Tamamlayıcı renkler, renk çemberinde karşı karşıya duran renklerdir: mavi ile turuncu, kırmızı ile yeşil, sarı ile mor gibi. Yan yana konduklarında birbirlerini daha canlı gösterirler; boya olarak karıştırıldıklarında ise birbirlerini söndürür, donuk bir gri ya da kahverengi verirler.

Kartın devamı

Etkiyi bilimsel olarak Fransız kimyacı Michel Eugène Chevreul inceledi. Chevreul 1824’te, renklerle ilgili şikâyetler üzerine Paris’teki ünlü Gobelins dokuma atölyesinin boyahanesinin başına getirildi. Eleştirilen siyah boyanın aslında çok iyi olduğunu, yalnızca mavi ve morların arasında kaldığında soluk ve kırmızımsı göründüğünü fark etti. Yan yana duran renklerin birbirini nasıl değiştirdiğini anlattığı, “eş zamanlı karşıtlık” üzerine 1839’da yayımladığı kitap, İzlenimciler başta olmak üzere pek çok ressamın elinden düşmedi. Türkçedeki goblen sözcüğü de bu atölyenin adından gelir. Bunda gözün de payı vardır: Yarım dakika kadar kırmızı bir lekeye bakıp sonra beyaz bir duvara dönen kişi, mavi-yeşil bir ardıl görüntü görür; çünkü görme sisteminin bazı bölümleri kısa bir süre yorulur. Van Gogh bu etkiyi bilerek kullandı; 1888 tarihli Gece Kahvesi tablosu için, insanın korkunç tutkularını kırmızı ve yeşille anlatmaya çalıştığını yazmıştır.