AzimÖykü

Amerikalı gospel şarkıcısı ve gitaristi Sister Rosetta Tharpe, 1940’larda, rock and roll’un adı bile konmadan önce elektro gitarı gür sesle ve ustalıkla çalıyordu. Çalışı ve sahnedeki coşkusu, ilk rock and roll müzisyenlerine ilham verdi.

Rock and Roll Şöhretler Müzesi, 2018

Kartın devamı

Tharpe, annesiyle birlikte Pentekostal bir kilisede şarkı söyleyerek büyüdü. 1938’den itibaren gospeli gece kulüplerine ve plaklara taşıdı; bu, kiliseye gidenlerin bir kısmını şaşırttı. 1944’te kaydettiği “Strange Things Happening Every Day” adlı şarkı, 1945’te Billboard’un Siyah müzik listesinde ikinci sıraya çıktı ve çoğu zaman ilk rock and roll kayıtlarından biri sayılır. 1947’de Georgia’nın Macon kentinde 14 yaşındaki Little Richard’ı şarkı söylerken duydu ve konserini onunla açtı; bu, Little Richard’ın ücret aldığı ilk sahneydi. Johnny Cash de çocukken en sevdiği şarkıcının o olduğunu söylerdi. Mayıs 1964’te Manchester’da kullanılmayan bir tren istasyonunun peronunda, yağmur altında İngiliz televizyonu için çaldı. 2018’de Rock and Roll Şöhretler Müzesi’ne alındı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Sister Rosetta Tharpe

İlgili kaynak: Sister Rosetta Tharpe

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimGöç

1910’lardan 1970’lere uzanan Büyük Göç’te yaklaşık altı milyon Siyah Amerikalı, ABD’nin güneyinden kuzeyin, orta batının ve batının kentlerine taşındı. Bu göç çalışma hayatını, siyaseti, müziği ve aile yaşamını baştan biçimlendirdi.

İnsanlar, ırk ayrımını yasayla dayatan ve Güneyli Siyahların çoğunu oy kullanmaktan alıkoyan Jim Crow yasalarından, ırkçı şiddetten ve ortakçılıktan, yani ürünün bir payı karşılığında başkasının tarlasında çalışmanın getirdiği yoksulluktan kaçıyordu. Tarihçiler genellikle iki dalgadan söz eder: Birincisi, Birinci Dünya Savaşı kuzeydeki fabrikalarda işçi açığı yaratınca başladı ve yaklaşık 1916’dan 1940’a kadar sürdü; daha büyük olan ikinci dalga ise 1940’tan 1970’e kadar devam etti. Chicago, Detroit, New York ve Los Angeles’ta büyük Siyah toplulukları oluştu. Göçmenler Güney’in müziğini de beraberlerinde getirdi: Muddy Waters 1943’te Mississippi’den Chicago’ya taşındı ve elektrikli Chicago bluesunun doğuşuna katkıda bulundu. Kuzey’de de ayrımcılıkla karşılaştılar. Bunlardan biri, bankaların ve bir federal kurumun Siyahların yaşadığı mahalleleri konut kredisi için fazla riskli diye işaretlediği “redlining” uygulamasıydı.

The Great MigrationKartı aç

MerakMüzik

Mısırlı şarkıcı Ümmü Gülsüm, “Doğu’nun Yıldızı” lakabıyla 20. yüzyıl Arap dünyasının en çok sevilen seslerinden biri oldu. Klasik Arap şiirini uzun doğaçlamalarla söylediği aylık radyo konserleri, bütün bölgede milyonları radyo başına toplardı.

1900’lerin başında Nil Deltası’ndaki bir köyde doğdu. Çocukken Kur’an okumayı öğrendi, imam olan babasının küçük topluluğunda dinî ezgiler söyledi; sahneye çıkabilmesi için erkek çocuk kılığına sokuldu. Bu eğitim, sonradan aşk şarkılarına taşıdığı süslü ve esnek okuyuşu biçimlendirdi. 1937’den itibaren her ayın ilk perşembesi, Arap dünyasının dört bir yanına canlı yayımlanan bir konser verdi. Dinleyicinin coşkusuna karşılık bir dizeyi yineleyip her seferinde farklı söylediği için tek bir şarkı bir saati aşabiliyordu; şarkıcıyla dinleyicinin birlikte kapıldığı bu coşkuya Arapçada tarab denir. Mısır’ın 1967 savaşındaki yenilgisinden sonra yurt içinde ve dışında konserler verip gelirini devlete bağışladı. 1975’te Kahire’deki cenazesine yaklaşık dört milyon kişinin katıldığı tahmin ediliyor.

