MerakRastlantı

1954’te Ann Hodges, Alabama’daki evinde kanepede uyurken yaklaşık 4 kilogramlık bir göktaşı tavanı delip içeri girdi, radyoya çarpıp sekti ve kalçasına isabet etti. Hodges, göktaşı çarpmasıyla yaralandığı doğrulanmış çok az kişiden biridir.

Sylacauga, Alabama, 30 Kasım 1954

Kartın devamı

Yaklaşık 4,5 milyar yaşındaki taş, Sylacauga kasabasının üzerinde düşerken ikiye ayrıldı; ikinci parçayı birkaç kilometre ötede yerel bir çiftçi buldu. Hodges’ın kalçasında büyük bir morluk kaldı. Ev sahibi Birdie Guy, evin sahibi olarak taşın kendisine ait olduğunu ileri sürdü; Hodges sonunda ona 500 dolar ödeyerek göktaşını elinde tuttu. Peşini bırakmayan gazeteciler ve meraklılar onu çok yordu; 1956’da göktaşını Alabama Doğa Tarihi Müzesi’ne bağışladı ve taş bugün de orada sergileniyor. Olay, bir göktaşının bir insanı yaraladığı ilk iyi belgelenmiş vaka olarak anılır.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Smithsonian

İlgili kaynak: Meteorit

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakTarih

Nebra Gök Diski, üzerine altından bir güneş ya da dolunay, bir hilal ve yıldızlar işlenmiş bronz bir disktir. Yaklaşık 3.600 yıl önce Almanya’da toprağa gömülmüştür ve gökyüzünün bilinen en eski tasvirlerinden biridir.

Metal dedektörlü iki defineci, diski 1999’da Almanya’nın doğusundaki Nebra kasabası yakınlarında bir tepede kaçak kazıyla çıkardı. Disk karaborsada el değiştirdi ve 2002’de İsviçre’nin Basel kentinde düzenlenen bir operasyonla polis tarafından ele geçirildi. Yanına gömülen kılıç ve baltalar ile kılıç kabzalarındaki huş kabuğu, gömülme tarihini Erken Tunç Çağı’na, MÖ 1600 dolaylarına yerleştirir. Yedi altın noktadan oluşan küme genellikle Ülker olarak yorumlanır; ilk çiftçiler mevsimlerin zamanını bu yıldız kümesine bakarak belirlerdi. Kenarlara sonradan eklenen altın yaylar, yaz ve kış gündönümlerinde güneşin doğduğu noktalar arasındaki açıyı gösterir; alttaki kavisli şekil ise çoğu zaman bir güneş kayığı olarak yorumlanır. Disk bugün Halle’deki Eyalet Tarih Öncesi Müzesi’nde korunuyor ve UNESCO’nun Dünya Belleği listesinde yer alıyor.

Ikigai DailyKartı aç

AzimBiyografi

Mary Jackson 1958’de NASA’nın ilk Siyah kadın mühendisi oldu. Bunun için gereken akşam dersleri yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu bir okulda verildiğinden, derslere girebilmek için Virginia’daki Hampton kentinden özel izin istemek zorunda kaldı.

Jackson 1951’de NACA’nın Langley laboratuvarındaki West Area Computing birimine, hesapları elle yapan bir “insan bilgisayar” olarak girdi. 1953’te mühendis Kazimierz Czarnecki’nin yanında, modelleri ses hızının neredeyse iki katı hızla esen havaya tutan bir rüzgâr tüneli olan Süpersonik Basınç Tüneli’nde çalışmaya başladı. Czarnecki onu mühendis olmak için eğitim almaya yüreklendirdi. Gereken dersleri Virginia Üniversitesi, yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu Hampton Lisesi’nde veriyordu; Jackson kentten izin istedi ve bu izni aldı. Çoğu uçağın yüzeyine değerek akan ince hava katmanı üzerine olmak üzere 12 teknik makale yazdı ya da yazılmasına ortak oldu. 1979’da, kendisine açık en yüksek mühendislik unvanına ulaşmışken daha düşük bir göreve geçmeyi kabul etti ve NASA’da kadınların ve azınlıkların ilerlemesine yardım eden programları yönetti. NASA, 2020’de Washington’daki genel merkez binasına onun adını verdi.

Mary JacksonKartı aç

MerakBiyografi

Amerikalı gökbilimci Annie Jump Cannon, Harvard’da yaklaşık 350.000 yıldızı ışıklarındaki karanlık çizgilerin düzenine göre sınıflandırdı. En sıcaktan en soğuğa uzanan O, B, A, F, G, K, M sınıfları bugün de yıldızları gruplamanın standart yoludur.

