Ikigai Daily
Menü
AzimÖykü

Alice Coachman ırk ayrımının sürdüğü Georgia’da, beyazlara ayrılmış spor alanlarına giremeden büyüdü; toprak yollarda çıplak ayakla koşuyor, iplerle sopalardan yaptığı çıtaların üzerinden atlıyordu. 1948 Londra Olimpiyatları’nda yüksek atlamada altın madalya aldı; olimpiyat şampiyonu olan ilk siyahi kadındı.

Alice Coachman

TarihSağlıkBiyografi

Kartın devamı

1,68 metrelik şampiyonluk atlayışını ilk denemesinde yaptı ve olimpiyat rekoru kırdı. İngiliz Dorothy Tyler da aynı yüksekliği geçti ama ancak ikinci denemesinde; bu yüzden altın Coachman’ın oldu. Madalyasını Kral VI. George verdi. O oyunlarda atletizmde altın kazanan tek Amerikalı kadındı. En güçlü yılları savaşa denk gelmişti; 1940 ve 1944 olimpiyatları iptal edilmişti. Yine de 1939’dan 1948’e kadar on yıl üst üste Amerikan Amatör Atletizm Birliği’nin yüksek atlama şampiyonluğunu kazandı. 1952’de Coca-Cola onu reklam yüzü yaptı; böylece uluslararası bir markanın reklamını yapan ilk Afro-Amerikan kadın oldu.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Alice Coachman

İlgili kaynak: Yüksek atlama
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimBiyografi

Filipinli çocuk doktoru Fe del Mundo, 1957’de Quezon City’de ülkenin ilk çocuk hastanesini açtı; parasını evini satarak ve büyük bir kredi çekerek buldu. Çocuk sağlığı hizmetini köylere de taşıdı, elektriği olmayan yerler için bambudan bir kuvöz tasarladı.

1911’de Manila’da doğan del Mundo, 1933’te Filipinler Üniversitesi’nden hekim olarak mezun oldu; ardından Harvard Tıp Fakültesi’nde ve Boston Çocuk Hastanesi’nde çocuk hastalıkları üzerine eğitim aldı. 1941’de, Japon işgalinden hemen önce ülkesine döndü ve Santo Tomas sivil esir kampında tutulan çocuklara baktı; bu yüzden “Santo Tomas’ın meleği” diye anıldı. Kurduğu Children’s Medical Center 1957’de açıldı. Kırsal bölgelere emzirmeyi ve çocuk bakımını öğreten ekipler gönderdi, köy ebelerinin sağlık hizmetine katılması için uğraştı. Yazdığı Textbook of Pediatrics uzun yıllar Filipin tıp fakültelerinde okutuldu. 1980’de Filipinler’de Ulusal Bilim İnsanı unvanı verilen ilk kadın oldu. 2011’de 99 yaşında öldü.

Fe del MundoKartı aç
AzimBiyografi

Amerikalı kanser hekimi Jane C. Wright, kemoterapi ilaçlarını laboratuvarda üretilen tümör dokusu üzerinde denedi ve sonuçları hastaların tedaviye verdiği yanıtla karşılaştırdı. Bu çalışmalar kemoterapinin deneme yanılmadan kurtulup daha sistemli bir bilime dönüşmesine yardım etti.

1919’da New York’ta doğan Wright, 1949’da cerrah babası Louis T. Wright’ın yanında, Harlem Hastanesi Kanser Araştırma Vakfı’nda çalışmaya başladı. Baba kız, laboratuvar farelerine güvenmek yerine hastaların tümörlerinden alınan örnekleri laboratuvarda üretip aday ilaçlarla denediler, sonra laboratuvar sonuçlarının klinikte olanlarla örtüşüp örtüşmediğine baktılar. Wright 1951’de metotreksat adlı ilacın bazı meme ve deri kanserlerini küçültebildiğini bildirdi; ilaç bugün de yaygın olarak kullanılıyor. Güçlü ilaçları ameliyatsız, kateter denen ince bir tüple karaciğer ve dalak gibi organların derinindeki tümörlere ulaştırmanın yolunu da buldu. 1964’te Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’ni (ASCO) kuran yedi hekimin tek kadını oydu; 1967’de New York Medical College’da dekan yardımcısı oldu. 2013’te öldü.

