AzimAlıntıBağlam ve kaynaklar

Kapitalizmin içinde yaşıyoruz, gücü kaçınılmaz görünüyor — ama bir zamanlar kralların kutsal hakkı da öyle görünüyordu.

Ursula K. Le Guin, Ulusal Kitap Ödülleri konuşması

Neden önemli?

Fikrin bağlamı

Le Guin seksen beş yaşındaydı; Amerikan edebiyatına katkı ödülünü almak için sahneye çıkmış, mikrofon başındaki birkaç dakikasını kendisini ödüllendiren sektörü eleştirmeye ayırmıştı. Yayıncıların kitabı bir mal gibi sattığını, yazarların da buna göz yumduğunu söyledi. Ardından bu cümle geldi ve altındaki asıl sav: Kalıcı görünen her düzen bir zamanlar doğanın kendi düzeni diye savunuldu; hepsini de tartışılabilecek insanlar kurmuştu.

Kaynağın izi

Daha fazla okuyun.

Kaynak: Ursula K. Le Guin, National Book Awards speech (2014)

Arka plan okuması: Ursula K. Le GuinDaha güçlü bir kaynak bulunduğunda atıf ve bağlamı güncelliyoruz. Düzeltmeleri editör sayfasından paylaşabilirsiniz.

Mobil uygulamayı indir Editoryal yaklaşım

İlgili kartlar

Aynı konuya veya okuma biçimine dokunan başka kartlar.

Q0598

AzimFelsefe

Shakespeare, Julius Caesar’da şöyle yazar: ‘Kusur, sevgili Brutus, yıldızlarımızda değil, kendimizdedir.’ Bu söz, kaderin içine saklanmaya karşı çıkar.

Julius Caesar’dan (I. Perde, 2. Sahne): Cassius, Brutus’u kaderi — ‘yıldızları’ — suçlamayı bırakıp harekete geçmeye çağırır. Shakespeare astrolojiyi bir sorumluluk sorusuna çevirir: Hayatımızı kaderden çok kendi seçimlerimiz biçimlendirir.

William ShakespeareKartı aç

Q2080

DinginlikEdebiyat

Cehennemin ortasında cehennem olmayan kim ve ne varsa, onu aramayı ve tanımayı öğren; sonra onu yaşat, ona yer aç.

Bunlar, Marco Polo’nun yaşlanan Kubilay Han’a elli beş hayalî kenti anlattığı kitabın son satırlarıdır. Konuşulan cehennem başka bir yerde ya da ileride değildir; Polo’ya göre birlikte yaşayarak kurduğumuz cehennemdir ve ondan çıkmanın yalnızca iki yolu vardır. Birincisi, onu fark etmeyi bırakmak. İkincisi ise budur: Sürekli dikkat ister ve karşılığında hiçbir teselli vermez.

Italo Calvino, Invisible Cities (1972)Kartı aç

Q2119

AzimEdebiyat

Bir gemi yapmak istiyorsan, insanları odun toplamaya çağırma — onlara denizin uçsuz bucaksızlığını özlet.

Saint-Exupéry bu cümleyi hiç yazmadı. Basılı olarak bilinen en erken hâli, 1995 tarihli Amerikan bir diyet kitabında ve orada sahibi belirsiz bir özdeyiş diye geçiyor; adı ise 2007 dolaylarında, yönetim seminerleri yoluyla cümleye yapıştı. Fikrin izi ‘Kale’de gerçekten var; uçağı 1944’te Akdeniz üzerinde kaybolduktan sonra yarım bulunan o dağınık kitapta. Yani iyi bir cümle, ama pasaportu biraz utandırıcı.

Widely attributed to Antoine de Saint-Exupéry; a later paraphraseKartı aç

Q2127

DinginlikEdebiyat

Nizamülmülk’ün Siyasetname’si elli bölümde bir hükümdarın dini, askeri, parayı, saray erkânını ve haber alma ağını nasıl yönetmesi gerektiğini anlatır.

Kitabı, işi çoktan yapmış bir adam geç bir yaşta yazdı ve öyle de okunur: Kuramdan çok birikmiş pratiktir; doğru ya da fena hâlde yanlış yapmış hükümdarların hikâyeleriyle örneklenir. İktidar konusunda duygusal değildir — hükümdarın yetkisi mutlak olmalı, haberciler iyi olmalı, hazine gözetilmelidir. Dokuz yüzyıl önce, artık var olmayan bir imparatorluk için yazıldı; ayakta kalmasının nedeni anlattıklarının çoğunun hiç de ortaçağa ait olmamasıdır.

SiyasatnamaKartı aç

Q0106

DinginlikEdebiyat

Yara, ışığın sana girdiği yerdir.

Yaralarımız ve kırılıp açılan yerlerimiz, içgörü ile gelişmenin geldiği açıklıklar hâline gelebilir. Mevlânâ ile ilişkilendirilir.

Fars atasözüKartı aç

Sıradaki kartAslanların kendi tarihçileri olana dek, av hikâyesi hep avcıyı yüceltecek.Q2077

Kapitalizmin içinde yaşıyoruz, gücü kaçınılmaz görünüyor — ama bir zamanlar kralların kutsal hakkı da öyle görünüyordu.

Fikrin bağlamı

Daha fazla okuyun.

Bununla ilgili başka kartlar.

Shakespeare, Julius Caesar’da şöyle yazar: ‘Kusur, sevgili Brutus, yıldızlarımızda değil, kendimizdedir.’ Bu söz, kaderin içine saklanmaya karşı çıkar.

Cehennemin ortasında cehennem olmayan kim ve ne varsa, onu aramayı ve tanımayı öğren; sonra onu yaşat, ona yer aç.

Bir gemi yapmak istiyorsan, insanları odun toplamaya çağırma — onlara denizin uçsuz bucaksızlığını özlet.

Nizamülmülk’ün Siyasetname’si elli bölümde bir hükümdarın dini, askeri, parayı, saray erkânını ve haber alma ağını nasıl yönetmesi gerektiğini anlatır.

Yara, ışığın sana girdiği yerdir.