Umm KulthumKartı aç

AzimSanat

Hip-hop, 1970’lerde New York’un Bronx semtindeki mahalle partilerinde doğdu. DJ’ler iki pikapla plakların davul bölümlerini tekrar tekrar çalıyor, böylece dans hiç kesilmiyordu.

Hip-hop’un doğum tarihi genellikle 11 Ağustos 1973 kabul edilir. O gün DJ Kool Herc adıyla tanınan Clive Campbell, kız kardeşi Cindy’nin Bronx’taki 1520 Sedgwick Avenue binasının ortak salonunda düzenlediği okula dönüş partisinde plak çaldı. Herc, dansçıların en çok “break” denen bölümde coştuğunu fark etmişti: Şarkının sustuğu, davulun ve ritmin öne çıktığı kısa bölüm. Aynı plağın iki kopyasını iki pikapta çalıp birinden ötekine geçerek bu bölümü dakikalarca uzattı. Bu anı bekleyen dansçılara b-boy ve b-girl denmeye başladı; MC’ler de ritmin üzerine konuşup kafiyeli sözler söylemeye başladı, rap buradan doğdu. Grandmaster Flash ve Afrika Bambaataa gibi DJ’ler bu fikirleri daha da ileri taşıdı.

Smithsonian National Museum of African American History and CultureKartı aç

AzimSanat

Berry Gordy’nin 1959’da Detroit’te kurduğu plak şirketi Motown, kayıtlarını Hitsville U.S.A. adını verdiği eski bir evde yapıyordu. 1960 ile 1969 arasında 79 şarkısı Amerika’da ilk ona girdi.

Berry Gordy Jr., Detroit’te bir otomobil fabrikasında bant işçisi olarak çalışmış, şarkılar yazmıştı. Ocak 1959’da ailesinden aldığı 800 dolar borçla Tamla Records’u kurdu; şirket 1960’ta Motown Record Corporation adını aldı. 1959’da West Grand Bulvarı 2648 numaradaki eski bir fotoğraf stüdyosunu satın aldı, arka tarafı küçük bir kayıt stüdyosuna çevirdi ve ailesiyle üst kata taşındı. Şarkı yazarları, prodüktörler, sonradan Funk Brothers adıyla tanınan stüdyo grubu ve sanatçılara sahnede nasıl duracaklarını öğreten eğitmenler aynı çatı altında çalışıyordu; hangi kaydın yayımlanacağına her hafta yapılan bir toplantıda oyla karar veriliyordu. The Supremes, Marvin Gaye ve Stevie Wonder bu evden yetişti. Siyahi bir girişimcinin şirketi olan Motown, Amerika’da radyonun ve listelerin hâlâ ırka göre ayrıldığı bir dönemde beyaz dinleyicilere de geniş ölçüde ulaştı.

GRAMMY Museum / Motown MuseumKartı aç

MerakTarih

Violet Jessop, 1911’de bir savaş gemisiyle çarpışan Olympic’te, 1912’de batan Titanic’te ve 1916’da batan Britannic’te çalışıyordu. Birbirinin kardeşi olan bu üç gemideki kazaların hepsinden sağ çıktı ve sonra da uzun yıllar denizde çalıştı.

Jessop 1887’de Arjantin’de İrlandalı bir ailenin kızı olarak doğdu ve yirmili yaşlarının başında kamarot olarak denize açıldı. Eylül 1911’de, HMS Hawke kruvazörü Olympic’e çarptığında bu gemide çalışıyordu; kimse ölmedi. Nisan 1912’de Titanic’te 16 numaralı filikaya binmesi emredildi ve bir subay ona bakması için bir bebek verdi. Birinci Dünya Savaşı sırasında hastane gemisi Britannic’te hemşire olarak görev yaptı; gemi Kasım 1916’da Ege Denizi’nde bir Alman mayınına çarptı. Jessop’un bindiği filika hâlâ dönen pervanelere doğru sürüklenince suya atladı ve başından yaralandı. Savaştan sonra yolcu gemilerinde çalışmayı sürdürdü ve 1950’de emekli olup Suffolk’taki Great Ashfield köyüne yerleşti.

Violet JessopKartı aç

Sıradaki kartIgor Stravinsky’nin balesi Bahar Ayini, 29 Mayıs 1913’te Paris’teki ilk gösteriminde vurgulu, düzensiz ritimleri ve ayaklarını yere vuran dansçılarıyla salonu birbirine kattı. Salonda kavga çıktığı hikâyesi sonradan abartıldı, ama yaşanan şok gerçekti.Devam et →