Jane C. WrightKartı aç
AzimSağlık

Japon kayakçı ve dağcı Yuichiro Miura, 70 yaşından sonra Everest’in zirvesine üç kez çıktı: 2003’te, 2008’de 75 yaşında ve 23 Mayıs 2013’te 80 yıl 223 günlükken. Dört kez kalp ritmi bozukluğu ameliyatı geçirmiş olmasına rağmen yaptığı bu son tırmanışla, zirveye çıkan en yaşlı insan olarak kayıtlara geçti.

Miura’nın adı ilk kez 1970’te duyuldu: Everest’in zirvesinin altındaki yüksek boyun South Col’den paraşütle hızını keserek kayakla yaklaşık 2.000 metre alçaldı. Bir ara düşüp 400 metre kadar kaydı ve derin bir buz yarığının biraz önünde durabildi. Bu inişi anlatan The Man Who Skied Down Everest (Everest’ten Kayakla İnen Adam) En İyi Belgesel Oscar’ını kazandı; bu ödülü alan ilk spor filmiydi. Miura 2008’den sonra kalp ritmi bozukluğu yüzünden dört kez ameliyat oldu. 80 yaşında zirveye çıktıktan sonra inişi yürüyerek tamamlayamadı ve yaklaşık 6.500 metreden helikopterle indirildi; Guinness kuralları zirve rekoru için buna izin veriyor.

Yuichiro MiuraKartı aç
AzimSağlık

Fauja Singh koşmaya seksenli yaşlarında, önce eşini, ardından bir oğlunu kaybedince başladı. İlk maratonunu 2000’de Londra’da, 89 yaşında koştu. 16 Ekim 2011’de Toronto Waterfront Maratonu’nu 8 saat 11 dakikada bitirdiğinde, İngiliz pasaportundaki doğum tarihine göre 100 yaşındaydı.

Singh, Hindistan’ın kuzeyindeki Pencap’ta çiftçilik yapmıştı; ailesinin anlattığına göre beş yaşına kadar yürüyememişti. 1990’larda İngiltere’ye göç etti ve Londra’nın doğusundaki Ilford’da oğullarından birinin yanına yerleşti. Guinness Dünya Rekorları Toronto koşusunu hiçbir zaman kayda geçirmedi; Singh’in doğum belgesi yoktu ve yaşını kanıtlamaya pasaport tek başına yetmiyordu. Hayatı boyunca dokuz kadar maraton koştu; son yarışı 2013’te Hong Kong’daki 10 kilometrelik bir koşuydu. Temmuz 2025’te, doğduğu köy Beas Pind’de bir aracın çarpması sonucu hayatını kaybetti; pasaportuna göre 114 yaşındaydı.

Fauja SinghKartı aç
AzimTarih

Kathrine Switzer 1967’de Boston Maratonu’nu resmî göğüs numarasıyla koşan ilk kadın oldu; yarışa “K.V. Switzer” adıyla kaydolmuştu. Birkaç kilometre sonra yarış görevlisi Jock Semple onu yakalayıp 261 numarasını koparmaya çalıştı. Erkek arkadaşı görevliyi itip uzaklaştırdı, Switzer de yarışı bitirdi.

1967’de Boston Maratonu kadınları yarışa kabul etmiyordu. Bir yıl önce Bobbi Gibb, başlangıç noktasının yakınındaki çalıların arasından çıkıp numarasız koşmuştu. Semple’ın Switzer’a saldırdığı anın fotoğrafları dünyayı dolaştı. Görevliyi iten erkek arkadaşı Tom Miller bir çekiç atıcısıydı. Olayın ardından Amerikan Amatör Atletizm Birliği kadınların erkeklerle aynı yarışlara katılmasını yasakladı; yasak, Boston’un kadınları resmen kabul ettiği 1972’ye kadar sürdü. Switzer o yıl üçüncü oldu ve kupasını Semple verdi; ikisi sonradan dost oldu. İlk koşusundan elli yıl sonra, 2017’de, 70 yaşındaki Switzer Boston’u yine 261 numarayla koştu ve organizatörler bu numarayı onun onuruna bir daha kimseye vermeme kararı aldı.

Kathrine SwitzerKartı aç
Sıradaki kartSanayi öncesi Avrupa’da pek çok insan geceyi iki parça hâlinde uyurdu: “ilk uyku” ile “ikinci uyku” arasında bir saat, bazen daha uzun süre uyanık kalırdı. Tarihçi A. Roger Ekirch bu düzene dair 500’den fazla kayıt buldu; ne kadar yaygın olduğu ise hâlâ tartışılıyor.Devam et →