
The story behind the card
The particles, mostly electrons and protons, are funnelled into two rings around the magnetic poles, called the auroral ovals, and strike oxygen and nitrogen in the upper atmosphere, most often around 100 km up. The atoms and molecules give off the energy they receive as light. Oxygen gives the common green glow and, higher up, a rarer red; nitrogen adds blue and purple lower down. Galileo used the name aurora borealis in 1619, after Aurora, the Roman goddess of the dawn, and Boreas, the Greek god of the north wind; its southern twin is the aurora australis. During strong solar storms the ovals widen and auroras appear far from the poles. In May 2024, in the strongest geomagnetic storm for more than 20 years, they were seen from Spain, Turkey and Cyprus, and even from the Canary Islands.
Türkçe oku
Dünya'nın manyetik alanı, Güneş'ten gelen yüklü parçacık akınının, yani güneş rüzgârının çoğunu saptırır; ama bir kısmını kutup bölgelerine yönlendirir. Bu parçacıklar atmosferin seyrek üst katmanlarına çarptığında hava ışıldar ve kutup ışıkları oluşur.
Çoğu elektron ve protondan oluşan bu parçacıklar, manyetik kutupların çevresinde halka biçimli iki kuşağa yönelir; bunlara aurora ovali denir. Parçacıklar üst atmosferdeki oksijen ve azota çoğunlukla 100 km kadar yükseklikte çarpar; atomlar ve moleküller aldıkları enerjiyi ışık olarak geri verir. En sık görülen yeşil ışık oksijenden gelir; oksijen daha yükseklerde, daha seyrek görülen kırmızıyı da üretir. Azot ise alt kısımlara mavi ve mor tonlar katar. “Aurora borealis” adını 1619'da Galileo kullandı: Aurora, Romalıların şafak tanrıçası, Boreas da eski Yunanlıların kuzey rüzgârı tanrısıdır. Güney yarımküredeki kardeşine “aurora australis” denir. Güçlü güneş fırtınalarında bu kuşaklar genişler ve kutup ışıkları kutuplardan çok uzakta da görülür. Mayıs 2024'te, 20 yılı aşkın sürenin en güçlü jeomanyetik fırtınasında kutup ışıkları İspanya'dan, Türkiye'den ve Kıbrıs'tan, hatta Kanarya Adaları'ndan görüldü.