Ikigai Daily
Menü
MerakBilgi

Kafasız Tavuk Mike, Coloradolu bir çiftçi 1945’te akşam yemeği için kafasını kestikten sonra 18 ay daha yaşadı. Kuş ayağa kalkıp yürüdü; damlalıkla beslendi ve ABD’yi dolaşan gösterilere çıkarıldı.

Fruita, Colorado, 1945

DoğaBilim

Kartın devamı

Fruitalı çiftçi Lloyd Olsen, baltayı beş buçuk aylık bir Wyandotte horozuna indirdi. Balta başın büyük kısmını kopardı ama şah damarını ıskaladı; bir kan pıhtısı da kan kaybından ölmesini önledi. Solunumu, kalp atışını ve pek çok refleksi yöneten beyin sapının büyük bölümü ile bir kulağı yerinde kaldı. Olsen onu damlalıkla süt ve suyla besledi; turnedeki gösterilerde insanlar onu görmek için para ödedi. Mart 1947’de Arizona’nın Phoenix kentindeki bir motelde Mike gece boğulmaya başladı. Olsenler, hava yolunu temizlemekte kullandıkları şırıngayı bir önceki gösteride unutmuştu ve onu kurtaramadılar. Fruita bugün hâlâ her yıl onun adına bir festival düzenliyor.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: University of Utah

İlgili kaynak: Tavuk
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakBilim

Dünya’daki ağaç sayısı, Samanyolu’ndaki yıldızlardan fazladır: yaklaşık 3 trilyon ağaca karşılık galaksimizde tahminen 100 ila 400 milyar yıldız var.

Ağaç sayısı, ekolog Thomas Crowther’ın yönettiği ve 2015’te Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmadan gelir. O sırada Yale Üniversitesi’nde bulunan ekip, orman yoğunluğuna ilişkin 400.000’den fazla arazi ölçümünü uydu görüntüleriyle birleştirdi ve yaklaşık 3,04 trilyon ağaç, yani yaşayan her insan için 420 kadar ağaç hesapladı. Yalnızca uydu görüntülerine dayanan önceki tahminler bu sayıyı 400 milyar dolayında gösteriyordu. Çalışma kayıpları da ortaya koydu: her yıl yaklaşık 15 milyar ağaç kesiliyor ve insan uygarlığının başlangıcından bu yana Dünya’daki ağaç sayısı yüzde 46 kadar azaldı.

Ikigai DailyKartı aç
MerakBilim

Nal yengecinin kanı, bakterilerden kalan zehirli maddelerin en küçük izinde bile pıhtılaşır. 1970’lerden beri bu kandan elde edilen LAL adlı özüt, iğneyle verilen ilaçların ve tıbbi implantların bu maddeleri içermediğini doğrulamak için kullanılır.

Nal yengeçleri aslında gerçek yengeç değildir; örümceklere ve akreplere daha yakındırlar. Kanları mavidir, çünkü oksijeni bakır içeren hemosiyanin adlı bir molekülle taşır. 1956’da Amerikalı bilim insanı Frederik Bang, bakterilerin bu kanı jöle gibi pıhtılaştırdığını keşfetti. Buna yol açan endotoksinler, bazı bakterilerin dış zarından kopan parçalardır ve kana karışırsa tehlikeli ateşe yol açabilir. LAL, Limulus amebocyte lysate’in kısaltmasıdır ve yengecin kan hücrelerinden elde edilen özüt demektir; ABD’de 1977’de onaylandı. Bunun için yabani yengeçlerin kanı alınıyor ve araştırmalara göre bu yengeçlerin yüzde 30 kadarı sonradan ölebiliyor. Rekombinant faktör C adlı yapay bir alternatif 2003’ten beri satılıyor; ilaç testlerinin kurallarını belirleyen resmî kitaplardan Avrupa Farmakopesi onu 2016’da, ABD Farmakopesi de 2025’te kabul etti.

