The English word ‘disaster’ comes from the Italian for ‘ill-starred’, from a time when misfortune was blamed on the stars. Other everyday words keep old history too: ‘quarantine’ comes from the Italian for forty days, and ‘robot’ from a Czech word for forced labour.

Merriam-Webster synthesis

ScienceLanguage

The story behind the card

Disaster reached English in the 1590s through French désastre, from Italian disastro: dis-, meaning bad, and astro, star. In astrology a planet in the wrong position was thought to bring calamity, and English still says ‘ill-starred’. Quarantine goes back to plague-era ports. In 1377 the city of Ragusa, now Dubrovnik in Croatia, made new arrivals wait 30 days in isolation, and in 1448 Venice extended the wait to 40 days, quaranta giorni in Italian. Robot first appeared in Karel Čapek's 1920 play R.U.R., about artificial workers. Čapek said his brother Josef suggested the word, based on the Czech robota, the unpaid labour serfs owed their lords. The American writer Ralph Waldo Emerson put the idea neatly in 1844: ‘Language is fossil poetry.’

Türkçe oku
İngilizcede “felaket” anlamına gelen disaster sözcüğü, “kötü yıldızlı” anlamındaki İtalyanca disastro'dan gelir; talihsizliğin yıldızlara yorulduğu çağlardan kalmıştır. Bizim de kullandığımız iki sözcük eski tarih taşır: Karantina İtalyancada “kırk gün”den, robot ise Çekçede angarya anlamına gelen robota'dan türedi.

Disaster, 1590'larda Fransızca désastre yoluyla İtalyanca disastro'dan İngilizceye geçti: dis- “kötü”, astro ise “yıldız” demektir. Astrolojiye göre yanlış konumdaki bir gezegen felaket getirirdi. Karantina, veba yıllarının liman kentlerinden kalmadır. 1377'de, bugün Hırvatistan'daki Dubrovnik olan Ragusa kenti, dışarıdan gelenleri 30 gün yalıtımda bekletmeye başladı; 1448'de Venedik bu süreyi 40 güne, İtalyancasıyla quaranta giorni'ye çıkardı. Robot sözcüğü ilk kez Karel Čapek'in yapay işçileri anlatan 1920 tarihli oyunu R.U.R.'da geçti. Čapek'e göre sözcüğü kardeşi Josef önermişti; kaynağı, serflerin efendilerinin topraklarında karşılıksız yapmak zorunda olduğu işi, yani angaryayı anlatan Çekçe robota'dır. Amerikalı yazar Ralph Waldo Emerson bu fikri 1844'te kısaca şöyle dile getirmişti: “Dil, fosilleşmiş şiirdir.”

Sources and further reading

Background reading: Etymology
Next card in the archiveOnly 65 years separate the Wright brothers' first powered flight, 37 m (120 ft) in 12 seconds on 17 December 1903, from the Moon landing of July 1969. Neil Armstrong carried a piece of the Wright Flyer's wing fabric and a sliver of its propeller wood with him to the Moon.Read next →