Ikigai Daily
Menü
AzimBakış

Michelangelo, 1564’te seksen sekiz yaşında ölmeden kısa süre önce hâlâ Rondanini Pietà’yı yontuyordu: Meryem’in ölü İsa’yı taşıdığı bir mermer heykel. “Ancora imparo” (“Hâlâ öğreniyorum”) sözü de geleneksel olarak ona mal edilir, ama bunu kesin olarak belgeleyen bir kaynak yok.

Roma, 1564

SanatFelsefe

Kartın devamı

Michelangelo, Rondanini Pietà’ya 1550’lerin başında başladı ve hayatının son günlerine kadar ona dönüp durdu; mermeri defalarca yeniden yonttu. Figürler giderek inceldi, soyutlaştı; önceki bir hâlinden kalan fazladan bir kol hâlâ yanlarında duruyor. Heykel yarım kaldı ve bugün Milano’daki Castello Sforzesco’da. Aynı yıllarda Roma’daki Aziz Petrus Bazilikası’nın baş mimarıydı; bu görevi 1546’dan başlayarak maaş almadan yürüttü. Pietà, Meryem’in İsa’nın cansız bedeni başında yas tuttuğu sahneye verilen addır; Michelangelo’nun en ünlü Pietà’sı, yirmili yaşlarının başında yonttuğu ve Aziz Petrus’ta duran heykeldir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Sanat tarihi

İlgili kaynak: Michelangelo
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimSanat

Kanagava Açıklarında Büyük Dalga baskısıyla tanınan Japon sanatçı Katsushika Hokusai, 75 yaşlarındayken yetmişinden önce yaptığı hiçbir şeyin hesaba katılmaya değmediğini yazdı. Umudu, 110 yaşına geldiğinde çizdiği her noktanın, her çizginin canlı olmasıydı.

Bu sözler, 1834’te yayımlanan Fuji Dağı’nın Yüz Görünümü adlı resimli kitabının sonsözünde geçer; Hokusai o sırada geleneksel Japon yaş sayımına göre 75 yaşındaydı. Altı yaşından beri nesnelerin biçimlerini çizmeye tutkun olduğunu, hayvanların, kuşların, böceklerin, balıkların yapısını ve bitkilerin nasıl büyüdüğünü ancak yetmiş üçünde biraz kavramaya başladığını anlatır. Seksenlerinde ve doksanlarında daha da ilerlemeyi, yüz yaşında ise kutsal sayılacak bir ustalığa ulaşmayı umar. Yazıyı “çizime deli yaşlı adam” anlamına gelen Gakyō Rōjin Manji adıyla imzalamıştı. Büyük Dalga’yı yaklaşık 1831’de çoktan yapmıştı. 1849’da 88 yaşında ölene dek çalışmayı sürdürdü.

Katsushika HokusaiKartı aç
DinginlikSanat

John Cage’in 1952 tarihli 4′33″ adlı eserinde müzisyenler dört dakika otuz üç saniye boyunca hiçbir şey çalmaz; dinleyiciler bu sürede salonun kendi seslerini duyar.

Eserin ilk seslendirmesini piyanist David Tudor, 29 Ağustos 1952’de New York eyaletinde, Woodstock yakınlarındaki Maverick Konser Salonu’nda yaptı. Tudor piyanonun başına oturdu; üç bölümün her birine piyanonun kapağını kapatarak başladı, kapağı açarak bitirdi. Cage’in anlattığına göre birinci bölümde dışarıda rüzgâr ağaçları hışırdattı, ikinci bölümde çatıya yağmur damladı, üçüncüsünde ise seyirciler homurdandı, bazıları salonu terk etti. Cage’i bu esere iki şey götürmüştü: Robert Rauschenberg’in bembeyaz tabloları ve 1951’de Harvard’da, sesi neredeyse tamamen yutan yankısız bir odaya yaptığı ziyaret. Orada bile iki ses duymuş, bunların sinir sistemiyle kan dolaşımı olduğunu öğrenmişti. Buradan gerçek sessizliğin var olmadığı sonucuna vardı.

