Bulut odası, gözle görülmeyen yüklü parçacıkları görünür kılar: Buharla dolu havadan geçen bir parçacık, arkasında jet uçaklarının bıraktığı iz gibi minik damlacıklardan bir çizgi bırakır. Aygıtı İskoç fizikçi Charles Wilson icat etti; çekilen fotoğraflar sayesinde yeni parçacıklar keşfedildi.

Cloud chamber

BilimTeknolojiTarihUzay

Kartın devamı

Wilson’ın fikri 1894’te Ben Nevis Dağı’nın zirvesinde doğdu: Bulutların üzerine düşen gölgelerin çevresinde beliren renkli ışık halkaları, onu bulutları laboratuvarda yeniden oluşturmaya yöneltti. Odada nemli hava ani bir genleşmeyle soğutulur ve buhar damlacığa dönüşmenin eşiğine gelir. İçinden geçen yüklü bir parçacık hava moleküllerinden elektron koparır; geride iyon denen yüklü atomlardan bir çizgi kalır ve damlacıklar bu iyonların üzerinde oluşur. Wilson ilk izleri 1911’de fotoğrafladı. Odanın çevresine bir mıknatıs konunca izler kıvrılır; kıvrımın yönü ve keskinliği parçacığın yükünü ve momentumunu ele verir. Carl Anderson 1932’de bu tür izlerden yola çıkarak antimaddenin bilinen ilk parçacığı olan pozitronu keşfetti. Wilson da bu aygıt sayesinde 1927 Nobel Fizik Ödülü’nü paylaştı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Cloud chamber

İlgili kaynak: Bulut odası
Sıradaki kart1981’de IBM’in Zürih laboratuvarında icat edilen taramalı tünelleme mikroskobu, bir yüzeydeki atomları tek tek gösterebilir. Aygıt iğne gibi sivri bir ucu örneğin hemen üzerinde gezdirir ve aradaki boşluktan sızan çok küçük elektrik akımını ölçer; bu akım uzaklıkla birlikte çok hızlı değişir.Devam et →