Bazen bir söz yeter

İlham

Başlamak, cesaret toplamak ya da zor bir günün ardından devam etmek için okuyabileceğiniz sözler.

Bu konudaki kartlarSayfa 1Ek açıklama ve kaynaklar

İlgili konular

Başka hangi konulara bakabilirsiniz?

Bu başlıktaki kartlar aşağıda. İsterseniz ilgili konulardan biriyle devam edin.

AzimOkuma seçeneği
MerakOkuma seçeneği
MerakBiyografi

Amerikalı matematikçi Karen Uhlenbeck, 2019’da matematiğin en büyük ödüllerinden Abel Ödülü’nü kazanan ilk kadın oldu. Ödülü, geometriyi fizik denklemleriyle buluşturan yöntemleri, özellikle de bu denklemlerin çöktüğü noktaların nasıl ele alınacağını göstermesi sayesinde aldı.

Geometride ve fizikte pek çok problem, tel bir çerçeveye gerilmiş sabun zarı gibi en düzgün ya da en düşük enerjili biçimi arar. Bazen enerji tek bir noktada toplanır ve düzgün biçim o noktada büzülüp kopar; matematikçiler buna kabarcık oluşumu der. Uhlenbeck 1980’lerin başında, kısmen Jonathan Sacks’le birlikte, bu çöküşün denetlenebileceğini gösterdi: Birkaç nokta dışında biçim düzgün kalır, o noktalarda kaybolan enerji de ayrıca incelenebilen küçük, küre benzeri parçalarda toplanır. Bu sonuçlar, parçacık fiziğindeki kuvvetlerin matematiği olan ayar kuramının temel araçlarından oldu. 1942’de Cleveland’da doğan Uhlenbeck, 1983’te MacArthur Bursu’nu, 2000’de ABD Ulusal Bilim Madalyası’nı aldı. Princeton’daki İleri Araştırmalar Enstitüsü’nde matematiğe daha çok kadın kazandırmayı amaçlayan bir programın kurucuları arasında yer aldı.