Ordinary matter makes up only about five percent of the universe; the rest is mostly dark matter and dark energy inferred from gravity and expansion.
Cosmology
Why it matters
The idea in context
Stars, planets, bodies and phones are made of ordinary matter, but cosmology suggests they are a minority of the cosmic budget. Dark matter helps explain gravitational behaviour, while dark energy is linked to the universe’s accelerating expansion. This matters globally because science is honest about what it cannot yet see directly. The lesson: reality is larger than the visible part.
Türkçe
Aynı kart, başka bir dilde.
Sıradan madde evrenin yalnızca yaklaşık yüzde beşini oluşturur; geri kalanı çoğunlukla kütleçekim ve genişlemeden çıkarılan karanlık madde ve karanlık enerjidir.
Yıldızlar, gezegenler, bedenler ve telefonlar sıradan maddeden yapılır; ama kozmoloji bunun kozmik bütçenin azınlığı olduğunu gösterir. Karanlık madde kütleçekim davranışını, karanlık enerji ise evrenin hızlanan genişlemesini açıklamaya yardım eder. Bilim doğrudan göremediği şeyler konusunda da dürüst kalmak zorundadır. Gerçeklik görünen parçadan büyüktür.
Source trail
Read beyond the card.
Cosmology
Background reading: Dark matterAttribution and context are revised when stronger evidence appears. Corrections are welcome through the editorial page.