Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde’si bir milyonu aşkın sözcükten oluşur ve 1913–1927 arasında yedi cilt hâlinde yayımlandı. Romanın başlarında anlatıcı çaya batırılmış bir madlen kekinin tadına bakar ve çocukluk anıları birden canlanır.

Kartın devamı

Parisli yazar Proust (1871–1922), son yıllarını çoğunlukla yatağında, kitabı bitirmeye çalışarak geçirdi. İlk cilt Swann’ların Tarafı’nı birçok yayınevi geri çevirdi; bunlardan biri de André Gide’in önerisiyle kitabı reddeden saygın Nouvelle Revue Française’ti. Proust da kitabı 1913’te masrafını kendisi karşılayarak Grasset yayınevine bastırdı. 1922’de öldüğünde son üç cilt henüz yayımlanmamıştı; onları kardeşi Robert yayına hazırladı. Madlen sahnesinde tat, anlatıcıya Combray köyündeki pazar sabahlarını hatırlatır: Léonie Teyzesi o sabahlar ona kendi çayına batırdığı bir parça madlen verirdi. Proust buna “istemsiz bellek” der: Geçmişin çabayla değil, duyular yoluyla kendiliğinden geri gelmesi. Psikologlar bugün bir kokunun ya da tadın birden canlandırdığı güçlü anılara “Proust etkisi” diyor. Guinness Dünya Rekorları da eseri dünyanın en uzun romanı olarak kaydediyor.