamlarıyla hesap yapmanın eski adı “algorism”, zamanla da bir problemi belirli adımlarla çözme yöntemi anlamına gelen “algoritma” doğdu. Denklemler üzerine yazdığı kitabın adındaki el-cebr ise “yerine koyma, onarma” demektir: Denklemin bir tarafından çıkarılan terimi öbür tarafa geçirip eşitliği dengede tutmayı anlatır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Ikigai Daily

İlgili kaynak: Hârizmî

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakTeknoloji

ABD Donanması’nda görev yapan matematikçi Grace Hopper, programlamayı ham makine kodundan İngilizce sözcüklerle yazılan dillere taşıyan öncülerden biriydi. Bu çalışmaların sonunda COBOL dili doğdu.

Hopper 1943’te ABD Donanması’na katıldı ve Harvard Mark I bilgisayarının ilk programcılarından biri oldu. 1952’de, UNIVAC bilgisayarını üreten şirkette çalışırken ilk derleyicilerden biri olan A-0’ı tamamladı. Derleyici, insanların yazdığı komutları bilgisayarın çalıştırabileceği makine koduna çeviren programdır. Pek çok meslektaşı bilgisayarların yalnızca aritmetik işlem yapabileceğine inanıyordu; Hopper ise programların İngilizce sözcüklerle yazılabileceğini savundu. Ekibinin geliştirdiği FLOW-MATIC dili de tam olarak bunu yaptı. Bu dil, 1959’da oluşturulan ve bankalarla devlet kurumlarında bugün hâlâ kullanılan iş dünyası dili COBOL’un başlıca örneği oldu. Hopper 1986’da, 79 yaşında tuğamiral olarak donanmadan emekli oldu; 2016’da ölümünden sonra Başkanlık Özgürlük Madalyası’na layık görüldü.

Ikigai DailyKartı aç

MerakTeknoloji

Tıklayınca başka bir belgeyi açan bağlantılar (linkler), web’de okumayı okurun kendi seçtiği yollardan oluşan bir ağa çevirdi.

1945’te Amerikalı mühendis Vannevar Bush, okurun mikrofilm sayfalarını birbirine bağlayıp kendi okuma yollarını kurabileceği, masa büyüklüğünde bir makine hayal etti ve ona Memex adını verdi; bilgisayarlar o sırada böyle bir şeyi yapmaktan çok uzaktı. Bush’un yazısını okuyan Ted Nelson, 1960’ların ortasında Xanadu Projesi’ne başlarken bu anlamda “link” terimini ilk kullanan kişi sayılır. Douglas Engelbart’ın ekibi de 1968’deki ünlü canlı gösterimde, gerçek bir bilgisayarda metin parçaları arasında çalışan bağlantıları sergiledi. Fikri internetle buluşturan ise Cenevre yakınlarındaki CERN fizik laboratuvarında çalışan Tim Berners-Lee oldu: 1989’da World Wide Web’i önerdi; 1991’de onun geliştirdiği HTML diliyle yazılan sayfalar birbirine bağlanmaya başladı. Böylece onlarca yıllık bir fikir, tarayıcısı olan herkesin tıklayabileceği bir şeye dönüştü.

CERN / Web historyKartı aç

MerakTeknoloji

Unicode, her harfe, simgeye ve emojiye sabit bir numara veren ortak standarttır; bu sayede bir cihazda yazılan metin başka bir cihazda da aynı okunur.

Unicode’dan önce bilgisayarlar yüzlerce ayrı kodlama kullanıyordu. Aynı sayı farklı sistemlerde farklı harfleri gösterebiliyor, başka bir dildeki metin çoğu zaman anlamsız işaretlere dönüşüyordu. 1987’de Xerox’tan Joe Becker ile Apple’dan Lee Collins ve Mark Davis, tek ve evrensel bir karakter kümesi üzerinde çalışmaya başladı. Unicode Konsorsiyumu Ocak 1991’de Kaliforniya’da kuruldu; standardın ilk cildi de aynı yılın ekim ayında çıktı. 1996’daki Unicode 2.0, başlangıçtaki 16 bitlik sınırı aşarak bir milyonun üzerinde kod noktasına, yani karakterlere verilebilecek numaraya yer açtı; Mısır hiyeroglifleri gibi tarihî yazılar da böylece eklenebildi. Bugün standart 175 yazı sisteminde 170.000’den fazla karakteri kapsıyor; ama her karakterin ekranda görünmesi için onu çizebilen bir yazı tipi hâlâ gerekiyor.

