AzimÖykü

Mary Jackson 1958’de NASA’nın ilk Siyah kadın mühendisi oldu. Bunun için gereken akşam dersleri yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu bir okulda verildiğinden, derslere girebilmek için Virginia’daki Hampton kentinden özel izin istemek zorunda kaldı.

Mary Jackson

Kartın devamı

Jackson 1951’de NACA’nın Langley laboratuvarındaki West Area Computing birimine, hesapları elle yapan bir “insan bilgisayar” olarak girdi. 1953’te mühendis Kazimierz Czarnecki’nin yanında, modelleri ses hızının neredeyse iki katı hızla esen havaya tutan bir rüzgâr tüneli olan Süpersonik Basınç Tüneli’nde çalışmaya başladı. Czarnecki onu mühendis olmak için eğitim almaya yüreklendirdi. Gereken dersleri Virginia Üniversitesi, yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu Hampton Lisesi’nde veriyordu; Jackson kentten izin istedi ve bu izni aldı. Çoğu uçağın yüzeyine değerek akan ince hava katmanı üzerine olmak üzere 12 teknik makale yazdı ya da yazılmasına ortak oldu. 1979’da, kendisine açık en yüksek mühendislik unvanına ulaşmışken daha düşük bir göreve geçmeyi kabul etti ve NASA’da kadınların ve azınlıkların ilerlemesine yardım eden programları yönetti. NASA, 2020’de Washington’daki genel merkez binasına onun adını verdi.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Mary Jackson

İlgili kaynak: Mary Jackson (mühendis)

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimBiyografi

Annie Easley, 1955’te NASA’nın öncülü NACA’ya hesapları elle yapan bir “insan bilgisayar” olarak girdi, sonra programcı oldu. Yazdığı kodlar, sonradan Voyager ve Cassini gibi sondaları uzaya gönderecek Centaur roket kademesine ve enerji ile batarya araştırmalarına destek verdi.

Easley 1933’te Alabama’nın Birmingham kentinde doğdu. Ohio’nun Cleveland kentindeki Lewis Uçuş İtki Laboratuvarı’na girdiğinde, yaklaşık 2.500 çalışan arasındaki yalnızca dört Siyah çalışandan biriydi. Hesap işini makineler devralınca FORTRAN ve SOAP programlama dillerini öğrendi. Centaur, ilk kademe yakıtını bitirdikten sonra ateşlenen bir roket kademesidir ve sıvı hidrojeni sıvı oksijenle yakan ilk kademe oydu; Easley’nin programları bu kademenin çözümlemelerine destek verdi. Enerji alanındaki çalışmaları arasında hibrit araçlar için yapılan ilk batarya araştırmalarını destekleyen benzetimler de vardı. Tam gün çalışırken 1977’de Cleveland State Üniversitesi’nde matematik lisansını tamamladı. Eşit istihdam fırsatı danışmanı olarak ayrımcılık şikâyetlerinin çözülmesine yardım etti; kız öğrencileri ve azınlıklardan gelen gençleri bilime yönlendirdi. 1989’da emekli oldu.

Annie EasleyKartı aç

MerakBiyografi

Amerikalı gökbilimci Annie Jump Cannon, Harvard’da yaklaşık 350.000 yıldızı ışıklarındaki karanlık çizgilerin düzenine göre sınıflandırdı. En sıcaktan en soğuğa uzanan O, B, A, F, G, K, M sınıfları bugün de yıldızları gruplamanın standart yoludur.

Cannon, “Harvard hesapçıları” diye anılan kadın ekibindendi. Bu kadınlar gökyüzünün cam plakalara çekilmiş fotoğraflarını inceliyor, çoğu zaman saatte yaklaşık 25 sent kazanıyordu. Yıldız ışığı bir renk şeridine, yani tayfa açıldığında, yıldızdaki elementlerin bıraktığı karanlık çizgiler görünür. Daha önceki sistemlerde çok sayıda harf kullanılıyordu; Cannon bunları yeniden sıralayıp sadeleştirerek tek ve açık bir diziye dönüştürdü. 1925’te Cecilia Payne onun verilerinden yararlanarak bu dizinin sıcaklığa göre ilerlediğini gösterdi. Geçirdiği bir hastalıktan sonra neredeyse hiç duyamayan Cannon efsanevi bir hızla çalışır, dakikada üç yıldıza kadar sınıflandırırdı. Sonuçları 1918–1924 arasında yayımlanan Henry Draper Kataloğu’nu doldurdu. 1925’te Oxford Üniversitesi’nden fahri bilim doktorası alan ilk kadın oldu.

