Haiku, tek bir ânı yakalayan çok kısa bir Japon şiiridir; bu an çoğu zaman bir mevsime bağlanır. Klasik haiku 17 ses biriminden oluşur ve bunlar 5, 7 ve 5’lik üç bölüme ayrılır.

Kartın devamı

Haikunun kökeni hokkudur. Hokku, renga denen uzun zincir şiirin açılış kıtasıydı; rengayı birkaç şair sırayla dize ekleyerek birlikte yazardı. Matsuo Başo (1644–1694) bu açılış kıtasını başlı başına bir sanat hâline getirdi. En bilinen şiirinde (1686) eski bir gölete bir kurbağa atlar ve suyun sesi duyulur. “Haiku” adını ise 19. yüzyılın sonunda şair Masaoka Şiki yaygınlaştırdı; Şiki bu kısa şiiri zincirden bağımsız, kendi başına bir şiir olarak ele alıyordu. Japonca hece yerine “on” denen kısa ses birimlerini sayar ve bunlar başka dillerdeki hecelerle örtüşmez: Örneğin “Nippon” (Japonya) dört on sayılır (ni-p-po-n), ama iki hecedir. Klasik bir haikuda genellikle mevsimi belli eden bir sözcük (kigo) ve şiirde duraklama yaratan bir “kesme sözcüğü” (kireji) bulunur. Bu yüzden başka dillerde haiku yazan birçok şair, 5–7–5’i tam tamına saymak yerine kısa dizeler kurmayı yeğler.