AzimÖykü

Güney Afrikalı şarkıcı Miriam Makeba, hükümet 1960’ta pasaportunu iptal edince ülkesine dönemedi. Otuz yıl sürgünde yaşadı; konserlerini ve Birleşmiş Milletler’deki tanıklığını apartheid rejimine karşı mücadelede kullandı.

Miriam Makeba

Kartın devamı

Apartheid, Güney Afrika’da 1948’den 1990’ların başına kadar süren ve ırk ayrımını yasayla dayatan rejimin adıdır. Makeba 1959’da, şarkı söylediği apartheid karşıtı Come Back, Africa filminin Venedik’teki galasına katılmak için ülkesinden ayrıldı; ardından Harry Belafonte’nin yardımıyla New York’a yerleşti. 1960’ta annesinin cenazesi için dönmek istediğinde ülkeye sokulmadı. 1963’te bir Birleşmiş Milletler komitesinde apartheid’ı anlattı; plakları da ülkesinde yasaklandı. 1966’da Belafonte’yle yaptıkları ortak albümle Grammy Ödülü’nü paylaştılar; 1967’de Pata Pata şarkısı dünya çapında sevildi. Nelson Mandela serbest bırakıldıktan sonra, 1990’da ülkesine döndü. Geniş kitleler onu “Mama Africa” diye anıyordu.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Miriam Makeba

İlgili kaynak: Miriam Makeba

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

DinginlikBiyografi

Neşet Ertaş (1938–2012), Türkiye’nin en sevilen halk müzisyenlerinden biriydi. Orta Anadolu’nun yüksek perdeden, uzun soluklu okunan yanık havası bozlağı babası Muharrem Ertaş’tan öğrendi ve kendi yazdığı türkülerle yeniledi.

Ertaş, 1938’de Kırşehir’in bir köyünde, Abdal bir ailede doğdu. Abdallar, Orta Anadolu’da çalgıcılığı kuşaktan kuşağa meslek olarak sürdüren, düğünlerde ve toplantılarda çalıp söyleyen bir topluluktur. Neşet daha çocukken bağlamasıyla babasının yanında köy köy dolaştı. 1976’da geçirdiği felç yüzünden çalamaz hâle geldi; 1979’da tedavi için gittiği Almanya’da 24 yıl kaldı ve Avrupa’nın dört bir yanında gurbetçilere konserler verdi. 2002’de kendisine önerilen Devlet Sanatçısı unvanını, hepimizin zaten bu devletin sanatçısı olduğunu, ayrı bir unvanın ayrımcılık gibi geldiğini söyleyerek geri çevirdi. 2011’de İstanbul Teknik Üniversitesi’nden fahri doktora aldı; 2012’de İzmir’de hayatını kaybetti.

Neşet ErtaşKartı aç

DinginlikBiyografi

Hawaii’nin son hükümdarı Liliʻuokalani, aynı zamanda çok sayıda şarkı besteledi. 1895’te ʻIolani Sarayı’nda tutsakken yazdığı Kuʻu Pua i Paoakalani, bir destekçisinin ona bahçesinden getirdiği çiçekleri anlatır. Çiçekler, okuması yasaklanan gazetelere sarılı gelirdi.

Liliʻuokalani 1891’de tahta çıktı. Ocak 1893’te ABD askerlerinin desteğini alan bir grup Amerikalı ve Avrupalı iş insanı Hawaii Krallığı’nı devirdi. 1895’te onu yeniden tahta çıkarmak için başlatılan ayaklanma başarısız olunca kraliçe tutuklandı, tahttan çekilmeye zorlandı ve ʻIolani Sarayı’nın üst katındaki bir odada yaklaşık sekiz ay tutuldu. Siyasi haberlerden uzak tutulduğu için olup biteni çiçeklerin sarıldığı gazetelerden öğrendi. Toplam 150’den fazla şarkı yazdı. Bunlar arasında 1866’dan 1876’ya kadar krallığın millî marşı olan He Mele Lāhui Hawaiʻi ile bugün de Hawaii’nin en bilinen şarkılarından Aloha ʻOe (1878) vardır. ABD, Hawaii’yi 1898’de topraklarına kattı.

