DinginlikAlıntıBağlam ve kaynaklar

Ölürüz. Hayatın anlamı belki budur. Ama dil kurarız. Hayatlarımızın ölçüsü belki de budur.

Toni Morrison, Nobel konuşması

Neden önemli?

Fikrin bağlamı

Morrison, Nobel konuşmasını bu dört cümleyle bitirdi. Konuşmanın merkezinde bir mesel var: Çocuklar ellerinin arkasına sakladıkları kuşu sorarlar kör yaşlı kadına, ölü mü diri mi diye. Kadın bilemeyeceğini söyler; bildiği tek şey, kuşun onların elinde olduğudur. Kuş dildir. Dikkatsizlik de öldürür onu, zalimlik de. Üstelik dil, yaptığımız şeyler içinde onu söyleyen ağızdan uzun yaşayan tek şeydir.

Kaynağın izi

Daha fazla okuyun.

Kaynak: Toni Morrison, Nobel Lecture (1993)

Arka plan okuması: Nobel Edebiyat ÖdülüDaha güçlü bir kaynak bulunduğunda atıf ve bağlamı güncelliyoruz. Düzeltmeleri editör sayfasından paylaşabilirsiniz.

Mobil uygulamayı indir Editoryal yaklaşım

İlgili kartlar

Aynı konuya veya okuma biçimine dokunan başka kartlar.

Q0354

DinginlikEdebiyat

Görüşlere fazla önem vermemelisin. Yazılı söz değiştirilemez; görüşler ise çoğu zaman yalnızca umutsuzluğun ifadesidir.

Kafka’nın Dava romanından (1914–15’te yazıldı, ölümünden sonra 1925’te yayımlandı). Katedral sahnesinde bir rahip, Josef K.’ya ‘Yasa Önünde’ meselini anlatır; bu cümle, meselin yorumu üzerine giriştikleri düellodan gelir: Metin sabittir, ama çevresindeki yorumlar durmadan çoğalır. Kafka bunu görüşün kendisine dair bir uyarıya çevirir — görüş çoğu zaman kavrayış değil, otorite kılığına girmiş kaygıdır.

Franz KafkaKartı aç

Q0509

DinginlikEdebiyat

Sözcükler, insanlığın kullandığı en güçlü ilaçtır.

Kipling’e atfedilir. Sözcükleri bir ‘uyuşturucu’ olarak niteler; çünkü dil sarhoş edebilir, teselli edebilir, kışkırtabilir ya da iyileştirebilir — söylediklerimizde ne kadar güç olduğunun bir hatırlatması.

Rudyard Kipling, address to the Royal College of Surgeons (1923)Kartı aç

Q1266

DinginlikEdebiyat

Bir sözcük, ardından bir sözcük, ardından bir sözcük daha — işte güç budur.

Kanadalı romancının, yazının nasıl biriktiği üzerine sözü. Tek bir sözcük pek bir şey yapmaz; güç, bir dünya ayağa kalkana dek onları sabırla, birbiri ardına dizmektedir.

Margaret AtwoodKartı aç

Q1444

MerakEdebiyat

Oulipo, katı kuralları, kalıpları ve yazı kısıtlarını engel değil, yeni metinler üretmek için kullanılan yaratıcı düzenekler olarak gören bir edebiyat hareketidir.

Bir harfi hiç kullanmamak, matematiksel bir kalıba uymak ya da hazır bir yapıyı tersine çevirmek dili alışkanlıklarından çıkarabilir. Kısıt burada ceza değil, keşif aracıdır. Georges Perec gibi yazarlar dar bir kuralın tuhaf kapılar açabildiğini gösterdi; çünkü zihin bildiği yolu kaybedince başka bir yol bulmak zorunda kalır.

Poetry FoundationKartı aç

Q1647

DinginlikDil

Tsundoku, kitap edinip onları okunmadan yığmaya bırakma pratiğidir. Sözcük hiçbir azar taşımaz — ‘yığmak’ ile ‘okumak’ı birleştirir ve Japonca kullanım yığını epeyce zararsız sayar.

Basılı olarak 1870’lerde, başlangıçta koleksiyonu okumasını aşan bilginlere dair hafif bir şaka olarak görünür. İçindeki sevecenlik asıl meseledir: Okunmamış kitap yığını bir ahlaki başarısızlık değil, niyetlerin, merakın ve iyimserliğin kaydıdır. Yazar Umberto Eco on binlerce ciltlik bir kütüphane tutuyordu ve okunmamış olanların değerli kısım olduğunu savunuyordu — daha ne kadar bilinecek şey olduğunun özel bir hatırlatıcısı. İngilizce sözcüğü ancak yakınlarda ödünç aldı; bu da ihtiyacın baştan beri var olduğunu düşündürüyor.

JapaneseKartı aç

Sıradaki kartYüzleşilen her şey değiştirilemez; ama yüzleşilmeden hiçbir şey değiştirilemez.Q2075

Ölürüz. Hayatın anlamı belki budur. Ama dil kurarız. Hayatlarımızın ölçüsü belki de budur.

Fikrin bağlamı

Daha fazla okuyun.

Bununla ilgili başka kartlar.

Görüşlere fazla önem vermemelisin. Yazılı söz değiştirilemez; görüşler ise çoğu zaman yalnızca umutsuzluğun ifadesidir.

Sözcükler, insanlığın kullandığı en güçlü ilaçtır.

Bir sözcük, ardından bir sözcük, ardından bir sözcük daha — işte güç budur.

Oulipo, katı kuralları, kalıpları ve yazı kısıtlarını engel değil, yeni metinler üretmek için kullanılan yaratıcı düzenekler olarak gören bir edebiyat hareketidir.

Tsundoku, kitap edinip onları okunmadan yığmaya bırakma pratiğidir. Sözcük hiçbir azar taşımaz — ‘yığmak’ ile ‘okumak’ı birleştirir ve Japonca kullanım yığını epeyce zararsız sayar.