Annie Jump CannonKartı aç

AzimTarih

1960–61’de, sonradan “Mercury 13” diye anılacak on üç Amerikalı kadın pilot, doktor William Randolph Lovelace’ın NASA’nın ilk erkek astronotları için hazırlanmasına yardım ettiği sağlık testlerinin ilk aşamasını geçti. Özel olarak yürütülen proje resmî bir NASA seçimi değildi ve kadınlar daha ileri gidemeden durduruldu.

Lovelace 1960’ta rekortmen pilot Jerrie Cobb ile başladı. Cobb testlerin üç aşamasını da geçti ve kadın erkek bütün adaylar arasında en iyi yüzde ikiye girdi; ardından diğer kadınların bulunmasına yardım etti. Masrafların büyük bölümünü havacı Jacqueline Cochran karşıladı. Ne var ki NASA ilk astronotlarında askerî jet test pilotluğunu ve mühendislik diplomasını ya da dengi bir eğitimi şart koşuyordu; kadınlar ise askerî test pilotu olarak yetiştirilmiyordu. Temmuz 1962’de Cobb ve pilot arkadaşı Jane Hart, bir Kongre alt komisyonundan testlerin sürdürülmesini istedi; astronot John Glenn buna karşı çıktı ve hiçbir şey değişmedi. “Mercury 13” adı 1995’te ortaya çıktı. Sally Ride 1983’te uzaya çıkan ilk Amerikalı kadın oldu; on üç kadından Wally Funk ise 2021’de, 82 yaşında, sonunda uzaya gitti.

Mercury 13Kartı aç

MerakTarih

Violet Jessop, 1911’de bir savaş gemisiyle çarpışan Olympic’te, 1912’de batan Titanic’te ve 1916’da batan Britannic’te çalışıyordu. Birbirinin kardeşi olan bu üç gemideki kazaların hepsinden sağ çıktı ve sonra da uzun yıllar denizde çalıştı.

Jessop 1887’de Arjantin’de İrlandalı bir ailenin kızı olarak doğdu ve yirmili yaşlarının başında kamarot olarak denize açıldı. Eylül 1911’de, HMS Hawke kruvazörü Olympic’e çarptığında bu gemide çalışıyordu; kimse ölmedi. Nisan 1912’de Titanic’te 16 numaralı filikaya binmesi emredildi ve bir subay ona bakması için bir bebek verdi. Birinci Dünya Savaşı sırasında hastane gemisi Britannic’te hemşire olarak görev yaptı; gemi Kasım 1916’da Ege Denizi’nde bir Alman mayınına çarptı. Jessop’un bindiği filika hâlâ dönen pervanelere doğru sürüklenince suya atladı ve başından yaralandı. Savaştan sonra yolcu gemilerinde çalışmayı sürdürdü ve 1950’de emekli olup Suffolk’taki Great Ashfield köyüne yerleşti.

Violet JessopKartı aç

MerakTarih

On yedi yaşındaki Juliane Koepcke, 24 Aralık 1971’de bindiği uçak Peru üzerinde yıldırım çarpıp havada parçalanınca, koltuğuna bağlı hâlde yaklaşık üç kilometre yükseklikten yağmur ormanına düştü. Düşüşten sağ kurtuldu ve yardım bulana kadar on bir gün boyunca ormanda yol aldı.

LANSA’nın 508 sefer sayılı uçuşundaki 92 kişiden sağ kalan tek kişi oydu. Düşüşten sağ çıkan 14 kadar kişi daha vardı, ama yardım gelmeden öldüler; aralarında annesi, kuş bilimci Maria Koepcke de vardı. Juliane’nin köprücük kemiği kırılmış, kolu derin biçimde kesilmiş, dizindeki bir bağ kopmuş ve beyin sarsıntısı geçirmişti. Anne babası yağmur ormanında bir araştırma istasyonu işletiyordu ve babasının öğüdünü hatırladı: Suyu akış yönünde izle, çünkü akarsular insanlara götürür. On bir gün boyunca derelerde yürüyüp yüzerek ilerledi ve sonunda orman işçilerinin kullandığı bir barınağa ulaştı. İşçiler onu kanoyla güvenli bir yere götürdü. Werner Herzog’un da o uçakta yeri vardı, ama rezervasyonu son anda iptal edilmişti; Herzog yıllar sonra onunla birlikte Wings of Hope (Umudun Kanatları) belgeselini çekti. Juliane Koepcke daha sonra biyolog oldu.

LANSA Flight 508Kartı aç

Sıradaki kartNASA mühendisi Christine Darden, ses hızını aşan uçakların yarattığı gök gürültüsüne benzer patlamaları, yani sonik patlamaları önceden hesaplayan bilgisayar programları yazdı. Araştırmaları, uçağın burnu ve kanatları yeniden biçimlendirilirse bu patlamaların yerde daha yumuşak duyulabileceğini gösterdi.Devam et →