LiliʻuokalaniKartı aç

AzimBiyografi

Şilili şarkıcı ve söz yazarı Violeta Parra, 1950’lerde ülkesini dolaşıp köylerdeki halk müzisyenlerinden şarkılar derledi. Öğrendiklerini radyo programlarına, plaklara, kendi şarkılarına ve görsel sanat çalışmalarına taşıdı.

Parra (1917–1967) sanatçı bir aileden geliyordu; kardeşi Nicanor Parra, Şili’nin en tanınmış şairlerinden biri oldu. Violeta, şarkıları hiç yazıya geçirilmemiş yaşlı halk müzisyenlerini tek tek buldu; başta 1966 tarihli Gracias a la vida olmak üzere kendi besteleri de bu geleneğe yeniden can verdi. Kumaştan dikilen resimler, yani arpilleralar da yaptı. 1964’te, çoğu kaynağa göre, Louvre Sarayı’ndaki Dekoratif Sanatlar Müzesi’nde kişisel sergi açan ilk Latin Amerikalı sanatçı oldu. Çalışmaları, 1960’lar ve 70’lerde yükselen Şili Yeni Şarkı (Nueva Canción Chilena) hareketinin temelini attı. 1967’de hayatını kaybetti.

Violeta ParraKartı aç

MerakBiyografi

Perulu şarkıcı Yma Sumac’ın sesi olağanüstü genişti; en pes notalardan çok tiz notalara kadar uzanıyordu. 1950’lerde gösterişli orkestra düzenlemeleriyle yayımlanan kayıtları onu dünya çapında bir yıldız yaptı.

Sumac, 1922’de Peru’da Zoila Augusta Emperatriz Chávarri del Castillo adıyla doğdu. Besteci Les Baxter’la hazırladığı ve Capitol Records’tan çıkan ilk albümü Voice of the Xtabay (1950), And ezgilerinden esinlenen şarkıları görkemli bir Hollywood orkestrasyonuyla sundu ve çok sattı. Reklamlarda bir İnka prensesi olarak tanıtıldı. Bir de asılsız bir dedikodu yayıldı: güya asıl adı Amy Camus’tü, Brooklyn’de yaşayan bir ev kadınıydı ve adını tersten yazıyordu. Ses genişliği için verilen rakamlar dört buçuk ile beş oktav arasında değişir; besteci ve eleştirmen Virgil Thomson’a göre beş oktava çok yakındı. 1960’ta Sovyetler Birliği’nde altı aydan uzun süren bir turneye çıktı. 2008’de Los Angeles’ta öldü.

Yma SumacKartı aç

AzimMüzik

Ludwig van Beethoven, sağırlaşmakta olduğunu anladığı 1802 yılında kardeşlerine özel bir mektup yazdı. Bugün Heiligenstadt Vasiyeti diye bilinen bu mektupta umutsuzluğunu, yalnızlığını ve ölüm düşüncelerini anlattı; kendisini hayatına son vermekten yalnızca sanatının alıkoyduğunu yazdı.

Beethoven bu mektubu Ekim 1802’de, doktorunun işitmesini dinlendirmesi için gönderdiği, o zamanlar Viyana’nın dışında bir köy olan Heiligenstadt’ta yazdı. Kısmen bir vasiyetnameyi andırdığı için vasiyet diye anılır, ama Beethoven onu hiç göndermedi; mektup 1827’deki ölümünden sonra kâğıtları arasında bulundu. Mektupta sağırlığını insanlardan saklamanın utancını ve besteleyecek daha çok müziği olduğu için yaşamaya devam etme kararını anlatır. Beethoven yirmi beş yıl daha yaşadı ve işitmesi giderek kaybolurken Dokuzuncu Senfoni de dâhil en büyük eserlerinin birçoğunu besteledi. Anlatılanlara göre senfoninin 1824’teki ilk seslendirilişinde, duyamadığı alkışları görebilsin diye bir şarkıcı onu seyirciye doğru çevirdi.

Müzik tarihiKartı aç

Sıradaki kartNeşet Ertaş (1938–2012), Türkiye’nin en sevilen halk müzisyenlerinden biriydi. Orta Anadolu’nun yüksek perdeden, uzun soluklu okunan yanık havası bozlağı babası Muharrem Ertaş’tan öğrendi ve kendi yazdığı türkülerle yeniledi.Devam et →