A plug that fits only one way cannot be put in wrongly. Designing products and processes so that mistakes are impossible, or noticed at once, is called poka-yoke, Japanese for “mistake-proofing”.
Poka-yoke
The story behind the card
The Japanese engineer Shigeo Shingo, who advised Toyota, developed the idea in the 1960s. In one factory, workers assembling a small switch sometimes forgot to fit one of its two springs. Shingo had them first put both springs in a small dish, then fit them from the dish; if a spring was left over, the mistake was obvious at once. He first called the method baka-yoke, “fool-proofing”, but changed it to poka-yoke, from poka, an inadvertent mistake, and yokeru, to avoid, because the old word seemed insulting to workers. Everyday examples include a memory card that goes in only one way and a microwave that stops when its door opens. Shingo argued that preventing a defect costs far less than finding it later.
Türkçe oku
Yalnızca tek yönde takılabilen bir fiş yanlış takılamaz. Ürünleri ve işleri, hata yapılamayacak ya da yapılan hata hemen fark edilecek biçimde tasarlamaya poka-yoke denir; Japonca “hatayı önleme” demektir.
Fikri 1960'larda, Toyota'ya danışmanlık yapan Japon mühendis Shigeo Shingo geliştirdi. Bir fabrikada küçük bir şalteri monte eden işçiler, iki yaydan birini takmayı zaman zaman unutuyordu. Shingo onlardan önce iki yayı da küçük bir kaba koymalarını, sonra kaptan alıp takmalarını istedi; kapta yay kalırsa hata hemen göze çarpıyordu. Yönteme önce “aptala karşı koruma” anlamına gelen baka-yoke adını verdi, ama bu sözcük işçileri incitebileceği için adı poka-yoke olarak değiştirdi: poka “dalgınlıkla yapılan hata”, yokeru ise “kaçınmak” demektir. Yalnızca tek yönde takılan hafıza kartı ya da kapağı açılınca duran mikrodalga fırın, gündelik hayattan örneklerdir. Shingo'ya göre hatayı önlemek, sonradan bulmaktan çok daha ucuzdur.