Ikigai DailyKartı aç
MerakBilim

Utah’taki Pando korusu yaklaşık 47.000 titrek kavak gövdesinden oluşur, ama tek bir canlıdır: bütün gövdeler aynı kök sisteminden büyür ve aynı genleri taşır.

Latincede “yayılıyorum” anlamına gelen Pando, Utah’taki Fishlake Ulusal Ormanı’nda yaklaşık 43 hektarlık bir alanı kaplayan bir titrek kavak klonudur. Titrek kavaklar köklerinden yeni sürgünler vererek çoğalabilir; bu yüzden orman gibi görünen şey, aslında çok gövdeli tek bir bitkidir. Ormancılar Jerry Kemperman ve Burton Barnes, 1976’da bunun tek bir canlı olduğunu belirledi; Pando adını ise daha sonra ekolog Michael Grant verdi. Tahminen 6.000 ton ağırlığıyla bilinen en ağır canlılardan biridir. Yaşı kesin değil: topraktaki kömürleşmiş kalıntılar üzerine 2022’de yapılan çalışmalar en az 9.000 yıla işaret ediyor, 2024’teki bir genetik çalışma ise 16.000 yıl ya da daha fazlasını öneriyor. Pando bugün seyreliyor, çünkü geyikler ve sığırlar genç sürgünlerini yiyor.

Ikigai DailyKartı aç
MerakBilim

Vombatlar, küp biçiminde dışkı bırakan bilinen tek hayvanlardır. Bu keseli hayvanlar Avustralya’da yaşar ve yuvalarını toprağı kazarak açar.

Georgia Teknoloji Enstitüsü’nden Patricia Yang ile David Hu’nun yönettiği bir ekip, Tasmanya’da trafik kazalarında ölen vombatları inceledi. Bağırsağın son bölümünde daha sert ve daha esnek şeritlerin yan yana durduğunu buldular. Dışkı yavaş yavaş kuruyup ilerlerken bu düzensiz duvarlar onu köşeleri belirgin küplere dönüştürüyor. Bir vombat bir gecede 80 ila 100 küp bırakabilir; bunları çoğu zaman bölgesini işaretlediği kayaların ve kütüklerin üstüne koyar, düz yüzeyler de küplerin yuvarlanıp düşmesini önlüyor olabilir. Çalışma 2019’da, önce güldüren sonra düşündüren araştırmalara verilen esprili bir ödül olan Ig Nobel’in fizik ödülünü kazandı.

Ikigai DailyKartı aç
MerakBilim

Flamingolar pembe doğmaz. Yavrular yumurtadan gri çıkar; yetişkinlerin pembesi, yedikleri alglerdeki ve minik karideslerdeki pigmentlerden gelir.

Bu pigmentler karotenoidlerdir; havucu ve domatesi renklendiren maddelerle aynı ailedendir. Flamingolar sığ ve tuzlu sulardan minik algleri, tuzlu su karideslerini ve başka küçük canlıları süzerek beslenir. Karaciğerdeki enzimler karotenoidleri pembe ve kırmızı tonlara dönüştürür; bu renkler de yeni çıkan tüylere yerleşir. Yavruların yetişkin rengine kavuşması birkaç yıl sürer. Besindeki pigment miktarı renge doğrudan yansır: Karayipler’deki Amerika flamingoları en kırmızı olanlardır, küçük flamingo ise çok daha soluktur. Anne ve baba yavrularını boğazlarında ürettikleri, pigment bakımından zengin “kursak sütüyle” besler ve bu dönemde kendi renkleri solabilir. Hayvanat bahçelerinde flamingolara karotenoid takviyesi verilir; verilmezse yavaş yavaş solarlar.

Ikigai DailyKartı aç
Sıradaki kartOrson Welles’in 1938’de yayımlanan radyo oyunu Dünyalar Savaşı, Marslıların New Jersey’e indiğini haber bültenleri biçiminde anlattı. Oyunun ülkeyi kitlesel paniğe sürüklediği hikâyesi büyük ölçüde gazetelerin eseriydi; panikleyenler, gazetelerin yazdığından çok daha azdı.Devam et →