Cannon, “Harvard hesapçıları” diye anılan kadın ekibindendi. Bu kadınlar gökyüzünün cam plakalara çekilmiş fotoğraflarını inceliyor, çoğu zaman saatte yaklaşık 25 sent kazanıyordu. Yıldız ışığı bir renk şeridine, yani tayfa açıldığında, yıldızdaki elementlerin bıraktığı karanlık çizgiler görünür. Daha önceki sistemlerde çok sayıda harf kullanılıyordu; Cannon bunları yeniden sıralayıp sadeleştirerek tek ve açık bir diziye dönüştürdü. 1925’te Cecilia Payne onun verilerinden yararlanarak bu dizinin sıcaklığa göre ilerlediğini gösterdi. Geçirdiği bir hastalıktan sonra neredeyse hiç duyamayan Cannon efsanevi bir hızla çalışır, dakikada üç yıldıza kadar sınıflandırırdı. Sonuçları 1918–1924 arasında yayımlanan Henry Draper Kataloğu’nu doldurdu. 1925’te Oxford Üniversitesi’nden fahri bilim doktorası alan ilk kadın oldu.

Annie Jump CannonKartı aç

MerakBilim

Bulut odası, gözle görülmeyen yüklü parçacıkları görünür kılar: Buharla dolu havadan geçen bir parçacık, arkasında jet uçaklarının bıraktığı iz gibi minik damlacıklardan bir çizgi bırakır. Aygıtı İskoç fizikçi Charles Wilson icat etti; çekilen fotoğraflar sayesinde yeni parçacıklar keşfedildi.

Wilson’ın fikri 1894’te Ben Nevis Dağı’nın zirvesinde doğdu: Bulutların üzerine düşen gölgelerin çevresinde beliren renkli ışık halkaları, onu bulutları laboratuvarda yeniden oluşturmaya yöneltti. Odada nemli hava ani bir genleşmeyle soğutulur ve buhar damlacığa dönüşmenin eşiğine gelir. İçinden geçen yüklü bir parçacık hava moleküllerinden elektron koparır; geride iyon denen yüklü atomlardan bir çizgi kalır ve damlacıklar bu iyonların üzerinde oluşur. Wilson ilk izleri 1911’de fotoğrafladı. Odanın çevresine bir mıknatıs konunca izler kıvrılır; kıvrımın yönü ve keskinliği parçacığın yükünü ve momentumunu ele verir. Carl Anderson 1932’de bu tür izlerden yola çıkarak antimaddenin bilinen ilk parçacığı olan pozitronu keşfetti. Wilson da bu aygıt sayesinde 1927 Nobel Fizik Ödülü’nü paylaştı.

Cloud chamberKartı aç

AzimTarih

1960–61’de, sonradan “Mercury 13” diye anılacak on üç Amerikalı kadın pilot, doktor William Randolph Lovelace’ın NASA’nın ilk erkek astronotları için hazırlanmasına yardım ettiği sağlık testlerinin ilk aşamasını geçti. Özel olarak yürütülen proje resmî bir NASA seçimi değildi ve kadınlar daha ileri gidemeden durduruldu.

Lovelace 1960’ta rekortmen pilot Jerrie Cobb ile başladı. Cobb testlerin üç aşamasını da geçti ve kadın erkek bütün adaylar arasında en iyi yüzde ikiye girdi; ardından diğer kadınların bulunmasına yardım etti. Masrafların büyük bölümünü havacı Jacqueline Cochran karşıladı. Ne var ki NASA ilk astronotlarında askerî jet test pilotluğunu ve mühendislik diplomasını ya da dengi bir eğitimi şart koşuyordu; kadınlar ise askerî test pilotu olarak yetiştirilmiyordu. Temmuz 1962’de Cobb ve pilot arkadaşı Jane Hart, bir Kongre alt komisyonundan testlerin sürdürülmesini istedi; astronot John Glenn buna karşı çıktı ve hiçbir şey değişmedi. “Mercury 13” adı 1995’te ortaya çıktı. Sally Ride 1983’te uzaya çıkan ilk Amerikalı kadın oldu; on üç kadından Wally Funk ise 2021’de, 82 yaşında, sonunda uzaya gitti.

Mercury 13Kartı aç

Sıradaki kartEdgar Allan Poe’nun 1838’de yayımlanan romanında, gemi kazasından kurtulan denizciler kura çeker ve aralarından Richard Parker’ı öldürüp yer. 1884’te Mignonette yatının batışından sağ kurtulan gerçek denizciler de aynı adı taşıyan 17 yaşındaki bir miçoyu öldürüp yedi.Devam et →