A mashrabiya is a projecting window enclosed by a carved wooden lattice, common in old Arab towns. The screen breaks up glare, lets breezes through and allows people inside to watch the street without being seen.
Baghdad, 12th century
The story behind the card
The earliest evidence of the mashrabiya in its present form comes from 12th-century Baghdad under the Abbasid caliphs. It spread to Egypt, the eastern Mediterranean, Arabia and beyond, reached its peak under the Ottomans, and goes by other names: shanashil in Iraq, rawashin in Jeddah. The lattice is usually finer at the bottom and more open at the top, so air moves fast above head height and gently lower down, and jars of water placed in the window cooled the breeze by evaporation as it passed over them. Privacy mattered too: the household could follow life in the street while staying out of sight. Mashrabiyas fell out of use in the 20th century, but architects now study them again as a way to cool buildings without machines.
Türkçe oku
Meşrebiye, eski Arap kentlerinde sık görülen, oyma ahşap kafesle kapatılmış bir çıkma penceredir. Kafes güneşin parlaklığını kırar, esintiyi içeri alır; içeridekiler de görünmeden sokağı izleyebilir.Bağdat, 12. yüzyıl
Meşrebiyenin bugünkü biçimine ait en eski izler, Abbasi halifeleri dönemindeki 12. yüzyıl Bağdat'ına uzanır. Oradan Mısır'a, Doğu Akdeniz kıyılarına, Arabistan'a ve daha ötelere yayıldı, en parlak dönemini Osmanlılar zamanında yaşadı. Irak'ta şenaşil, Cidde'de revaşin adıyla anılır. Kafes genellikle altta sık, üstte daha seyrek işlenir; böylece hava baş hizasının üstünde hızlı, aşağıda yavaş akar. Pencereye konan su testileri, üzerlerinden geçen esintiyi buharlaşmayla serinletirdi. Mahremiyet de önemliydi: ev halkı sokaktaki hayatı görünmeden izleyebilirdi. 20. yüzyılda terk edilen meşrebiyeler, binaları makinesiz serinletmenin bir yolu olarak bugün yeniden mimarların ilgisini çekiyor.