MoMAKartı aç
DinginlikSanat

Kintsugi, kırık seramiği lakeyle yapıştırıp çatlakları altın, gümüş ya da platin tozuyla kaplayan Japon onarım sanatıdır. Böylece çatlaklar gizlenmez; parıldayarak kabın hikâyesinin bir parçası olur.

Onarımda kullanılan lake urushi’dir, yani Japon lake ağacının özsuyu. Nemli ortamda yavaş sertleşir; tek bir onarım, metal tozu sürülmeden önce haftalarca süren yapıştırma, doldurma ve parlatma gerektirebilir. Sık anlatılan ama kanıtlanmamış bir hikâyeye göre zanaatin kökeni 15. yüzyılın sonuna uzanır: Şogun Ashikaga Yoshimasa çatlak bir Çin çay kâsesini onarılsın diye Çin’e gönderir, kâse sade metal zımbalarla tutturulmuş olarak geri gelir; bunun üzerine Japon ustalar daha güzel bir yol arar. Kintsugi, çay töreniyle ve sadeliğe, eskimişliğe, kusura değer veren wabi-sabi anlayışıyla birlikte gelişti. Onarılmış bazı kâseler, zamanla hiç kırılmamış olanlardan daha değerli sayıldı.

Smithsonian Institution / New Orleans Museum of ArtKartı aç
DinginlikSanat

Tibetli Budist keşişler, bir tanrının sarayını gösteren, daire biçiminde ince işlenmiş kum resimlerini, yani mandalaları, günler hatta haftalar boyunca tane tane yapar. Sonra bu resimleri törenle süpürüp kumu akan suya bırakırlar.

Renkli kum, çak-pur denen, üzeri tırtıklı ince metal hunilerden dökülür: Tırtıkların üzerinde bir çubuk gezdirildikçe kum birkaç tane birkaç tane akar. Her mandala, üç boyutlu kutsal bir sarayın düz bir planıdır; yalnızca Kalaçakra mandalasında 722 tanrı figürü bulunur. Resim tamamlanınca keşişler bir dağıtma töreni yapar. Deseni süpürüp bir yığın hâline getirir, kumu ipeğe sarılı bir kavanoza doldurur ve bir nehre ya da başka bir akarsuya götürürler; böylece taşıdığı bereketin dünyaya yayılacağına inanılır. Bütün bu tören, Budizmin hiçbir maddi şeyin kalıcı olmadığı öğretisini, yani geçiciliği yaşatır.

Tibetan Buddhist art (sand mandala)Kartı aç
AzimFelsefe

Bugün kanıtlanmış olan, bir zamanlar yalnızca hayal edilmişti.

Bu söz, Cennet ile Cehennemin Evliliği’ndeki keskin özdeyişlerden oluşan “Cehennemin Atasözleri” bölümünden. Blake kitaplarının çoğunu kendi eliyle yapardı: Yazıyla resmi bakır levhalara birlikte kazır, sayfaları kendisi basar, eşi Catherine’le birlikte elle boyardı; çünkü sıradan bir yayıncı böyle sayfaları basamazdı. Geçimini gravürcülükle sağladı; yaşarken şair ve ressam olarak pek tanınmadı. İngiliz Romantizminin büyük adlarından biri sayılması ancak ölümünden sonra oldu.

William BlakeKartı aç
Sıradaki kartAmerikalı romancı Zora Neale Hurston 1960’ta öldüğünde kitaplarının çoğu artık basılmıyordu; mezarına bir taş bile dikilmemişti. Yazar Alice Walker 1973’te Florida’da mezarın olabileceği yeri buldu, oraya bir taş diktirdi ve Hurston’ın eserlerinin yeniden okunmasına öncülük etti.Devam et →