Unicode ConsortiumKartı aç

MerakDil

Mors alfabesi her harfi kısa ve uzun işaretlerden oluşan bir desenle yazar; böylece bir mesaj tıkırtı, ses, ışık ya da elektrik sinyali olarak yol alabilir. 1840’lardan itibaren elektrikli telgrafla uzak mesafelere mesaj göndermeyi mümkün kıldı.

Samuel Morse’un 1837 dolaylarındaki ilk telgraf kodu yalnızca rakamlardan oluşuyordu; her sayı bir kod sözlüğündeki bir sözcüğe karşılık geliyordu. Ortağı Alfred Vail 1840’ta kodu harflere genişletti ve en sık kullanılan harflere en kısa işaretleri verdi. Hangi harflerin sık kullanıldığını, yerel bir gazetenin matbaasındaki kurşun harfleri sayarak bulmuştu. 1848’de Alman telgraf öncüsü Friedrich Gerke kodu sadeleştirdi; onun sürümü, 1865’te Paris’te kabul edilen Uluslararası Mors Alfabesi’nin temeli oldu. Gemiler, ünlü SOS dâhil imdat çağrılarını 1999’da uyduya dayalı sistemlere geçilene kadar Mors’la gönderdi. Amatör telsizciler Mors’u bugün de kullanıyor, seyrüsefer vericileri de kimliklerini hâlâ Mors koduyla bildiriyor.

Library of Congress / Smithsonian InstitutionKartı aç

MerakDil

Shigetaka Kurita, 1999’da Japonya’da NTT DoCoMo’nun i-mode adlı mobil internet hizmeti için 176 emoji çizdi; her biri 12’ye 12 piksellik küçücük bir kareye sığıyordu. İlk emojilerin en bilineni olan bu set, 2016’da New York’taki Modern Sanat Müzesi’nin (MoMA) koleksiyonuna girdi.

Şubat 1999’da hizmete giren i-mode sayesinde Japonya’da cep telefonundan e-posta gönderilebiliyor, basit internet sayfaları açılabiliyordu; ama ekranlar küçücüktü, mesajlar da kısa olmak zorundaydı. Kurita, hava durumu, bir ruh hâli ya da bir yer gibi bilgileri tek bir karakterle anlatabilecek küçük simgeler istedi. Seti hava durumunu, ulaşımı, kalpleri, yüzleri ve gündelik eşyaları kapsıyordu. Kurita’ya sık sık “emojinin babası” denir, ama onun seti ilk değildi: Rakip operatör J-Phone’un 1997’de çıkardığı bir telefonda 90 küçük simge zaten vardı; yalnız telefon pek satmamıştı. Emojiler 2010’dan itibaren bütün dünyaya yayıldı. O yıl, her karaktere hangi cihazda olursa olsun aynı görünmesi için sabit bir kod veren uluslararası standart Unicode, emojileri de kapsamına aldı.

Shigetaka KuritaKartı aç

Sıradaki kartİster beyefendi ister hanımefendi olsun, iyi bir romandan zevk almayan kişi çekilmez derecede aptal olmalı.Devam et →

“Algoritma” sözcüğü, 9. yüzyılda Bağdat’ta yaşamış matematikçi Hârizmî’nin adının Latince biçiminden gelir. “Cebir” ise onun en tanınmış kitabının adındaki el-cebr kelimesinden türemiştir.

Kartın devamı

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Buradan devam edebilirsiniz.

ABD Donanması’nda görev yapan matematikçi Grace Hopper, programlamayı ham makine kodundan İngilizce sözcüklerle yazılan dillere taşıyan öncülerden biriydi. Bu çalışmaların sonunda COBOL dili doğdu.

Tıklayınca başka bir belgeyi açan bağlantılar (linkler), web’de okumayı okurun kendi seçtiği yollardan oluşan bir ağa çevirdi.

Unicode, her harfe, simgeye ve emojiye sabit bir numara veren ortak standarttır; bu sayede bir cihazda yazılan metin başka bir cihazda da aynı okunur.

Mors alfabesi her harfi kısa ve uzun işaretlerden oluşan bir desenle yazar; böylece bir mesaj tıkırtı, ses, ışık ya da elektrik sinyali olarak yol alabilir. 1840’lardan itibaren elektrikli telgrafla uzak mesafelere mesaj göndermeyi mümkün kıldı.